input
stringlengths
10
95
output
stringlengths
3
178
Yaya ake gane cewa shuka tana bukatar a kwashe ciyawa?
Ciyawa a gona.
Me ya kamata in yi idan na ji ciwon kafa?
Huta.
Shin noma yana bukatar a yi shiri?
Noma yana bukatar shiri.
Wane irin abinci ne ya fi dacewa ga masu fama da ciwon hanta?
Kayan lambu.
Yaya ake gane cewa shuka tana bukatar a dasa ta a wani guri?
Tukwane ya yi kankanta.
Me ya kamata in yi idan na ji ciwon kunne?
Je asibiti.
Shin noma yana bukatar a yi amfani da taki?
Noma yana bukatar taki.
Wane irin abinci ne ya fi dacewa ga masu fama da ciwon fata?
Shan ruwa.
Yaya ake gane cewa shuka tana bukatar a sa mata maganin kwari?
Kwari a ganye.
Me ya kamata in yi idan na ji ciwon kai?
Huta.
Shin noma yana bukatar a kula da shi?
Kula da shi.
Wane irin abinci ne ya fi dacewa ga masu fama da ciwon hanci?
Shan ruwan dumi.
Yaya ake gane cewa shuka tana bukatar a datse rassa?
Rassa sun cunkushe.
Me ya kamata in yi idan na ji ciwon baya?
Motsa jiki.
Shin noma yana bukatar a yi hakuri?
Noma yana bukatar hakuri.
Wane irin abinci ne ya fi dacewa ga masu fama da ciwon gabobi?
Kifi.
Yaya ake gane cewa shuka tana bukatar a shayar da ita?
Kasa ta bushe.
Me ya kamata in yi idan na ji ciwon hakori?
Wanke baki.
Shin noma yana bukatar a yi aiki tukuru?
Noma yana bukatar aiki.
Wane irin abinci ne ya fi dacewa ga masu fama da ciwon ciki?
Abinci mai sauki.
Yaya ake gane cewa shuka tana bukatar a kwashe ciyawa?
Ciyawa a gona.
Me ya kamata in yi idan na ji ciwon kafa?
Huta.
Shin noma yana bukatar a yi shiri?
Noma yana bukatar shiri.
Wane irin abinci ne ya fi dacewa ga masu fama da ciwon hanta?
Kayan lambu.
Yaya ake gane cewa shuka tana bukatar a dasa ta a wani guri?
Tukwane ya yi kankanta.
Me ya kamata in yi idan na ji ciwon kunne?
Je asibiti.
Shin noma yana bukatar a yi amfani da taki?
Noma yana bukatar taki.
Wane irin abinci ne ya fi dacewa ga masu fama da ciwon fata?
Shan ruwa.
Yaya ake gane cewa shuka tana bukatar a sa mata maganin kwari?
Kwari a ganye.
Me ya kamata in yi idan na ji ciwon kai?
Huta.
Shin noma yana bukatar a kula da shi?
Kula da shi.
Wane irin abinci ne ya fi dacewa ga masu fama da ciwon hanci?
Shan ruwan dumi.
Yaya ake gane cewa shuka tana bukatar a datse rassa?
Rassa sun cunkushe.
Me ya kamata in yi idan na ji ciwon baya?
Motsa jiki.
Shin noma yana bukatar a yi hakuri?
Noma yana bukatar hakuri.
Wane irin abinci ne ya fi dacewa ga masu fama da ciwon gabobi?
Kifi.
Yaya ake gane cewa shuka tana bukatar a shayar da ita?
Kasa ta bushe.
Me ya kamata in yi idan na ji ciwon hakori?
Wanke baki.
Shin noma yana bukatar a yi aiki tukuru?
Noma yana bukatar aiki.
Wane irin abinci ne ya fi dacewa ga masu fama da ciwon ciki?
Abinci mai sauki.
Yaya za a gane amfanin gona ya fara kamuwa da cuta?
Zaka ga ganyen ya fara canza launi ko kuma ya fara bushewa ba tare da dalili ba. Ka duba kasan ganyen don ganin ko akwai wasu kwari.
Wane magani ne yafi dacewa idan mutum yana fama da ciwon kai?
Idan ciwon kai ne na gajiya, ka dan huta a wuri mai sanyi. Amma idan ya ki tafiya, gwara ka je asibiti likita ya duba ka.
Wane irin taki ne yafi kyau ga shuka?
Taki na gargajiya wato na dabbobi shine mafi kyau domin yana kara wa kasa ni'ima na dogon lokaci.
Mene ne amfanin shan ruwa da yawa a kullum?
Shan ruwa yana taimaka wa jiki wajen fitar da guba da kuma sa fata ta yi kyau da lafiya.
Wane lokaci ne yafi dacewa a shuka masara?
Lokacin da ruwan sama ya tabbata, wato tsakiyar damina, shine lokacin da masara take son girma sosai.
Yaya zan magance matsalar tari da zazzabi a gida?
Zaka iya amfani da zuma da lemon tsami, amma idan zazzabin ya yi zafi, dole ka nemi maganin asibiti.
Me ya kamata in yi idan na ga ganyen shukata yana komawa rawaya?
Wata kila kasa ce ta rasa sinadarin nitrogen, ko kuma kana yi mata ruwa da yawa. Gwada rage ruwan ka gani.
Shin cin kayan lambu yana da amfani ga lafiya?
Kwarai kuwa, kayan lambu suna ba jiki kariya daga cututtuka kuma suna kara karfin garkuwar jiki.
Yaya zan kiyaye amfanin gonata daga kwari?
Zaka iya amfani da maganin kwari na zamani, ko kuma ka shuka wasu tsirrai da suke korar kwari a kusa da gonar.
Me ya kamata in ci don samun jini a jiki?
Ka yawaita cin ganyayyaki irin su alayyahu, da kuma hanta ko naman sa, suna kara jini sosai.
Shin ana iya shuka shinkafa a wurin da ba laka ba?
Shinkafa tana bukatar wurin da ruwa yake zama, amma akwai wasu nau'in da suke girma ko a inda babu laka sosai.
Yaya zan rage kiba cikin koshin lafiya?
Ka rage cin abinci mai kitse da sukari, sannan ka rika motsa jiki koda na minti talatin ne a kullum.
Wane irin hatsi ne yafi dacewa a ajiye don lokacin rani?
Duk hatsin da aka busar da shi sosai zai iya dade wa. Masara da dawa sukan dade idan an ajiye su a wuri mai iska.
Shin zazzabin cizon sauro yana da magani?
Eh, akwai magunguna a asibiti wadanda suke kashe kwayar cutar maleriya. Kada ka yi wasa da shi.
Me zan yi don in kara girman amfanin gonata?
Ka tabbatar kana amfani da ingantattun iri, kuma ka ba shuka lokacin da ya dace wajen saka taki.
Yaya zan san cewa jikina yana bukatar hutawa?
Idan kana jin gajiya kullum, idanunka suna nauyi, ko kuma kake yawan jin haushi, to jikinka yana bukatar hutu.
Shin akwai bambanci tsakanin taki na gida da na kemis?
Taki na gida yana gyara kasa, na kemis kuma yana ba shuka abinci kai tsaye. Amfani da duka biyun shine mafi kyau.
Me ya kamata in yi idan na yanke hannuna a gona?
Wanke wurin da ruwa mai tsafta, ka matse shi don jini ya tsaya, sannan ka daure shi da bandeji mai tsafta.
Yaya zan gane cewa kankana ta nuna?
Idan ka duba inda kankanan take kwance a kasa, idan ya koma launin rawaya, to ta nuna kenan.
Shin cin 'ya'yan itatuwa yana magance cuta?
Suna kara wa jiki karfi ne wajen yaki da cututtuka, ba wai suna magance kowace cuta ba kai tsaye.
Yaya za a yi a gane amfanin gona yana bukatar ruwa?
Idan ka ga ganyen ya fara bushewa ko ya nade, to yana nuna yana bukatar ruwa kenan.
Wane magani ne ya fi kyau ga zazzabin cizon sauro?
Yana da kyau ka je asibiti a yi maka gwaji, amma yawanci ana amfani da magungunan ACT don magance zazzabin.
Yaya ake kula da amfanin gona a lokacin damina?
Dole ne ka rika cire ciyayi a kan kari don kada su sha wa amfanin gonar taki.
Me ya kamata in ci don in kara karfin jikina?
Ka rika cin abinci mai gina jiki kamar kayan lambu, kifi, da kuma 'ya'yan itatuwa.
Yaya ake gane cewa kasa ta yi kyau don noma?
Kasa mai kyau tana da duhu kuma tana da nauyi, sannan tana rike ruwa yadda ya kamata.
Shin shan ruwa da yawa yana da amfani ga lafiya?
Kwarai kuwa, shan ruwa yana taimakawa wajen wanke gubobi daga jiki da kuma sa fata ta yi kyau.
Wane lokaci ne ya fi dacewa a shuka masara?
Lokacin da aka fara samun ruwan sama mai kyau, wato farkon damina.
Me ya kamata in yi idan na ji ciwon kai mai tsanani?
Huta a wuri mai nutsuwa, idan kuma bai tafi ba, ka nemi shawarar likita.
Yaya ake hada taki na gargajiya?
Ana iya hada taki da bayan gida na dabbobi da kuma ragowar shuka, a bar su su ruɓe na wani lokaci.
Shin barci mai kyau yana taimakawa lafiya?
Sosai, barci yana ba jiki damar gyara kansa da kuma kawar da gajiya.
Wane irin takin ne ya fi dacewa ga shinkafa?
Shinkafa tana bukatar taki mai dauke da sinadarin nitrogen da yawa don ta yi kore.
Yaya ake rage kiba ta hanyar abinci?
Ka rage cin abincin mai da kuma kayan zaki, ka mayar da hankali kan cin kayan lambu.
Me ya sa shuka take komawa rawaya?
Wata kila tana bukatar taki ko kuma tana samun ruwa da yawa wanda yake sa tushenta ya rube.
Shin cin goro yana da illa ga lafiya?
Cin goro kadan ba komai, amma yawan cin sa yana iya shafar hakora da kuma zuciya.
Yaya ake kawar da kwari a gona ba tare da maganin zamani ba?
Ana iya amfani da ganyen dogonyaro da aka jika a ruwa a fesa wa shuka.
Yaya za a kare kai daga cutar siga?
Rage cin abinci mai sukari da kuma yawan motsa jiki shi ne babban magani.
Wane irin irin masara ne ya fi ba da amfani?
Akwai irin su 'improved seeds' da suke jure fari da kuma ba da amfani mai yawa.
Yaya ake maganin ciwon ciki na yara?
Sau da yawa yana iya zama tsutsotsi, amma ya kamata a je asibiti don a ba su maganin da ya dace.
Shin noma a kusa da gida yana da riba?
Kwarai, zai rage maka kudin kasuwa kuma za ka ci abinci mai tsafta.
Me ya kamata mutum ya yi idan yana jin zafin jiki?
Ka sha ruwa da yawa, ka kuma huta, idan zazzabin ya ci gaba, ka ga likita.
Yaya ake gane cewa shuka tana bukatar taki?
Idan ka ga ganyenta ya fara komawa rawaya ko kuma bata girma yadda ya kamata.
Shin cin 'ya'yan itatuwa yana kara lafiya?
Haka ne, suna dauke da bitamin da suke kare jiki daga cututtuka.
Yaya ake adana hatsi bayan girbi?
A adana shi a wuri mai bushewa kuma a tabbatar babu sauro ko kwari.
Me ya kamata in yi don in rage hawan jini?
Rage cin gishiri da kuma yawan motsa jiki su ne matakan farko.
Yaya ake zabar irin shuka mai kyau?
Ka zabi irin da yake da karfi, mai tsafta, kuma wanda yake jure cututtuka.
Shin shan shayi da yawa yana da illa?
Shan shayi da yawa da sukari yana iya haifar da matsalar hakora da kuma kiba.
Yaya ake maganin ciwon kunne?
Kada ka zuba komai a cikin kunne, ka je asibiti likita ya duba shi.
Yaya ake sa shuka ta yi girma da sauri?
Taki mai kyau, ruwa a kan lokaci, da kuma cire ciyayi.
Yaya ake hana yaduwar cututtukan fata?
Kiyaye tsaftar jiki da kuma rashin amfani da kayan mutum daban.
Me ya kamata a yi idan amfanin gona ya fara bushewa?
A kara wa shukan ruwa ko a duba ko akwai wata cuta da ta kama ta.
Shin motsa jiki yana taimakawa lafiyar zuciya?
Kwarai kuwa, yana sa zuciya ta yi aiki yadda ya kamata.
Yaya ake maganin amai da gudawa?
A ba shi ruwan gishiri da sukari (ORS) don kada ya bushe, sannan a ga likita.
Wane taki ne ya fi kyau ga kayan lambu?
Takin kashin kaji ko na shanu da ya rube sosai.
Yaya ake kare kai daga cutar Ebola ko wasu kwayoyin cuta?
Wanke hannu da sabulu da ruwa akai-akai.
Shin girbi da wuri yana da amfani?
A'a, idan ka yi girbi da wuri amfanin gonar ba zai cika ba, idan ka yi a makare kuma zai iya lalacewa.
Yaya ake rage zafin rana a lokacin noma?
A yi aiki da sassafe ko yamma, sannan a sa hula.
Yaya ake maganin ciwon hakori?
A wanke baki da gishiri da ruwan dumi, idan bai tafi ba a je wajen likitan hakori.
Yaya ake sa kasa ta rike ruwa?
Ta hanyar sa takin gargajiya (manure) a ciki.
Shin cin abincin dare da wuri yana da amfani?
Ee, yana taimakawa wajen narkewar abinci kafin mutum ya kwanta.
Yaya ake sa amfanin gona ya yi kore sosai?
Ta hanyar ba shi taki mai dauke da nitrogen.