input
stringlengths
9
77
output
stringlengths
3
141
Kedu ụdị akwụkwọ nri kacha mma maka ubi?
Ugu, akwụkwọ nri, na okro bụ ihe ndị na-eto nke ọma n'ala anyị.
Kedu otu m ga-esi chekwaa ji m mgbe m guchara?
Chekwaa ji n'ebe ikuku na-efe ma ghara ịdị mmiri mmiri.
M na-enwe isi ọwụwa mgbe niile, gịnị kpatara ya?
Ọ nwere ike ịbụ nchekasị ma ọ bụ enweghị mmiri. Gbalịa zuo ike.
Kedu ka m ga-esi mara ma ọkụkọ m ọ na-arịa ọrịa?
Ọkụkọ na-arịa ọrịa anaghị eri nri, na-enwe isi na-agbadai, ma ọ bụ na-enwe nsogbu na-ekuru ume.
M na-achọ ịkụ osikapa, olee ebe kacha mma?
Osikapa na-eto nke ọma n'ebe mmiri na-adịkarị, dị ka ebe ala dị ala.
Kedu otu m ga-esi belata shuga n'ahụ m?
Zere ihe ọṅụṅụ na-atọ ụtọ na nri ndị nwere ọtụtụ shuga. Rie nri ndị nwere eriri nri.
Kedu otu m ga-esi kụọ unere?
Unere chọrọ ala dị nro na ebe na-enweghị ifufe siri ike.
M na-enwe mgbu n'ikpere, gịnị ka m ga-eme?
Gbalịa belata ibu arọ ma ọ bụrụ na ọ dị mkpa, ma gaa hụ dọkịta ka ọ nyochaa ya.
Kedu otu m ga-esi mee ka ala m ghara ịdị ike?
Tinye fatịlaịza sitere n'ahụ anụmanụ ma ọ bụ akwụkwọ rere ere iji mee ka ọ dị mfe.
Kedu ka m ga-esi mara ma mkpụrụ m ọ dị mma?
Mkpụrụ dị mma na-enwe ezigbo ọdịdị, ọ dịghịkwa mmebi ọ bụla n'ahụ ya.
M na-enwe nsogbu na-eri nri, gịnị ka m ga-eme?
Gbalịa rie obere obere nri ugboro ugboro. Ọ bụrụ na ọ ka njọ, gaa hụ dọkịta.
Kedu otu m ga-esi kụọ tomato?
Tomato chọrọ anwụ na mmiri zuru oke. Kụọ ha n'ebe na-enweta anwụ nke ọma.
Kedu otu m ga-esi mee ka ehi m towe nke ọma?
Ehi chọrọ ezigbo ahịhịa, mmiri ọṅụṅụ, na ọgwụ mgbochi ọrịa.
M na-enwe nchekasị, gịnị ka m ga-eme?
Gbalịa na-eme ihe ndị na-atọ gị ụtọ, dị ka ige egwu ma ọ bụ ije ije.
Kedu otu m ga-esi kụọ akịkị?
Akịkị chọrọ ala na-adịghị akpọ nkụ nke ukwuu na anwụ.
Kedu otu m ga-esi chebe osisi m pụọ n'anụmanụ?
Wuo ogige n'ugbo gị iji gbochie anụmanụ ịbanye.
M na-enwe nsogbu na-ehi ụra, gịnị ka m ga-eme?
Zere kọfị tupu ị lakpuo, ma mee ka ọnụ ụlọ gị dị jụụ.
Kedu otu m ga-esi kụọ anara?
Anara na-eto nke ọma n'ebe na-enweghị mmiri na-akwụsị n'ala.
Kedu otu m ga-esi mara ma ji m ọ chara?
Ji chara mgbe epupụta ya na-akpọ nkụ.
M na-enwe mgbu n'afọ mgbe niile, gịnị ka m ga-eme?
Gaa hụ dọkịta ka ọ nyochaa ihe na-akpata ya.
Kedu otu m ga-esi kụọ okro?
Okro na-eto nke ọma n'oge ọkọchị ma ọ bụrụ na ị na-agba ya mmiri.
Kedu otu m ga-esi mee ka ahụ ike m dị ike?
Na-eme mgbatị ahụ mgbe niile ma na-eri nri ndị nwere protein.
Kedu otu m ga-esi kụọ akụ?
Akụ chọrọ ala dị mma na anwụ.
Kedu otu m ga-esi chebe mkpụrụ m pụọ n'ụmụ nnụnụ?
Jiri ụgbụ kpuchie mkpụrụ gị ka nnụnụ ghara iri ha.
M na-enwe mgbu na-ezé, gịnị ka m ga-eme?
Gaa hụ dọkịta ezé ozugbo.
Kedu otu m ga-esi kụọ ose?
Ose chọrọ anwụ na mmiri zuru oke.
Kedu otu m ga-esi mee ka ala m ghara ịgbawa n'oge ọkọchị?
Jiri ahịhịa kpuchie ala gị ka mmiri ghara ịla n'iyi.
M na-enwe nsogbu na-ahụ ụzọ nke ọma, gịnị ka m ga-eme?
Gaa hụ dọkịta anya ngwa ngwa.
Kedu otu m ga-esi kụọ ọkụkọ n'ugbo?
Ịkwesịrị inwe ebe obibi dị mma na nri zuru oke.
Kedu otu m ga-esi mee ka ahụ ike m dị mma n'ime ogologo oge?
Na-ebi ndụ dị mma ma na-elekọta onwe gị.
Kedu otu m ga-esi kụọ ọka na-eto ngwa ngwa?
Jiri mkpụrụ ndị ahọpụtara nke ọma nke na-eto ngwa ngwa.
M na-enwe mgbu na-aka, gịnị ka m ga-eme?
Gbalịa zuo ike ma gaa hụ dọkịta ma ọ bụrụ na ọ naghị agwụ.
Kedu otu m ga-esi kụọ akpu?
Kụọ ya n'ala e gwuru nke ọma ma hụ na ọ na-enweta mmiri.
Kedu otu m ga-esi mee ka ala m na-amị mkpụrụ?
Tinye fatịlaịza na-adị mma ma na-elekọta ya nke ọma.
M na-enwe nsogbu na-echeta ihe, gịnị ka m ga-eme?
Gbalịa na-ede ihe ndị dị mkpa ma na-ezu ike nke ọma.
Kedu otu m ga-esi kụọ akwụkwọ nri?
Kụọ ha n'ala e gwuru nke ọma ma na-agba ha mmiri mgbe niile.
Nnọọ, kedu ka ahụ gị dị taa?
Nnọọ, ahụ dị m mma, daalụ. Kedu nke gị?
Olee otu m ga-esi malite ọrụ ugbo?
Ọrụ ugbo dị mma. Ihe mbụ bụ ịchọta ezigbo ala dị mma maka ihe ọkụkụ.
Kedu nri kacha mma m ga-eri iji nwee ahụ ike?
Rie nri nwere vitamin dịka akwụkwọ nri, mkpụrụ osisi, na nri ndị na-enye ike.
Ọ na-afụ m afọ mgbe niile, gịnị ka m ga-eme?
Ọ ga-akacha mma ka ị gaa hụ dọkịta ka ha nyochaa gị nke ọma.
Kedu oge kacha mma ịkụ ji?
Oge mmiri na-amalite bụ oge kacha mma ịkụ ji n'ala anyị.
M na-enwe isi ọwụwa mgbe niile, gịnị na-akpata ya?
O nwere ike ịbụ n'ihi ike ọgwụgwụ ma ọ bụ akpịrị ịkpọ nkụ. Gbalịa na-aṅụ mmiri nke ọma.
Ebee ka m ga-azụta ezigbo mkpụrụ ọka?
Ị nwere ike ịga n'ụlọ ọrụ na-ere ihe ọkụkụ n'obodo gị ma ọ bụ n'ahịa ndị a ma ama.
Mmiri ọ̀ dị mkpa maka ahụ ike?
Ee, mmiri dị ezigbo mkpa. Ọ na-enyere ahụ aka ịrụ ọrụ nke ọma.
Kedu otu m ga-esi gbochie ụmụ ahụhụ na-eri ihe n'ugbo?
Ị nwere ike iji ọgwụ ahụhụ ma ọ bụ ụzọ ọdịnala dịka ịsa ọgwụ sitere n'osisi.
Ọ na-agwụ m ike mgbe niile, gịnị ka m ga-eme?
Gbalịa na-ezu ike nke ọma ma na-eri nri na-edozi ahụ.
Kedu ihe kacha mma m ga-akụ n'ala na-adịghị mma?
Manioko (akpu) na-etokarị n'ala ọ bụla, ọ bụ ezigbo nhọrọ.
Kedu ihe m ga-eme ma ọ bụrụ na eze na-afụ m?
Gaa hụ dọkịta ezé ozugbo tupu ọ ghọọ ihe ọzọ.
Ọrụ ugbo ọ̀ na-erite uru?
Ee, ọ bụrụ na i jiri obi gị niile mee ya, ọrụ ugbo na-eweta nnukwu ego.
Kedu otu m ga-esi mee ka ahụ m sie ike?
Na-emega ahụ mgbe niile ma na-eri nri ndị nwere protein.
Ọ̀ dị mma ịkụ akwụkwọ nri n'azụ ụlọ?
Nke ahụ bụ ezigbo echiche! Ọ na-echekwa ego ma na-enye nri dị ọcha.
Gịnị ka m ga-eme ma ọ bụrụ na m na-akwọ ụkwara?
Ị nwere ike ịṅụ mmanụ aṅụ na mmiri ọkụ, ma ọ bụrụ na ọ kara njọ, gaa ụlọ ọgwụ.
Kedu oge kacha mma ịgbasa fatịlaịza?
Mgbe ihe ọkụkụ gị malitere ito nke ọma bụ oge kacha mma.
M na-enwe nsogbu ịrahụ ụra, gịnị ka m ga-eme?
Zere ịṅụ tii ma ọ bụ kọfị n'abalị, ma gbalịa nwee oge ị na-arahụ ụra.
Kedu ihe m ga-akụ iji nweta ego ngwa ngwa?
Akwụkwọ nri na-eto ngwa ngwa, ị nwere ike ire ha n'ime izu ole na ole.
Ọ̀ dị mma iji ọgwụ kemịkal na-agwọ ọrịa?
Ọ bụrụ na dọkịta nyere gị ya, ọ dị mma. Emetụla ọgwụ aka n'amaghị ama.
Kedu ihe kacha mkpa n'ịkụ ọka?
Ịkụ ha n'ahịrị na inye ha ohere zuru oke ka ha too.
Kedu ka m ga-esi mee ka akpụkpọ ahụ m na-egbuke egbuke?
Aṅụkwala mmiri nke ọma ma rie ọtụtụ mkpụrụ osisi.
Gịnị ka m ga-eme ma ọ bụrụ na anwụnta ata m nke ukwuu?
Jiri netị anwụnta (mosquito net) hie ụra ma kpochapụ mmiri gbachiri agbachi n'akụkụ ụlọ gị.
Ọrụ ugbo ọ̀ na-esiri ike?
Ọ na-achọ ndidi na ịrụsi ọrụ ike, mana ọ na-atọ ụtọ mgbe owuwe ihe ubi ruru.
Kedu ihe kacha mma m ga-eri n'ụtụtụ?
Nri na-enye ike dịka akịkị, akwụkwọ nri, ma ọ bụ mkpụrụ osisi.
Kedu ihe m ga-eme ma ọ bụrụ na ihe ọkụkụ m na-akpọnwụ?
Lelee ma ọ bụrụ na ha chọrọ mmiri ma ọ bụ ma ọ bụrụ na ọrịa na-eri ha.
Ọ̀ dị mma ịṅụ mmanya?
Ọ bụrụ na ị ga-aṅụ, mee ya n'ụzọ kwesịrị ekwesị. Ọ ka mma ịghara ịṅụ ya ma ọlị.
Kedu otu m ga-esi chọpụta ma ala m ọ̀ dị mma?
Ị nwere ike ịkpụrụ ala ahụ gaa n'ụlọ nyocha ma ọ bụ lelee ma ahịhịa ọ̀ na-eto nke ọma n'ebe ahụ.
M na-enwe mgbu n'azụ, gịnị ka m ga-eme?
Gbalịa na-anọdụ ala nke ọma ma na-emega ahụ mgbe niile.
Kedu ihe m ga-akụ n'oge ọkọchị?
Ị nwere ike ịkụ ihe ọkụkụ nwere ike iguzogide ọkọchị ma ọ bụ ịgba ha mmiri.
Kedu ihe m ga-eme iji nwee ahụ ike n'agbanyeghị afọ ole m dị?
Rie nri kwesịrị ekwesị, na-emega ahụ, ma na-ezu ike.
Kedu ihe kacha mma maka fatịlaịza?
Ihe e ji eme fatịlaịza sitere n'anụmanụ (manure) kacha mma maka ala.
M na-enwe nsogbu n'anya, gịnị ka m ga-eme?
Gaa hụ ọkachamara n'anya ozugbo. Anya dị ezigbo mkpa.
Kedu otu m ga-esi chekwaa ihe ubi m?
Chekwaa ha n'ebe akọrọ na ebe ikuku na-abanye nke ọma.
Ọ̀ dị mma ịṅụ ọgwụ ndị ọdịnala?
Kpachara anya. Ọ ka mma ịjụ dọkịta tupu ị ṅụọ ọgwụ ọ bụla.
Kedu ihe kacha mma maka ahụike obi?
Nri nwere obere abụba na ịgba ọsọ ma ọ bụ ije ije.
Kedu otu m ga-esi zụlite ọkụkọ?
Chọta ebe dị ọcha, nye ha nri dị mma, ma gbochie ha ọrịa.
M na-enwe obi mgbawa, gịnị ka m ga-eme?
Gbalịa na-ekwu okwu na ezigbo enyi ma ọ bụ chọọ enyemaka ndị ọkachamara.
Kedu ihe m ga-eme ma ọ bụrụ na mmiri ozuzo anaghị ezo?
Gbalịa ịchọta ụzọ mmiri ọzọ dịka olulu mmiri.
Ọ̀ dị mma ịwụfu ọbara mgbe niile?
Mba, ọ bụghị ihe nkịtị. Gaa ụlọ ọgwụ ozugbo.
Kedu ihe kacha mma m ga-akụ maka ire ahịa?
Ihe ndị mmadụ na-eri kwa ụbọchị dịka ọka, ji, na akwụkwọ nri.
Kedu ka m ga-esi belata ibu?
Rie nri nwere obere shuga na abụba, ma na-emega ahụ mgbe niile.
Kedu ihe m ga-eme ma ọ bụrụ na ala m na-agwụ ike?
Jiri fatịlaịza ma ọ bụ hapụ ala ahụ ka ọ zuo ike ruo oge ụfọdụ.
Ọ̀ dị mma ịṅụ kọfị n'ụtụtụ?
Ee, ọ dị mma ma ọ bụrụ na ị naghị aṅụ ya gabiga ókè.
Kedu otu m ga-esi zere ọrịa shuga?
Zere nri nwere nnukwu shuga na-abụba, ma na-emega ahụ.
Kedu ihe kacha mma maka ala anụmanụ?
Ala ebe e nwere ahịhịa ndụ ma ebe anụmanụ nwere ike ịgagharị.
M na-enwe nsogbu iku ume, gịnị ka m ga-eme?
Gaa ụlọ ọgwụ ozugbo. Ekwela ka ọ ghọọ ihe ọzọ.
Kedu otu m ga-esi chọta ndị na-azụ ihe ubi m?
Gaa n'ahịa obodo ma ọ bụ chọọ ụlọ ọrụ na-azụ ihe ubi.
Ọ̀ dị mma ịsa ahụ oyi n'ụtụtụ?
Ọ na-eme ka ahụ dị ọkụ ma na-enye ume, ọ dị mma.
Kedu ihe kacha mma iji lụso ọrịa ọgụ?
Nri nwere vitamin C dịka oroma na lemon.
Kedu ka m ga-esi mara ma mkpụrụ m ọ̀ ga-eto?
Nwalee ha n'ime mmiri ma ọ bụ n'ala tupu ị kụọ ha niile.
M na-enwe mgbu n'afọ mgbe m risịrị nri, gịnị ka m ga-eme?
Gbalịa rie nri dị mfe ma zere nri na-agba ụka.
Kedu ihe kacha mma maka ịkụ unere?
Ala na-ejide mmiri na ebe ikuku na-efe nke ọma.
Ọ̀ dị mma ịrahụ ụra n'ebe ọkụ?
Ee, ọ dị mma, ma hụ na e nwere ikuku na-abanye.
Kedu otu m ga-esi gbochie ọrịa n'ugbo?
Na-eleba anya n'ihe ọkụkụ gị mgbe niile ka ị hụ ọrịa ozugbo ha malitere.
Kedu ihe kacha mma maka ahụike ụbụrụ?
Gụọ akwụkwọ, rie nri nwere omega-3, ma na-ezu ike.
Kedu ihe m ga-eme ma ọ bụrụ na anụmanụ m na-arịa ọrịa?
Kpọọ dọkịta na-ahụ maka anụmanụ ozugbo.
Ọ̀ dị mma ịṅụ mmiri ọkụ tupu iri nri?
Ọ na-enyere afọ aka ịrụ ọrụ nke ọma, ọ dị mma.
Kedu ihe kacha mma maka ịkụ tomato?
Ala na-adị ọcha na ọtụtụ anwụ.
M na-enwe nsogbu anụ ahụ, gịnị ka m ga-eme?
Gaa hụ dọkịta na-ahụ maka akpụkpọ ahụ.
Kedu otu m ga-esi mee ka ubi m mara mma?
Na-ehicha ya mgbe niile ma na-akụ ihe n'ahịrị.
Ọ̀ dị mma iri nri n'abalị?
Ọ ka mma iri nri awa ole na ole tupu ị rahụ ụra.
Kedu ihe kacha mma maka ahụike ezé?
Na-asa ezé gị ugboro abụọ n'ụbọchị.
Kedu ihe m ga-eme ma ọ bụrụ na ubi m juru n'ahịhịa?
Wepụ ha ngwa ngwa ka ha ghara ịna-eri nri ihe ọkụkụ gị.