input
stringlengths
9
77
output
stringlengths
3
141
Gịnị bụ uru ahụ ike dị n'iri nri?
Ọ na-enye ahụ ume.
Kedu ka m ga-esi mara ma mkpụrụ osisi m ọ chara?
Lelee agba ya.
Gịnị kpatara m ji na-enwe nsogbu n'isi?
Gaa hụ dọkịta.
Kedu ka m ga-esi mee ka ubi m na-amị mkpụrụ?
Lekọta ya nke ọma.
Ọ dị mma ịṅụ mmiri?
Ee, ọ dị mma.
Gịnị kpatara m ji na-enwe nsogbu n'afọ?
Gaa hụ dọkịta.
Kedu ka m ga-esi zụọ ọkụkọ?
Hụ na ha nwere ebe ha ga-anọ n'udo.
Ị nwere ike ịkụziri m otu esi akụ mkpụrụ osisi?
Kụọ mkpụrụ ya n'ala e gwuru nke ọma.
Gịnị bụ uru ahụ ike dị n'ịdị ọcha?
Ọ na-echebe gị pụọ n'ọrịa.
Kedu ka m ga-esi mara ma m nwere ike ịkụ ihe?
Gbalịa kụọ ihe n'obere akụkụ.
Gịnị kpatara m ji na-enwe nsogbu n'aka?
I nwere ike ịbụ na ị na-arụ ọrụ ike.
Kedu ka m ga-esi mee ka ubi m na-acha akwụkwọ ndụ?
Gbaa mbọ na-agba ya mmiri.
Ọ dị mma ịṅụ tii?
Ee, ọ dị mma.
Gịnị kpatara m ji na-enwe nsogbu n'obi?
Gaa hụ dọkịta ozugbo.
Kedu ka m ga-esi zụọ ehi?
Hụ na ha nwere ebe ha ga-anọ n'udo.
Ị nwere ike ịkụziri m otu esi akụ akwụkwọ nri?
Kụọ ha n'ala e gwuru nke ọma.
Gịnị bụ uru ahụ ike dị n'ịdị na-eme mgbatị?
Ọ na-eme ka ahụ gị dị ike.
Kedu ka m ga-esi mara ma ihe ọkụkụ m ọ chọrọ mmiri?
Lelee ma ọ bụrụ na ala akpọrọ nkụ.
Gịnị kpatara m ji na-enwe nsogbu n'aka?
Gaa hụ dọkịta ma ọ bụrụ na ọ naghị agwụ.
Kedu ka m ga-esi mee ka ubi m mara mma?
Kụọ ifuru.
Ọ dị mma ịṅụ mmiri?
Ee, ọ dị mma.
Gịnị kpatara m ji na-enwe nsogbu n'afọ?
Gaa hụ dọkịta.
Kedu ka m ga-esi zụọ ewu?
Hụ na ha nwere ebe ha ga-anọ n'udo.
Ị nwere ike ịkụziri m otu esi akụ ji?
Kụọ ya n'ala e gwuru nke ọma.
Gịnị bụ uru ahụ ike dị n'iri nri?
Ọ na-enye ahụ ume.
Kedu ka m ga-esi mara ma mkpụrụ osisi m ọ chara?
Lelee agba ya.
Gịnị kpatara m ji na-enwe nsogbu n'isi?
Gaa hụ dọkịta.
Kedu ka m ga-esi mee ka ubi m na-amị mkpụrụ?
Lekọta ya nke ọma.
Ọ dị mma ịṅụ mmiri?
Ee, ọ dị mma.
Gịnị kpatara m ji na-enwe nsogbu n'afọ?
Gaa hụ dọkịta.
Kedu ka m ga-esi zụọ ọkụkọ?
Hụ na ha nwere ebe ha ga-anọ n'udo.
Ị nwere ike ịkụziri m otu esi akụ mkpụrụ osisi?
Kụọ mkpụrụ ya n'ala e gwuru nke ọma.
Gịnị bụ uru ahụ ike dị n'ịdị ọcha?
Ọ na-echebe gị pụọ n'ọrịa.
Kedu ka m ga-esi mara ma m nwere ike ịkụ ihe?
Gbalịa kụọ ihe n'obere akụkụ.
Gịnị kpatara m ji na-enwe nsogbu n'aka?
I nwere ike ịbụ na ị na-arụ ọrụ ike.
Kedu ka m ga-esi mee ka ubi m na-acha akwụkwọ ndụ?
Gbaa mbọ na-agba ya mmiri.
Ọ dị mma ịṅụ tii?
Ee, ọ dị mma.
Gịnị kpatara m ji na-enwe nsogbu n'obi?
Gaa hụ dọkịta ozugbo.
Kedu ka m ga-esi zụọ ehi?
Hụ na ha nwere ebe ha ga-anọ n'udo.
Ị nwere ike ịkụziri m otu esi akụ akwụkwọ nri?
Kụọ ha n'ala e gwuru nke ọma.
Gịnị bụ uru ahụ ike dị n'ịdị na-eme mgbatị?
Ọ na-eme ka ahụ gị dị ike.
Kedu ka m ga-esi mara ma ihe ọkụkụ m ọ chọrọ mmiri?
Lelee ma ọ bụrụ na ala akpọrọ nkụ.
Gịnị kpatara m ji na-enwe nsogbu n'aka?
Gaa hụ dọkịta ma ọ bụrụ na ọ naghị agwụ.
Kedu ka m ga-esi mee ka ubi m mara mma?
Kụọ ifuru.
Ọ dị mma ịṅụ mmiri?
Ee, ọ dị mma.
Gịnị kpatara m ji na-enwe nsogbu n'afọ?
Gaa hụ dọkịta.
Kedu ka m ga-esi zụọ ewu?
Hụ na ha nwere ebe ha ga-anọ n'udo.
Ị nwere ike ịkụziri m otu esi akụ ji?
Kụọ ya n'ala e gwuru nke ọma.
Gịnị bụ uru ahụ ike dị n'iri nri?
Ọ na-enye ahụ ume.
Kedu ka m ga-esi mara ma mkpụrụ osisi m ọ chara?
Lelee agba ya.
Gịnị kpatara m ji na-enwe nsogbu n'isi?
Gaa hụ dọkịta.
Kedu ka m ga-esi mee ka ubi m na-amị mkpụrụ?
Lekọta ya nke ọma.
Ọ dị mma ịṅụ mmiri?
Ee, ọ dị mma.
Gịnị kpatara m ji na-enwe nsogbu n'afọ?
Gaa hụ dọkịta.
Kedu ka m ga-esi zụọ ọkụkọ?
Hụ na ha nwere ebe ha ga-anọ n'udo.
Ị nwere ike ịkụziri m otu esi akụ mkpụrụ osisi?
Kụọ mkpụrụ ya n'ala e gwuru nke ọma.
Gịnị bụ uru ahụ ike dị n'ịdị ọcha?
Ọ na-echebe gị pụọ n'ọrịa.
Kedu ka m ga-esi mara ma m nwere ike ịkụ ihe?
Gbalịa kụọ ihe n'obere akụkụ.
Gịnị kpatara m ji na-enwe nsogbu n'aka?
I nwere ike ịbụ na ị na-arụ ọrụ ike.
Kedu ka m ga-esi mee ka ubi m na-acha akwụkwọ ndụ?
Gbaa mbọ na-agba ya mmiri.
Ọ dị mma ịṅụ tii?
Ee, ọ dị mma.
Gịnị kpatara m ji na-enwe nsogbu n'obi?
Gaa hụ dọkịta ozugbo.
Kedu ka m ga-esi zụọ ehi?
Hụ na ha nwere ebe ha ga-anọ n'udo.
Nnọọ, kedu ka ahụ gị dị taa?
Ekele, ahụ dị m mma, daalụ. Kedu nke m ga-enyere gị aka taa?
Achọrọ m ịma ihe kacha mma m ga-eri iji nwee ahụ ike.
Ihe kacha mma bụ iri nri ndị nwere vitamin, dịka akwụkwọ nri, mkpụrụ osisi, na nri ndị na-enye ike.
Ndi ọrụ ugbo na-enwe nsogbu na-eto ji, gịnị ka ha ga-eme?
Ha kwesịrị iji fatịlaiza mee ihe ma hụ na mmiri na-eru n'ala ahụ nke ọma.
Gịnị bụ ụzọ kacha mma isi lụso ahụhụ ọgụ n'ugbo?
Ị nwere ike iji ọgwụ ahụhụ a na-ere n'ahịa, ma ọ bụ jiri ụzọ ọdịnala dịka ịsa akwụkwọ nri na mmiri ncha.
Ahụ na-egbu m n'isi mgbe niile, gịnị ka m ga-eme?
Nke ahụ nwere ike ịbụ n'ihi ọkụ anyanwụ ma ọ bụ ụkọ mmiri. Gbalịa ṅụọ mmiri nke ọma ma zuru ike.
Kedu oge kacha mma maka ịkụ ọka?
Oge kacha mma bụ mgbe mmiri mbụ malitere izu, ọkachasị n'ọnwa Eprel ma ọ bụ Mee.
Ebee ka m ga-enweta ezigbo mkpụrụ osisi maka ọrụ ugbo?
Ị nwere ike gaa n'ụlọ ọrụ ọrụ ugbo (ADP) dị nso gị, ha na-enwekarị ezigbo mkpụrụ.
Ahụ na-ekpo m ọkụ nke ukwuu, enwere m ike ịbụ na m na-arịa ịba?
O nwere ike ịbụ. Biko gaa ụlọ ọgwụ ka ha nwalee ọbara gị tupu ị ṅụọ ọgwụ ọ bụla.
Kedu otu esi eme fatịlaiza n'ụlọ?
Ị nwere ike iji nsị anụmanụ ma ọ bụ ire ere nke akwụkwọ nri mee fatịlaiza n'ụlọ.
Ndi mmadụ na-ekwu na mmiri ọkụ na-agwọ ọrịa, ọ bụ eziokwu?
Mmiri ọkụ na-enyere aka ịsachapụ ahụ ma mee ka ọbara na-eru nke ọma, mana ọ naghị agwọ ọrịa niile.
Kedu ka m ga-esi mee ka ala ugbo m dị mma?
Ị nwere ike ịkụ ihe dịka agwa, ọ na-eme ka ala ahụ nwee nri.
M na-achọ ịmalite ịzụ ọkụkọ, gịnị ka m ga-ebu ụzọ mee?
Buru ụzọ chọta ebe ga-adị ọcha, wuo ụlọ ọkụkọ, wee chọta onye na-ere ezigbo ụmụ ọkụkọ.
Kedu nri kacha mma maka onye nwere ọrịa shuga?
Nri ndị nwere eriri (fiber) dịka ji ọkụkọ, akwụkwọ nri, na mkpụrụ osisi ndị na-adịghị atọ ụtọ nke ukwuu.
Gịnị kpatara akwụkwọ osisi ji na-acha edo edo?
O nwere ike ịbụ na ala ahụ enweghị nri zuru oke ma ọ bụ na mmiri na-ejupụta n'ime ya.
Kedu ka m ga-esi chebe ahụ m n'oge anwụ na-acha?
Yiri okpu, ṅụọ mmiri nke ọma, ma zere ịnọ n'anwụ n'etiti ụbọchị.
Enwere m ike ịkụ tomato n'ime ite?
Eeh, ị nwere ike. Tomato na-eto nke ọma n'ime ite ma ọ bụrụ na e nwere ezigbo ala na anwụ.
Kedu ihe m ga-eri ma ọ bụrụ na afọ na-agba m?
Gbalịa ṅụọ mmiri nnu na shuga (ORS) iji gbochie mmiri ịgwụ gị n'ahụ.
Kedu ka esi amata ma ji ọcha dịla njikere iwepụ?
Mgbe akwụkwọ ji ahụ malitere ịcha edo edo ma ọ bụ daa, ọ pụtara na oge eruola.
Ọ dị mkpa ịsa aka tupu eri nri?
Nke ahụ dị ezigbo mkpa iji gbochie nje na-ebute ọrịa afọ.
Kedu ụdị osisi kacha mfe ịkụ n'ụlọ?
Mkpụrụ osisi dịka ose, tomato, na akwụkwọ nri dị mfe ịkụ n'ụlọ.
Gịnị kpatara ọkụkọ m ji na-anwụ?
Ọ nwere ike ịbụ ọrịa ma ọ bụ nri na-adịghị mma. Gbalịa chọọ ndụmọdụ dọkịta anụmanụ.
Kedu ihe kacha mma maka mgbaka n'ahụ?
Zuru ike, ṅụọ mmiri, ma ọ bụrụ na ọ ka njọ, gaa hụ dọkịta.
Kedu ka m ga-esi mara ma ala m ọ dị mma maka ọrụ ugbo?
Ị nwere ike ịkpọrọ ala ahụ gaa ụlọ nyocha ka ha nwalee ya maka gị.
Ọ dị mma ịṅụ mmiri ozuzo?
Ọ bụrụ na ọ dị ọcha, ọ dị mma, mana ọ ka mma ịsa ya tupu ịṅụ.
Kedu ka esi akwadebe ala maka ịkụ ji?
Ị ga-akọcha ala ahụ, wuo mkpọmkpọ ala (mounds), ma hụ na ọ dị nro.
M na-enwe ụkwara, gịnị ka m ga-eme?
Ị nwere ike ịṅụ mmanụ aṅụ na lemon, ma ọ bụrụ na ọ naghị akwụsị, gaa ụlọ ọgwụ.
Kedu ka m ga-esi zụọ ewu?
Ewu chọrọ ebe ịta nri na ebe obibi kpọrọ nkụ. Gbaa mbọ na ha nwere mmiri ọṅụṅụ oge niile.
Kedu ihe kpatara m ji na-enwe isi ọwụwa mgbe niile?
O nwere ike ịbụ n'ihi ike ọgwụgwụ ma ọ bụ na ị chọrọ enyo anya. Gaa hụ dọkịta.
Kedu ka m ga-esi gbochie ahụhụ iri akwụkwọ nri m?
Ị nwere ike iji ụgbụ (net) kpuchie ha ma ọ bụ jiri ọgwụ ahụhụ anụ ahụ (organic pesticides).
Nri ụtụtụ ọ dị mkpa?
Eeh, ọ dị mkpa maka inye gị ike ịmalite ụbọchị gị.
Kedu ka m ga-esi kụọ ji na-enweghị nnukwu ego?
Ị nwere ike ịkụ obere oghere ma jiri fatịlaiza eke (nsị anụmanụ) mee ihe.
Kedu ihe m ga-eme ma ọ bụrụ na m na-enwe nrụgide?
Gbalịa na-eme egwuregwu, na-ehi ụra nke ọma, ma na-ekwu okwu na ndị enyi.
Kedu ka m ga-esi mara ma akwụkwọ nri m ọ dịla njikere owuwe ihe ubi?
Lelee ma ọ bụrụ na akwụkwọ ya chara acha ma nwee ike ịta.
Kedu ihe kpatara mmiri ji dị mkpa maka ahụ?
Mmiri na-enyere ahụ aka ịrụ ọrụ nke ọma ma sachapụ ihe ndị na-adịghị mma.
Enwere m ike ịkụ ọka n'akụkụ ụlọ?
Eeh, ọ bụrụ na e nwere ebe anwụ na-adịkarị.
Gịnị ka m ga-eri iji nwee ezigbo ọbara?
Ihe ndị nwere ígwè (iron) dịka akwụkwọ nri akwụkwọ ndụ akwụkwọ ndụ, imeju, na agwa.
Kedu ka m ga-esi gbochie ala ịbụ nke na-adịghị amị mkpụrụ?
Na-agbanwe ihe ị na-akụ oge niile (crop rotation) na iji fatịlaiza.