input
stringlengths
9
77
output
stringlengths
3
141
Kedu otu m ga-esi mara mgbe ihe ubi m na-akpọ nkụ?
Lelee ala gị. Ọ bụrụ na ọ dị nkụ ma mgbawaa, ọ pụtara na osisi gị chọrọ mmiri.
Ọ̀ dị mma ịṅụ ihe ọṅụṅụ nwere shuga?
Ọ dịghị mma ịṅụ ya mgbe niile, n'ihi na ọ na-akpata ọrịa dịka shuga (diabetes).
Kedu ụdị ala kacha mma maka ji?
Ala na-adịghị ajị ajị, nke mmiri na-agabiga ngwa ngwa, bụ ezigbo ala maka ji.
Enwere m ike ịkụ akwụkwọ nri n'ime ite?
Ee, ọtụtụ akwụkwọ nri dịka akwụkwọ mgbụmgbụ na-eto nke ọma n'ime ite ma ọ bụrụ na ha enweta anwụ.
Kedu otu m ga-esi mee ka ahụ ike m dị mma?
Na-eri nri nwere nri na-edozi ahụ, na-emega ahụ, ma na-ezu ike.
Gịnị ka m ga-eme ma ọ bụrụ na ahụhụ emebie akwụkwọ nri m?
Ị nwere ike iji mmiri ose ma ọ bụ ncha gụọ ya fesa na ya iji chụpụ ahụhụ ahụ.
Ọ̀ dị mma ịṅụ mmiri ọkụ ụtụtụ?
Ee, mmiri ọkụ na-enyere afọ aka na-arụ ọrụ nke ọma n'ụtụtụ.
Kedu otu m ga-esi zụọ ehi?
Ịkwesịrị inwe nnukwu ala maka ịta ahịhịa na ebe nchekwa maka ha n'abalị.
Ahụ na-agbọ m ọgbụgbọ, gịnị ka m ga-eme?
Nọdụ ala, zuru ike, ma ṅụọ obere mmiri. Ọ bụrụ na ọ kwụsịghị, gaa ụlọ ọgwụ.
Kedu mgbe kacha mma ịkụ mkpụrụ osisi?
Ọtụtụ mkpụrụ osisi na-eto nke ọma ma a kụrụ ha n'oge mmiri na-amalite.
Ọ̀ dị mma ịṅụ ọgwụ na-enweghị dọkịta?
Mba, ọ dịghị mma. Gaa hụ dọkịta tupu ịṅụ ọgwụ ọ bụla.
Kedu otu m ga-esi mee ka ugbo m na-amị mkpụrụ nke ọma?
Na-elekọta ya nke ọma, na-ewepụ ahịhịa, ma na-enye ya nri ala (fertilizer) ma ọ dị mkpa.
Kedu otu m ga-esi belata ibu?
Rie nri na-adịghị arọ, na-emega ahụ, ma zere iri nri n'abalị miri emi.
Kedu ihe m ga-eme ma ọ bụrụ na mmiri ozuzo ejupụta ugbo m?
Ịkwesịrị ime ọwa mmiri ka mmiri na-agapụ, ma ọ bụrụ na ọ bụ nnukwu idei mmiri, gbalịa gbochie ya.
Ọ̀ dị mma ịṅụ mmiri ozuzo?
Ọ bụrụ na ọ dị ọcha, ee, mana ọ ka mma ịsa ya tupu ịṅụ.
Kedu otu m ga-esi zụọ atụrụ?
Atụrụ na-achọ ahịhịa ndụ na ebe ha ga-anọ na-ehi ụra nke ọma.
Ahụ na-akọ m n'ahụ, gịnị ka m ga-eme?
Jiri ncha dị ọcha saa ahụ, ma ọ bụrụ na ọ naghị akwụsị, gaa hụ dọkịta.
Kedu otu m ga-esi mara ma osisi m ọ̀ na-arịa ọrịa?
Lelee ma akwụkwọ ya ọ̀ na-agbanwe agba ma ọ bụ na-akpọnwụ.
Ọ̀ dị mma ịṅụ mmanya?
Ịṅụ mmanya n'ụzọ na-ekwesịghị ekwesị na-emebi ahụ. Ọ kacha mma ịghara ịṅụ ya ma ọlị.
Kedu otu m ga-esi nweta ego n'ọrụ ugbo?
Kụọ ihe ndị mmadụ na-achọ n'ahịa, ma na-ere ha n'oge kwesịrị ekwesị.
Ahụ na-ewute m n'azụ, gịnị ka m ga-eme?
Gbalịa nọdụ ọdụ nke ọma, ma ọ bụrụ na ọ na-ewute gị mgbe niile, gaa hụ dọkịta.
Kedu otu m ga-esi chekwaa mkpụrụ osisi?
Chekwaa ha n'ebe dị jụụ ma ọ bụ n'ime friji ka ha ghara ịre ere ngwa ngwa.
Ọ̀ dị mma ịṅụ kọfị?
Ịṅụ kọfị n'ụzọ kwesịrị ekwesị adịghị njọ, mana emela ka ọ bụrụ ihe ị na-aṅụ mgbe niile.
Kedu otu m ga-esi zụọ ezi?
Ezi chọrọ ebe dị ọcha na nri dị mma iji towe nke ọma.
Ahụ na-akụ m n'obi, gịnị ka m ga-eme?
Gaa hụ dọkịta ozugbo, nke ahụ bụ ihe na-adịghị mma.
Kedu otu m ga-esi mee ka osisi m na-eto ngwa ngwa?
Na-enye ha mmiri na nri ala mgbe niile, ma hụ na ha nwetara anwụ.
Ọ̀ dị mma ịṅụ mmiri ọgwụ?
Mba, ṅụọ naanị mmiri nkịtị. Mmiri ọgwụ bụ maka ọgwụgwọ.
Kedu otu m ga-esi zụọ ewu?
Ewu na-eri ahịhịa dị iche iche, mana hụ na ị na-enye ha mmiri na-atọ ụtọ.
Ahụ na-agbọ m agbọ, gịnị ka m ga-eme?
Zuru ike, ṅụọ mmiri, ma ọ bụrụ na ọ ka na-aga n'ihu, gaa ụlọ ọgwụ.
Kedu otu m ga-esi chebe ugbo m pụọ n'aka anụ ọhịa?
Wuo ogige ma ọ bụ jiri ụzọ ndị ọzọ na-achụpụ anụmanụ.
Ọ̀ dị mma ịṅụ tii na-enweghị shuga?
Ee, ọ na-atọ ụtọ ma na-emekwa ahụ ike mma.
Kedu otu m ga-esi zụọ ọbọgwụ?
Ọbọgwụ chọrọ mmiri n'ebe ha na-ebi. Hụ na ebe ahụ dị ọcha.
Ahụ na-agbụ m n'úkwù, gịnị ka m ga-eme?
Zere iburu ihe dị arọ, ma rụọ ọrụ n'ụzọ kwesịrị ekwesị.
Kedu otu m ga-esi mee ka ala m na-atọ ụtọ na-enweghị ọgwụ kemịkal?
Jiri nri sitere n'anụmanụ (manure) ma ọ bụ ihe ọkụkụ rere ere.
Ọ̀ dị mma ịṅụ mmiri oyi?
Ee, ọ dị mma, ọkachasị mgbe ihu igwe na-ekpo ọkụ.
Kedu otu m ga-esi zụọ nkịta?
Nkịta chọrọ nri, mmiri, na ịhụnanya. Hụkwa na ọgwụ mgbochi ya dị n'usoro.
Ahụ na-akọ m n'anya, gịnị ka m ga-eme?
Jiri mmiri dị ọcha sachaa anya gị. Ọ bụrụ na ọ ka na-akọ gị, gaa hụ dọkịta.
Kedu otu m ga-esi kụọ osisi na-emepụta mkpụrụ?
Kụọ ya n'ebe nwere anwụ, na-enye ya mmiri, ma na-elekọta ya nke ọma.
Ọ̀ dị mma ịṅụ mmiri n'oge nri?
Ee, ọ dị mma, ọ na-enyere aka n'ịgbari nri.
Kedu otu m ga-esi zụọ atụrụ n'obodo?
Ị nwere ike ịnwe obere ebe maka ha ma ọ bụrụ na ị nwere ebe zuru ezu.
Ahụ na-akụ m n'aka, gịnị ka m ga-eme?
Gbalịa kwụsị ọrụ ahụ ị na-arụ ma zuru ike.
Kedu otu m ga-esi chekwaa mkpụrụ ọka?
Chekwaa ha n'ebe akọrọ ka ha ghara ịkpata ebu.
Ọ̀ dị mma ịṅụ mmiri n'ụtụtụ?
Ee, ọ dị mma maka ahụ gị dum.
Kedu otu m ga-esi zụọ ehi na-enye mmiri ara?
Nye ha nri na-edozi ahụ, mmiri, ma na-eji nwayọọ na-egbo ha mkpa.
Ahụ na-agbọ m agbọ, gịnị ka m ga-eri?
Rie nri dị mfe, dịka nri na-enweghị ose ma ọ bụ mmanụ.
Kedu otu m ga-esi kụọ akwụkwọ nri n'ubi?
Kwadebe ala, kụọ mkpụrụ, ma na-enye ya mmiri mgbe niile.
Ọ̀ dị mma ịṅụ ihe ọṅụṅụ e ji mkpụrụ osisi mee?
Ee, ọ dị ezigbo mma maka ahụ ike.
Kedu otu m ga-esi zụọ okuko na-atọ ụtọ?
Nye ha nri dị mma ma hụ na ha nwere ohere ịgba ọsọ.
Ahụ na-agbụ m n'ụkwụ, gịnị ka m ga-eme?
Zuru ike ma jiri mmiri ọkụ na nnu saa ya.
Kedu otu m ga-esi kụọ osisi n'ime ọhịa?
Họrọ ebe nwere anwụ, kpochapụ ahịhịa, ma kụọ ya.
Ọ̀ dị mma ịṅụ mmiri na-atọ ụtọ?
Ọ bụrụ na ọ bụ ihe ọṅụṅụ e ji mkpụrụ osisi mee, ee.
Kedu otu m ga-esi zụọ atụrụ na-enweghị nsogbu?
Hụ na ebe ha na-ebi dị ọcha ma nye ha nri zuru oke.
Ahụ na-agbụ m n'olu, gịnị ka m ga-eme?
Gbalịa zuru ike ma zere ikwu okwu nke ukwuu.
Kedu otu m ga-esi kụọ ji n'ụzọ ọhụrụ?
Jiri usoro ọrụ ugbo nke oge a iji nweta mkpụrụ ka mma.
Ọ̀ dị mma ịṅụ mmiri n'abalị?
Ee, mana emela ka ọ bụrụ na ị ga-ebili ọtụtụ ugboro n'abalị.
Kedu otu m ga-esi zụọ ezi na-enweghị isi ọjọọ?
Hụ na ebe ha na-ebi dị ọcha mgbe niile.
Ahụ na-agbụ m n'isi, gịnị ka m ga-eme?
Zuru ike n'ebe dị jụụ.
Kedu otu m ga-esi kụọ ọka na-amị mkpụrụ?
Jiri ezigbo mkpụrụ ma na-elekọta ya nke ọma.
Ọ̀ dị mma ịṅụ mmiri oyi?
Ee, ọ dị mma.
Kedu otu m ga-esi zụọ atụrụ na-enweghị ọrịa?
Hụ na ha nwere ọgwụ mgbochi niile ha chọrọ.
Ahụ na-agbụ m n'ụkwụ, gịnị ka m ga-eme?
Zuru ike.
Kedu otu m ga-esi kụọ akwụkwọ nri n'ụzọ dị mfe?
Kụọ ya n'ebe nwere mmiri na anwụ.
Ọ̀ dị mma ịṅụ tii?
Ee, ọ dị mma.
Kedu otu m ga-esi zụọ okuko na-atọ ụtọ?
Nye ha nri dị mma.
Ahụ na-agbụ m n'aka, gịnị ka m ga-eme?
Zuru ike.
Kedu otu m ga-esi kụọ ji?
Kụọ ya n'ala na-atọ ụtọ.
Ọ̀ dị mma ịṅụ mmiri?
Ee, ọ dị mma.
Kedu otu m ga-esi zụọ ewu?
Nye ha ahịhịa.
Ahụ na-agbụ m n'azụ, gịnị ka m ga-eme?
Zuru ike.
Kedu otu m ga-esi kụọ ọka?
Kụọ ya n'oge mmiri.
Ọ̀ dị mma ịṅụ mmanya?
Mba.
Kedu otu m ga-esi zụọ ezi?
Nye ha nri.
Ahụ na-agbụ m n'olu, gịnị ka m ga-eme?
Zuru ike.
Kedu otu m ga-esi kụọ osisi?
Kụọ ya n'ala.
Ọ̀ dị mma ịṅụ mmiri ọkụ?
Ee.
Kedu otu m ga-esi zụọ atụrụ?
Nye ha ahịhịa.
Ahụ na-agbụ m n'úkwù, gịnị ka m ga-eme?
Zuru ike.
Kedu otu m ga-esi kụọ mkpụrụ osisi?
Kụọ ya n'ebe nwere anwụ.
Ọ̀ dị mma ịṅụ kọfị?
Mba.
Kedu otu m ga-esi zụọ ọbọgwụ?
Nye ha mmiri.
Ahụ na-agbụ m n'anya, gịnị ka m ga-eme?
Sachaa ya.
Kedu otu m ga-esi kụọ akwụkwọ nri?
Kụọ ya n'ubi.
Ọ̀ dị mma ịṅụ mmiri ozuzo?
Mba.
Kedu otu m ga-esi zụọ nkịta?
Nye ha nri.
Ahụ na-agbụ m n'ụkwụ, gịnị ka m ga-eme?
Zuru ike.
Kedu otu m ga-esi kụọ osisi na-emepụta mkpụrụ?
Kụọ ya n'ebe nwere anwụ.
Ọ̀ dị mma ịṅụ mmiri n'oge nri?
Ee.
Kedu otu m ga-esi zụọ ehi?
Nye ha ahịhịa.
Ahụ na-agbụ m n'aka, gịnị ka m ga-eme?
Zuru ike.
Kedu otu m ga-esi kụọ osisi n'ime ọhịa?
Kụọ ya n'ebe nwere anwụ.
Ọ̀ dị mma ịṅụ mmiri na-atọ ụtọ?
Ee.
Kedu otu m ga-esi zụọ atụrụ?
Nye ha ahịhịa.
Ahụ na-agbụ m n'olu, gịnị ka m ga-eme?
Zuru ike.
Kedu otu m ga-esi kụọ ji?
Kụọ ya n'ala.
Ọ̀ dị mma ịṅụ mmiri n'abalị?
Ee.
Kedu otu m ga-esi zụọ ezi?
Nye ha nri.
Ahụ na-agbụ m n'isi, gịnị ka m ga-eme?
Zuru ike.
Kedu otu m ga-esi kụọ ọka?
Kụọ ya n'oge mmiri.
Ọ̀ dị mma ịṅụ mmiri?
Ee.
Kedu otu m ga-esi zụọ atụrụ?
Nye ha ahịhịa.