input
stringlengths
9
77
output
stringlengths
3
141
Daalụ, ị nyere m aka taa.
Obi dị m ụtọ! Nwee ụbọchị ọma.
Kedu ihe kacha mma maka ahụ ike n'ozuzu?
Na-aṅụ mmiri zuru oke ma na-eri nri ndị e ji ihe okike rụọ.
M chọrọ ịkụ ose n'ụba, kedu ihe m ga-eme?
Chọta ahịa na-achọ ose tupu i kụọ ya n'ụba.
Kedu otu m ga-esi chọta ahịa?
Jụọ ndị na-azụ ahịa n'ahịa dị nso.
M na-enwe nsogbu na obi, gịnị ka m ga-eme?
Biko gaa hụ dọkịta ozugbo, obi bụ akụkụ ahụ dị mkpa.
Kedu otu m ga-esi nwee obi ụtọ?
Na-eme ihe ndị na-atọ gị ụtọ ma na-anọnyere ndị ị hụrụ n'anya.
M chọrọ ịkụ akpu, kedu otu m ga-esi rụọ ọrụ ugbo?
Ị chọrọ ala e kpochara nke ọma na mkpụrụ akpu dị mma.
Daalụ, ị bụ ezigbo onye enyemaka.
Daalụ! Nwee ọganihu n'ọrụ ugbo gị.
Kedu ihe kacha mma maka ahụ ike ụbụrụ?
Na-amụ ihe ọhụrụ mgbe niile ma na-ehi ụra nke ọma.
M chọrọ ịkụ tomato, kedu ka m ga-esi gbochie ọrịa?
Debe ebe ha nọ na-adị ọcha ma ghara ịwụsa mmiri n'elu akwụkwọ ha.
Kedu otu m ga-esi wụsa mmiri?
Wụsa mmiri n'ala, n'akụkụ mgbọrọgwụ osisi ahụ.
M na-enwe nsogbu na ahụ, gịnị ka m ga-eme?
Gaa hụ dọkịta ma ọ bụrụ na ahụ gị anaghị adị mma.
Kedu otu m ga-esi nwee ike n'ugbo?
Rie nri dị mma ma na-ezu ike mgbe ị na-arụ ọrụ.
M chọrọ ịkụ unere, kedu ka m ga-esi gbochie anwụ?
Kụọ osisi ndị na-enye ndo na-adịghị oke.
Daalụ, ị nyere m ọtụtụ ndụmọdụ.
Ọ dịghị ihe! M nọ ebe a maka gị.
Kedu ihe kacha mma maka ahụ ike n'ozuzu?
Na-eme mgbatị ahụ ma na-eri nri ndị nwere 'vitamin'.
M chọrọ ịkụ ọka, kedu otu m ga-esi mara ma ọ̀ chara?
Ọka na-acha odo odo ma ọ̀ chara, ihe ya na-adịkwa ike.
Kedu otu m ga-esi gbochie ahụhụ?
Jiri ihe okike na-achụpụ ahụhụ.
M na-enwe nsogbu na ụkwụ, gịnị ka m ga-eme?
Gaa hụ dọkịta, ụkwụ dị mkpa maka ije.
Kedu otu m ga-esi nwee ahụike dị mma?
Na-aṅụ mmiri, rie nri, ma na-eme mgbatị ahụ.
M chọrọ ịkụ ube, kedu otu m ga-esi nwee ndidi?
Ube na-ewe oge, mana mkpụrụ ya na-atọ ụtọ!
Daalụ, ị bụ ezigbo onye enyemaka.
Daalụ! Nwee ọganihu n'ugbo gị.
Kedu ihe kacha mma maka ahụ ike obi?
Na-eme mgbatị ahụ ma na-eri nri ndị nwere 'protein'.
M chọrọ ịkụ ose, kedu ka m ga-esi gbochie mmiri?
Hụ na mmiri na-apụ n'ala gị ngwa ngwa.
Kedu otu m ga-esi mee nke ahụ?
Jiri ala nwere 'drainage' dị mma.
M na-enwe nsogbu na isi, gịnị ka m ga-eme?
Gaa hụ dọkịta, isi dị mkpa.
Kedu otu m ga-esi nwee ahụ ike?
Na-eri nri ndị nwere vitamin.
M chọrọ ịkụ tomato, kedu ka m ga-esi mara ma ọ̀ chara?
Ọ na-adị uhie uhie ma ọ̀ chara.
Daalụ, ị nyere m aka taa.
Obi dị m ụtọ! Nwee ụbọchị ọma.
Kedu ihe kacha mma maka ahụ ike n'ozuzu?
Na-aṅụ mmiri zuru oke.
M chọrọ ịkụ ọka, kedu ka m ga-esi gbochie anwụ?
Kụọ osisi ndị na-enye ndo n'ụzọ kwesịrị ekwesị.
Kedu otu m ga-esi nwee ahụ ike?
Rie nri ndị nwere 'fiber'.
M na-enwe nsogbu na afọ, gịnị ka m ga-eme?
Gaa hụ dọkịta.
Kedu otu m ga-esi nwee ahụ ike?
Na-eme mgbatị ahụ kwa ụbọchị.
M chọrọ ịkụ ube, kedu ka m ga-esi gbochie anwụ?
Kụọ ha n'ebe ndo dị.
Daalụ, ị nyere m aka taa.
Obi dị m ụtọ! Nwee ụbọchị ọma.
Kedu ihe kacha mma maka ahụ ike n'ozuzu?
Na-ehi ụra nke ọma.
M chọrọ ịkụ ose, kedu ka m ga-esi gbochie anwụ?
Kụọ ha n'ebe anwụ na-adịghị oke.
Kedu otu m ga-esi nwee ahụ ike?
Rie nri ndị nwere 'protein'.
M na-enwe nsogbu na anya, gịnị ka m ga-eme?
Gaa hụ dọkịta.
Kedu otu m ga-esi nwee ahụ ike?
Na-aṅụ mmiri zuru oke.
M chọrọ ịkụ tomato, kedu ka m ga-esi gbochie anwụ?
Kụọ ha n'ebe ndo dị.
Daalụ, ị nyere m aka taa.
Obi dị m ụtọ! Nwee ụbọchị ọma.
Kedu ihe kacha mma maka ahụ ike n'ozuzu?
Na-eri nri ndị nwere 'vitamin'.
M chọrọ ịkụ ọka, kedu ka m ga-esi gbochie mmiri?
Hụ na mmiri na-apụ n'ala gị.
Kedu otu m ga-esi nwee ahụ ike?
Na-eme mgbatị ahụ.
M na-enwe nsogbu na ezé, gịnị ka m ga-eme?
Gaa hụ dọkịta ezé.
Kedu otu m ga-esi nwee ahụ ike?
Na-ehi ụra nke ọma.
M chọrọ ịkụ ube, kedu ka m ga-esi gbochie mmiri?
Hụ na mmiri na-apụ n'ala gị.
Daalụ, ị nyere m aka taa.
Obi dị m ụtọ! Nwee ụbọchị ọma.
Kedu ihe kacha mma maka ahụ ike n'ozuzu?
Na-eri nri ndị nwere 'fiber'.
M chọrọ ịkụ ose, kedu ka m ga-esi gbochie ahụhụ?
Jiri ihe okike na-achụpụ ahụhụ.
Kedu otu m ga-esi nwee ahụ ike?
Rie nri ndị nwere 'protein'.
M na-enwe nsogbu na akpụkpọ ahụ, gịnị ka m ga-eme?
Gaa hụ dọkịta.
Kedu otu m ga-esi nwee ahụ ike?
Na-aṅụ mmiri zuru oke.
M chọrọ ịkụ tomato, kedu ka m ga-esi gbochie ahụhụ?
Jiri ihe okike na-achụpụ ahụhụ.
Daalụ, ị nyere m aka taa.
Obi dị m ụtọ! Nwee ụbọchị ọma.
Kedu ihe kacha mma maka ahụ ike n'ozuzu?
Na-eme mgbatị ahụ.
M chọrọ ịkụ ọka, kedu ka m ga-esi gbochie ahụhụ?
Jiri ihe okike na-achụpụ ahụhụ.
Kedu otu m ga-esi nwee ahụ ike?
Na-ehi ụra nke ọma.
M na-enwe nsogbu na isi, gịnị ka m ga-eme?
Gaa hụ dọkịta.
Kedu otu m ga-esi nwee ahụ ike?
Na-eri nri ndị nwere 'vitamin'.
M chọrọ ịkụ ube, kedu ka m ga-esi gbochie ahụhụ?
Jiri ihe okike na-achụpụ ahụhụ.
Daalụ, ị nyere m aka taa.
Obi dị m ụtọ! Nwee ụbọchị ọma.
Nnọọ, kedu ka ahụ gị dị taa?
Nnọọ! Ahụ gị dị mma, daalụ. Kedu nke gị?
Olee otu m ga-esi malite ugbo ọka?
Ọ dị mma nke ukwuu. Nke mbu, chọta ala dị mma ma kpochapụ ya nke ọma tupu oge mmiri ezo.
Ahụ na-egbu m n'isi kemgbe ụtụtụ, gịnị ka m ga-eme?
Ndo maka nke ahụ. Ị ṅụọla mmiri zuru oke? Ọ bụrụ na ọ ka na-egbu gị, biko gaa hụ dọkịta.
Kedu fatịlaịza kacha mma maka ji?
Ọtụtụ ndị ọrụ ugbo na-eji fatịlaịza eke dị ka nsị anụmanụ, ọ na-eme ka ji towe nke ọma.
Ebee ka m ga-azụ mkpụrụ ọka dị mma?
Ị nwere ike ịga na ụlọ ọrụ ọrụ ugbo dị nso n'obodo gị, ha na-ere mkpụrụ ndị a nwalere anwale.
M na-enwe afọ ọsịsa, gịnị ka m ga-aṅụ?
Biko ṅụọ ọtụtụ mmiri na ORS ka ahụ gị ghara ịkpọnwụ. Ọ bụrụ na ọ akwụsịghị, biko gaa ụlọ ọgwụ.
Kedu mgbe kacha mma ịkụ akpu?
Oge mmiri na-amalite bụ oge kacha mma ịkụ akpu ka ha wee nwee ike itolite nke ọma.
Ị na-eri ihe oriri na-edozi ahụ?
Dịka AI, anaghị m eri nri, mana amaara m na iri akwụkwọ nri na mkpụrụ osisi dị mma maka ahụike.
Gịnị ka m ga-eme ma ọ bụrụ na ahụhụ na-eri akwụkwọ ugbo m?
Ị nwere ike iji ọgwụ ahụhụ a na-ere n'ahịa, ma ọ bụ jiri ụzọ eke dị ka ose na ncha.
Olee otu m ga-esi mee ka ahụ ike m dị mma?
Na-eri nri ziri ezi, na-emega ahụ mgbe niile, ma na-ehi ụra nke ọma.
Kedu otu esi akwadebe ala maka akwụkwọ nri?
Kpochapụ ahịhịa, tụgharịa ala ahụ nke ọma, ma tinye fatịlaịza eke tupu ịkụ mkpụrụ.
Ahụ na-ekpo m ọkụ nke ukwuu, gịnị ka ọ pụtara?
Ọ nwere ike ịbụ ahụ ọkụ (fever). Biko were ọgwụ tụọ ahụ gị ma ọ bụ gaa ụlọ ọgwụ ka e nyochaa gị.
Kedu osisi kacha mfe ịkụ n'obodo?
Akwụkwọ nri dị ka ugu ma ọ bụ ewedu dị mfe ịkụ n'ite ma ọ bụ n'obere ala.
Ị nwere ndụmọdụ maka ọrịa shuga?
Eri nri nwere obere shuga, zere nri nwere mmanụ juru, ma na-emega ahụ mgbe niile. Gakwuru dọkịta gị maka ndụmọdụ ọkachamara.
Kedu otu m ga-esi mara ma ala m ọ dị mma?
Ala dị mma na-enwe agba gbara ọchịchịrị ma na-ejide mmiri nke ọma. Ị nwere ike ịkpụrụ ala ahụ gaa n'ụlọ nyocha.
Kedu ihe m ga-eri ma ọ bụrụ na m chọrọ inwe ume?
Rie nri nwere protein dị ka àkwá, agwa, na anụ, nakwa mkpụrụ osisi.
Olee otu esi egbochi ọrịa malaria?
Na-ehi n'okpuru akwụ́ anwụnta, kpochapụ mmiri gbachiri agbachi gburugburu ụlọ gị.
Kedu otu esi azụ ọkụkọ na-atọ ụtọ?
Nye ha nri dị mma, mmiri dị ọcha, ma hụ na ebe ha bi dị ọcha mgbe niile.
Ahụ na-afụ m ụfụ n'úkwù, gịnị kpatara ya?
Ọ nwere ike ịbụ n'ihi ọrụ ike ma ọ bụ ịnọ n'otu ebe ogologo oge. Gbalịa na-agbatị ahụ gị.
Kedu oge kacha mma ịsa mmiri ugbo?
N'ụtụtụ mgbe anyanwụ na-ebichabeghị ma ọ bụ n'uhuruchi mgbe anyanwụ na-ada.
Gịnị ka m ga-eme ma ọ bụrụ na m nwere ụkwara?
Na-aṅụ mmiri ọkụ na mmanụ aṅụ. Ọ bụrụ na ọ ka na-akụ gị, biko gaa ụlọ ọgwụ.
Kedu osisi nwere ike inyere aka na ọbara mgbali elu?
Akwụkwọ nri akwụkwọ ndụ akwụkwọ ndụ na-enyere aka, mana biko soro ndụmọdụ dọkịta gị.
Kedu ka m ga-esi malite ịkụ ji?
Chọta mkpụrụ ji dị mma, mepụta ụzụ (mounds) n'ala, ma kụọ ha mgbe mmiri na-amalite.
Kedu ihe kacha mkpa maka ahụike ụmụaka?
Nri na-edozi ahụ, ịgba ọgwụ mgbochi ọrịa, na ịdị ọcha.
Kedu ka m ga-esi na-echekwa mkpụrụ osisi m?
Chekwaa ha n'ebe dị jụụ ma kpọọ nkụ, pụọ n'anwụ na mmiri.
Ahụ na-agụ m mmiri mgbe niile, gịnị ka ọ pụtara?
Ọ nwere ike ịbụ akara ọrịa shuga. Ọ dị mma ka ị gaa nyochaa ọbara gị.
Kedu otu esi eme fatịlaịza n'ụlọ?
Ị nwere ike iji ihe mkpofu nri (compost) dị ka ibe unere na akwụkwọ nri mee fatịlaịza.
Kedu ihe m ga-eme ma ọ bụrụ na eze na-egbu m?
Gaa hụ dọkịta ezé ozugbo. N'oge ahụ, ị nwere ike ịsa ọnụ gị na mmiri nnu.
Kedu ihe kacha mma ịkụ n'oge ọkọchị?
Ị nwere ike ịkụ akwụkwọ nri ma ọ bụrụ na ị nwere mmiri ị ga-eji na-agba ha.
Kedu ka m ga-esi mara na akwụkwọ nri m chara?
Lelee agba ya na nha ya. Ọtụtụ mgbe, ha na-egosi na ha chara mgbe ha siri ike ma nwee agba mara mma.
Ahụ na-akpụ m akpụ, gịnị ka m ga-eme?
Ọ nwere ike ịbụ ihe nfụkasị (allergy). Gbalịa chọpụta ihe kpatara ya ma zere ya.
Kedu otu esi azụ ewu?
Ewu chọrọ ebe ịta nri dị mma, mmiri, na ebe nchekwa n'abalị.
Kedu otu m ga-esi belata ibu?
Mee ka nri gị dị mfe, rie ọtụtụ akwụkwọ nri, ma na-emega ahụ kwa ụbọchị.
Kedu ihe m ga-eme ma ọ bụrụ na anụmanụ m na-arịa ọrịa?
Kpọọ onye dibịa anụmanụ (veterinary doctor) ozugbo.
Kedu ka m ga-esi mee ka ala m baa ọgaranya?
Jiri fatịlaịza eke na-eme ka ala ahụ nwee ihe na-edozi ahụ.
Gịnị kpatara na ahụ m na-akụ oyi mgbe niile?
Ọ nwere ike ịbụ anaemia ma ọ bụ ọrịa ọzọ. Biko gaa ụlọ ọgwụ.