id stringlengths 3 7 | title stringlengths 1 143 | text stringlengths 148 268k | subject listlengths 0 53 | url stringlengths 31 744 | word_count int64 31 41.6k | cyrillic float64 0 1 |
|---|---|---|---|---|---|---|
9281 | Триглицерид | Триглицериди — прости липиди, односно глицериди кои се естери меѓу трихидроксилниот алкохол глицерол и вишите масни киселини.
Триглицеридите на собна температура можат да бидат течни или цврсти, во зависност од тоа дали се естерифицирани со заситени виши масни киселини (како стеаринска, палмитинска киселина итн.), кои ... | [
"Естри",
"Липидни пореметувања",
"Триглицериди"
] | https://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%A2%D1%80%D0%B8%D0%B3%D0%BB%D0%B8%D1%86%D0%B5%D1%80%D0%B8%D0%B4 | 68 | 1 |
9282 | Фосфолипид | Фосфолипидите претставуваат сложени липиди каде нелипидната компонента е фосфорна киселина. Од фосфолипидите, кај растенијата најдобро се проучени фосфатидите, каде двете OH групи на глицеролот се естерифицирани со виши масни киселини, додека третата OH група е естерифицирана со фосфорна киселина за која е врзано орган... | [
"Липиди"
] | https://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%A4%D0%BE%D1%81%D1%84%D0%BE%D0%BB%D0%B8%D0%BF%D0%B8%D0%B4 | 126 | 0.984 |
9205 | П’клиште | П’клиште — село во Општина Ранковце.
1 Географија и местоположба
Селото е сместено во крајниот северозападен дел на Општина Ранковце. Селото е високопланинско со куќи од раштркан тип, сместено на надморска височина од 1150 до 1250 метри.
Од општинското средиште Ранковце е оддалечено 20 километри, од кое води асфалтен п... | [
"Села во Македонија",
"Кривопаланечки села",
"П’клиште",
"Села во Општина Ранковце"
] | https://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%9F%E2%80%99%D0%BA%D0%BB%D0%B8%D1%88%D1%82%D0%B5 | 483 | 1 |
9272 | Општествена класа | Општествена класа, според Владимир Илич Ленин, е голема општествена група која се разликува од другите класи според своето место во историски определен систем на општествено производство, според својот однос (најчесто утврден и формулиран со законите) кон средствата за производство, според својата улога во општественат... | [
"Општество",
"Општествени класи"
] | https://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%9E%D0%BF%D1%88%D1%82%D0%B5%D1%81%D1%82%D0%B2%D0%B5%D0%BD%D0%B0_%D0%BA%D0%BB%D0%B0%D1%81%D0%B0 | 183 | 0.983 |
9259 | Подгорица | Подгорица (поранешни имиња: Титоград и Рибница) е главен град на Црна Гора. Сместен е во источниот дел од Црна Гора. Според пописот од 2011, овој град има 187.085 жители. Поволната географска положба на Подгорица, како и минувањето на реките Рибница и Морача низ градот се причина за прераснувањето на Подгорица во прија... | [
"Подгорица"
] | https://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%9F%D0%BE%D0%B4%D0%B3%D0%BE%D1%80%D0%B8%D1%86%D0%B0 | 141 | 1 |
9213 | Васил Главинов | Васил Костов Главинов (, околу - , ) — еден од првите македонски социјалисти и организатор на работничкото движење во Македонија, поборник за Балканска федерација.
1 Животопис
Основно образование стекнал во училиштето на Јордан Хаџи Константинов - Џинот по што го изучувал столарско-дрводелскиот занает. Во 1887 заминува... | [
"Македонски преселници во Софија",
"Луѓе од Велес",
"Македонски социјалисти"
] | https://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%92%D0%B0%D1%81%D0%B8%D0%BB_%D0%93%D0%BB%D0%B0%D0%B2%D0%B8%D0%BD%D0%BE%D0%B2 | 508 | 1 |
9290 | Црква „Св. Никола“ - Варош | „Св. Никола“ се наоѓа во Варош, Прилеп. Црквата е изградена во 1298 година.
Црквата Св. Никола е мала еднокорабна градба со триаголна апсида и засводена со полуцилиндричен свод. Со своите мали димензии, а голема висина потцетува на црквите од Костур. Градена е од необработен камен, а во горните зони има богата керамопл... | [
"Цркви од 13 век",
"Храмови посветени на Свети Никола во Македонија",
"Цркви во Прилеп",
"Варош"
] | https://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%A6%D1%80%D0%BA%D0%B2%D0%B0_%E2%80%9E%D0%A1%D0%B2._%D0%9D%D0%B8%D0%BA%D0%BE%D0%BB%D0%B0%E2%80%9C_-_%D0%92%D0%B0%D1%80%D0%BE%D1%88 | 79 | 1 |
9279 | Липид | Липидите или мастите се група на органски соединенија кои не се растворливи во вода, а се раствораат во органски растворувачи (етер, ацетон, хлороформ и други) и на тој начин можат да се екстрахираат од ткивата на растенијата или животните. Липидите, за разлика од јаглехидратите се хидрофобни органски соединенија, што ... | [
"Зборови што ги нема во ТРМЈ",
"Липиди"
] | https://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%9B%D0%B8%D0%BF%D0%B8%D0%B4 | 382 | 0.995 |
9222 | Македонија во Втората балканска војна | Меѓусојузничката балканска војна — Втора балканска војна, започнала на 17 јуни 1913 година, меѓу Србија, Црна Гора, Грција, Романија, Турција од една страна и Бугарија од друга.
1 Македонија по завршувањето на Првата балканска војна
Најголемиот товар и најбројните жртви во Балканските војни ги поднел македонскиот народ... | [
"Македонија во Втората балканска војна"
] | https://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%9C%D0%B0%D0%BA%D0%B5%D0%B4%D0%BE%D0%BD%D0%B8%D1%98%D0%B0_%D0%B2%D0%BE_%D0%92%D1%82%D0%BE%D1%80%D0%B0%D1%82%D0%B0_%D0%B1%D0%B0%D0%BB%D0%BA%D0%B0%D0%BD%D1%81%D0%BA%D0%B0_%D0%B2%D0%BE%D1%98%D0%BD%D0%B0 | 1,495 | 1 |
9309 | Москва (река) | :''Оваа страница се однесува на реката Москва. За други значења видете Москва (објаснување)''
Москва — името на реката која што тече низ истоимениот град Москва. Попознати градби ситуирани по нејзиниот тек се Кремљ како и храмот на Исус Христос Спасителот. | [
"Реки во Русија",
"Реки во Москва",
"Реки во Смоленската област",
"Географија на Москва",
"Реки во Московската област"
] | https://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%9C%D0%BE%D1%81%D0%BA%D0%B2%D0%B0_%28%D1%80%D0%B5%D0%BA%D0%B0%29 | 39 | 1 |
9317 | Дина (роман) | :''Оваа статија е за книгата „Дина“; за други значења, види Дина (појаснување). ''
Дина (англиски ''Dune''), Песочната Планета, првата книга од серијалот „Дина“.
Култно прозно дело напишано од американскиот научнофанатастичен писател Френк Херберт во 1964 година..
Во книгата се работи за Пол Атреид, син на војводата, и... | [
"Научнофантастични романи"
] | https://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%94%D0%B8%D0%BD%D0%B0_%28%D1%80%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%BD%29 | 203 | 0.98 |
9329 | Робовладетелско општество | Робовладетелското општество e oпштествена формација која настанала и се развивала од првобитната заедница. Со развитокот на производните сили и поделбата на трудот се појавува вишок на производи кој овозможува приватна сопственост и појава на класи, со што класата сопственици (владелци) ќе живее на сметка на вишокот шт... | [
"Општество"
] | https://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%A0%D0%BE%D0%B1%D0%BE%D0%B2%D0%BB%D0%B0%D0%B4%D0%B5%D1%82%D0%B5%D0%BB%D1%81%D0%BA%D0%BE_%D0%BE%D0%BF%D1%88%D1%82%D0%B5%D1%81%D1%82%D0%B2%D0%BE | 60 | 0.983 |
9331 | Првобитно општество | Првобитното општество или првобитна заедница е општествено - економска формација која се одликува со општествени односи на соработка и заемно помагање, при крајно примитивни производствени сили.
Долг временски период кој се протега од самите почетоци на појава на општествен начин на живеење, до времето кога во одделни ... | [
"Општество"
] | https://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%9F%D1%80%D0%B2%D0%BE%D0%B1%D0%B8%D1%82%D0%BD%D0%BE_%D0%BE%D0%BF%D1%88%D1%82%D0%B5%D1%81%D1%82%D0%B2%D0%BE | 73 | 1 |
9330 | Хамураби | Хамураби (''Hammurabi'') бил шестиот крал на Вавилон. По освојувањето на Сумер и Акад, и прекинувањето на последната сумерска династија Исин, тој бил прв крал на Вавилонското царство (империја).
Хамураби владеел со Вавилонското царство од 1792 г. п.н.е. до неговата смрт во 1750 г. п.н.е. (датумите се непотврдени). Бил ... | [
"Родени во непозната година",
"1810 BC births",
"1750 BC deaths",
"Право",
"Вавилонски кралеви"
] | https://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%A5%D0%B0%D0%BC%D1%83%D1%80%D0%B0%D0%B1%D0%B8 | 108 | 0.99 |
9324 | Вилает | Вилает е турски збор, што означува крај, предел, покраина; административна територијална единица што зафаќа повеќе општини. Управителот на вилаетот се викал беглербег (мирмиран), односно валија и имал ранг на паша, што е еднакво на генерал во војската.
Во текот на 15 век, особено во пописните дефтери од тој период, тер... | [
"Арапски зборови",
"Вилаети во Отоманското Царство",
"Административни единици",
"Турцизми"
] | https://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%92%D0%B8%D0%BB%D0%B0%D0%B5%D1%82 | 196 | 1 |
9366 | Дина | :''Оваа статија е за форма од пустинскиот релјеф наречена дина; за други значења, види Дина (појаснување). ''
Дина — облик на пустински релјеф, односно куп од песок..
Дините се создаваат со природното струење на воздухот во околини каде што е суво и има изобилство на ситен песок, кој се наносува на некоја површина во е... | [
"Дини",
"Крајбрежни и океански земјишни облици"
] | https://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%94%D0%B8%D0%BD%D0%B0 | 70 | 1 |
9335 | Петар Кајевски | Петар Кајевски — македонски информатичар, роден 1974 во Скопје. Активен учесник на модемџиската супкултура од раните 1990-ти. По завршувањето на студиите на ЕТФ, има магистрирано на Лондоската економска школа (LSE) и на Универзитетот на Санкт Гален, Швајцарија (2006) на теми од областа на релокација на трудот.
Во 2004 ... | [
"Родени во 1974 година",
"Македонски информатичари"
] | https://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%9F%D0%B5%D1%82%D0%B0%D1%80_%D0%9A%D0%B0%D1%98%D0%B5%D0%B2%D1%81%D0%BA%D0%B8 | 95 | 0.987 |
9350 | Кирил Конески | Кирил Конески — македонски филолог. Тој е еден од авторите на македонскиот правопис.
(Прилеп, 19 јануари 1929 - 19 април 2023) – јазичар, универзитетски професор. По дипломирањето работи во Институтот за Македонски јазик „Крсте Мисирков“ на проектот ''Правопис на македонскиот литературен јазик со правописен речник'' (1... | [
"Македонски филолози",
"Македонски слависти",
"Македонски македонисти"
] | https://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%9A%D0%B8%D1%80%D0%B8%D0%BB_%D0%9A%D0%BE%D0%BD%D0%B5%D1%81%D0%BA%D0%B8 | 98 | 1 |
9375 | Модемџии | Модемџии е назив за луѓето кои меѓу првите во Македонија се занимавале со електронски комуникации со помош на компјутер и модем, особено преку неколкуте локални ББС-и, како Извор, ИнФорма ЕИС, Санлајн и други.
Поврзувањето на интернет во Македонија (1995) истовремено довело до зенит и згаснување на модемџиството како п... | [
"Сметачи",
"Општење",
"Информатика"
] | https://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%9C%D0%BE%D0%B4%D0%B5%D0%BC%D1%9F%D0%B8%D0%B8 | 166 | 0.988 |
9373 | Етика | Етика — филозофска дисциплина која се занимава со проучување на моралот. Старогрчкиот филозоф Аристотел во своето дело ''Никомахова етика'' прв укажува на потребата на засебен филозофски ангажман врз моралот. Зборот „етика“ Аристотел го изведува од старогрчкиот збор ''етос'' со значење обичај или навика. Латинскиот екв... | [
"Етика",
"Филозофија"
] | https://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%95%D1%82%D0%B8%D0%BA%D0%B0 | 313 | 1 |
9303 | Црква „Св. Пантелејмон“ - Велес | „Св. Пантелејмон“ се наоѓа во Велес. Црквата е изградена во 1840. Воедно таа е и соборен храм на Повардарската епархија при МПЦ. Нејзината изградба била извршена од познатиот македонски неимар и градител на цркви во Македонија и низ Балканот, Андреја Дамјанов со своите браќа, од велешкото село Папрадиште. Во близина на... | [
"Дела на Дебарската школа",
"Знаменитости во Велес",
"Цркви од 19 век",
"Цркви во Велес"
] | https://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%A6%D1%80%D0%BA%D0%B2%D0%B0_%E2%80%9E%D0%A1%D0%B2._%D0%9F%D0%B0%D0%BD%D1%82%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%98%D0%BC%D0%BE%D0%BD%E2%80%9C_-_%D0%92%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%81 | 1,012 | 1 |
9400 | Суперхик | Суперхик е лик од стрипот Алан Форд. Првпат се појавува во 25 епизода.
Суперхик е чистач кој ги мрази сиромасите заради нивната валканост, а им се восхитува на богатите. Кога благодарение на испивање големи количества алкохол (кисело вино) тој се здобива со супер-моќи, пред сѐ со одвратен здив со кој може да имобилизир... | [
"Стрип"
] | https://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%A1%D1%83%D0%BF%D0%B5%D1%80%D1%85%D0%B8%D0%BA | 99 | 1 |
9239 | Стамболовштината во Македонија и нејзините претставници | ''Стамболовштината во Македонија и нејзините претставници'' (стар правопис: ''Стамболовщината въ Македония и нейнитѣ прѣдставители'') е брошура напишана по барање на Централниот комитет на МРО. Одлуката за нејзино создавање е донесена за време на Јануарската средба и притоа македонскиот нациналноослободителен деец Пета... | [
"Петар Поп Арсов",
"Македонска револуционерна организација",
"Историја на македонскиот народ",
"Лозарското движење"
] | https://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%A1%D1%82%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D1%88%D1%82%D0%B8%D0%BD%D0%B0%D1%82%D0%B0_%D0%B2%D0%BE_%D0%9C%D0%B0%D0%BA%D0%B5%D0%B4%D0%BE%D0%BD%D0%B8%D1%98%D0%B0_%D0%B8_%D0%BD%D0%B5%D1%98%D0%B7%D0%B8%D0%BD%D0%B8%D1%82%D0%B5_%D0%BF%D1%80%D0%B5%D1%82%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%B2%D0%BD%D0... | 900 | 1 |
9374 | Утилитаризам | Утилитаризмот (''потекнува од латинскиот збор utilis што значи корисен'') е филозофско етичко учење кое ја фаворизира користа и добивката како највисоко добро за поединецот или групата. Доброто, според оваа школа, се наоѓа во среќата и задоволството.
1 Историјат на утилитаризмот
Корените на утилитаризмот како филозофск... | [
"Етика"
] | https://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%A3%D1%82%D0%B8%D0%BB%D0%B8%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B8%D0%B7%D0%B0%D0%BC | 542 | 0.994 |
9245 | Втора балканска војна | Втората балканска војна — војна која се одвивала во текот на летото 1913 помеѓу Бугарија и нејзините сојузници од Првата балканска војна, Грција и Србија, како и Романија и Црна Гора. На крајот од оваа војна, Србија како сојузник на Руската Империја станува важна регионална сила, што било аларм за Австроунгарија и најв... | [
"Војни на Отоманското Царство",
"Историја на Балканскиот Полуостров",
"Втора балканска војна"
] | https://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%92%D1%82%D0%BE%D1%80%D0%B0_%D0%B1%D0%B0%D0%BB%D0%BA%D0%B0%D0%BD%D1%81%D0%BA%D0%B0_%D0%B2%D0%BE%D1%98%D0%BD%D0%B0 | 1,411 | 0.996 |
9338 | Деветтојулски настани во Гостивар и Тетово | Деветтојулските настани во Гостивар и Тетово — инциденти кои се случиле на 9 јули 1997 година во Гостивар и Тетово. Тие се претходница на воениот конфликт во Република Македонија од 2001 преку кој се потпиша Охридскиот рамковен договор.
1 Причини за полициската акција и нередите во Гостивар и Тетово
Во Република Македо... | [
"Албански сепаратизам во Македонија",
"Македонија во 1997 година",
"Историја на Македонија (1991-денес)",
"Судири во 1997 година",
"Историја на Гостивар"
] | https://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%94%D0%B5%D0%B2%D0%B5%D1%82%D1%82%D0%BE%D1%98%D1%83%D0%BB%D1%81%D0%BA%D0%B8_%D0%BD%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B8_%D0%B2%D0%BE_%D0%93%D0%BE%D1%81%D1%82%D0%B8%D0%B2%D0%B0%D1%80_%D0%B8_%D0%A2%D0%B5%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%BE | 630 | 1 |
9296 | Црква „Св. Софија“ - Охрид | Света Софија — соборен црковен храм во стариот дел на градот Охрид во југозападниот дел на Република Македонија. Посветена е на Христос како Божествена Премудрост т.е. Св. Софија. Оваа црква претставува еден од најзначајните знаменитости во Македонија со нејзината средновековна архитектура и фрески.
Ова е една од најго... | [
"Цркви во Охрид",
"Македонска култура",
"Средновековни цркви во Охрид",
"Катедрали во Македонија",
"Храмови посветени на Света Софија во Македонија"
] | https://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%A6%D1%80%D0%BA%D0%B2%D0%B0_%E2%80%9E%D0%A1%D0%B2._%D0%A1%D0%BE%D1%84%D0%B8%D1%98%D0%B0%E2%80%9C_-_%D0%9E%D1%85%D1%80%D0%B8%D0%B4 | 1,005 | 0.985 |
9431 | Долг лак | Долг лак (|longbow) — средновековно оружје карактеристично за Британија. Познат е и како велшки долг лак (''Welsh longbow''), според велшките стрелци во служба на кралот на Англија кои овозможиле две големи победи врз Франција (кај Креси и Азенкур) во текот на Стогодишната војна.
Долгиот лак имал домет до 180 метри, а ... | [
"Лакови (оружје)"
] | https://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%94%D0%BE%D0%BB%D0%B3_%D0%BB%D0%B0%D0%BA | 100 | 0.969 |
9430 | Робин Худ | Робин Худ — архетипски лик од британскиот средновековен фолклор, одметник кој краде од богатите за да им даде на сиромасите. Главно оружје му е долг лак и стрела, кое му служи и како средство за ловокрадство.
„Веселата дружина“ на Робин Худ живее во Шервудската Шума, во близина на градот Нотингем во Англија. Робин најч... | [
"Британски фолклор"
] | https://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%A0%D0%BE%D0%B1%D0%B8%D0%BD_%D0%A5%D1%83%D0%B4 | 150 | 1 |
9411 | Интернационален детски музички фестивал „Ѕвездички“ | Фестивалот "Ѕвездички" е единствен меѓународен детски фестивал во Македонија, организиран е од Естрада Мултимедија Центар. Се одржува секоја година во октомври, во Прилеп.
Прилеп, Македонија
Фестивалот се стреми да продуцира детски хитови и да направи од децата учесници нови ѕвездички. Основна цел на фестивалот е да со... | [
"Музички фестивали"
] | https://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%98%D0%BD%D1%82%D0%B5%D1%80%D0%BD%D0%B0%D1%86%D0%B8%D0%BE%D0%BD%D0%B0%D0%BB%D0%B5%D0%BD_%D0%B4%D0%B5%D1%82%D1%81%D0%BA%D0%B8_%D0%BC%D1%83%D0%B7%D0%B8%D1%87%D0%BA%D0%B8_%D1%84%D0%B5%D1%81%D1%82%D0%B8%D0%B2%D0%B0%D0%BB_%E2%80%9E%D0%85%D0%B2%D0%B5%D0%B7%D0%B4%D0%B8%D1%87%D0%BA%D0%B8%E2%80%... | 128 | 1 |
9434 | Христијан Спировски | Христијан Спировски е познат пијанист од Битола. Pоден е на 24 ноември 1987 во Мелбурн, Австралија. Неговата кариера започнала кога имал 10 години. Како ученик при основното училиште напоредно бил и ученик во нижото музичко училиште.
Во 1999 година, Христијан се појаува во Македонската телевизија, за една година подоцн... | [
"Живи луѓе",
"Родени во 1987 година",
"Родени на 24 ноември",
"Македонски пијанисти"
] | https://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%A5%D1%80%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%B8%D1%98%D0%B0%D0%BD_%D0%A1%D0%BF%D0%B8%D1%80%D0%BE%D0%B2%D1%81%D0%BA%D0%B8 | 157 | 0.98 |
9283 | Марков манастир | Марков манастир — македонски православен манастир кој се наоѓа јужно од селото Маркова Сушица, по долината на Маркова Река на нејзиниот лев брег, на 20 км од Скопје. Манстирот е активен и во денешно време, а во него суштествува женско монашко сестринство. Во самиот манастир се наоѓа црквата Св. Димитрија и импозантната... | [
"Марков Манастир",
"Манастири во Скопското архијерејско намесништво"
] | https://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%9C%D0%B0%D1%80%D0%BA%D0%BE%D0%B2_%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B8%D1%80 | 861 | 0.995 |
9465 | Леукопласт | Леукопластите (од грчки ''leukos'' - бел) се пластиди кои не содржат пигменти, односно тие се безбојни. Според димензиите, тие се најмалите пластиди, а по форма најчесто се округли, односно леќовидни, поретко се издолжени вретеновидни или јајцевидни, додека во состојба на активно движење можат да бидат амебовидни.
Во с... | [
"Клетка",
"Органели"
] | https://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%9B%D0%B5%D1%83%D0%BA%D0%BE%D0%BF%D0%BB%D0%B0%D1%81%D1%82 | 263 | 0.996 |
9471 | Анска Река | Анска Река (по горното течение позната како Коџа Дере или Чамдашка Река) — лева притока на реката Вардар во јужнот дел на Македонија. Тече низ Валандовско Поле во правецот исток-запад, во должина од 22 км. Изворните краци се на јужните поли на Беласица, близу македонско-грчката граница утоката ѝ се наоѓа северозападно ... | [
"Притоки на Вардар",
"Беласица",
"Реки во Македонија"
] | https://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%90%D0%BD%D1%81%D0%BA%D0%B0_%D0%A0%D0%B5%D0%BA%D0%B0 | 92 | 1 |
9461 | Битка кај Алинци (Прва балканска војна) | Битката кај Алинци била битка помеѓу српската и отоманската војска во Првата балканска војна. Во неа учествувале и Македонци како дел од српските воени единици.
Според директивата на српската Врховна команда од 31 октомври, Дринската и Моравската дивизија од првиот повик по навлегувањето во Прилеп требало да чекаат нов... | [
"Битки на Србија",
"Битки на Отоманското Царство",
"Судири во 1912 година",
"Битки во Првата балканска војна"
] | https://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%91%D0%B8%D1%82%D0%BA%D0%B0_%D0%BA%D0%B0%D1%98_%D0%90%D0%BB%D0%B8%D0%BD%D1%86%D0%B8_%28%D0%9F%D1%80%D0%B2%D0%B0_%D0%B1%D0%B0%D0%BB%D0%BA%D0%B0%D0%BD%D1%81%D0%BA%D0%B0_%D0%B2%D0%BE%D1%98%D0%BD%D0%B0%29 | 498 | 1 |
9392 | Институт за национална историја | Институт за национална историја (ИНИ) — државна научна установа основана со уредба на владата на НР Македонија од 22 јули 1948 година, со основна задача да ја проучува историјата на Македонија и македонскиот народ, на народностите и на етничките групи што живеат во неа. Со посебен Закон за Институтот за национална исто... | [
"Придружни членки на УКИМ",
"Институти при УКИМ",
"Историја на Македонија",
"Истражувачки институти во Македонија",
"Историја на македонскиот народ"
] | https://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%98%D0%BD%D1%81%D1%82%D0%B8%D1%82%D1%83%D1%82_%D0%B7%D0%B0_%D0%BD%D0%B0%D1%86%D0%B8%D0%BE%D0%BD%D0%B0%D0%BB%D0%BD%D0%B0_%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%BE%D1%80%D0%B8%D1%98%D0%B0 | 572 | 0.996 |
9504 | Хромопласт | Хромопластите се пластиди кои имаат само каротиноидни пигменти. Се нарекуваат и каротиноидопласти. Во согласност со нивниот состав, тие се жолти или портокалово - црвено обоени пластиди. Тие ја даваат бојата на венечните листови кај многу цветови и на многу плодови (домат, лимон, кајсија итн.). Хромопластите се среќава... | [
"Клетка",
"Органели"
] | https://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%A5%D1%80%D0%BE%D0%BC%D0%BE%D0%BF%D0%BB%D0%B0%D1%81%D1%82 | 262 | 1 |
9506 | Каротин | Каротините (со формула: C<sub>40</sub>H<sub>56</sub>) се портокалово-црвенкави пигменти кои се среќаваат кај хромопластите на растенијата. Тоа се јаглеводороди кои имаат способност да кристализираат и притоа да образуваат каротин кристали во стромата на хромопластите. Како најважен и најзастапен вид на каротин се издво... | [
"Витамин А",
"Каротиноиди",
"Пигменти",
"Антиоксиданси",
"Јаглеводороди",
"Прехранбени бои",
"Витамини"
] | https://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%9A%D0%B0%D1%80%D0%BE%D1%82%D0%B8%D0%BD | 70 | 0.929 |
9519 | Санџак | Санџак е подрачје, управна единица на чело со санџак-бег, врховен воен и административен старешина, територијална единица во Отоманското Царство, помала од вилает. Еден голем вилает обично бил поделен на два или три санџаци, чиј управител се нарекувал мутесариф, кој исто така има ранг на паша. Помала единица од санџако... | [
"Административна поделба на Отоманското Царство",
"Турцизми"
] | https://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D1%9F%D0%B0%D0%BA | 75 | 1 |
9520 | Каза | Каза е територијална единица во Отоманското Царство, помала од санџак. Еден санџак обично бил поделен на повеќе кази, чиј управител се нарекувал кајмакам, кој има ранг на бег и е еднаков на полковник во војската. Најмала територијална единица е нахија, управувана од мудир. | [
"Турцизми",
"Административна поделба на Отоманското Царство",
"Арапски зборови"
] | https://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0 | 43 | 1 |
9219 | Македонија во Првата балканска војна | ''Поврзано Прва балканска војна''
1 Писмо на македонскиот сепаратистички кружок
Непосредно пред објавувањето на Балканската војна по дознавањето за Српско-бугарската спогодба, македонското национално јадро од Битола, односно македонскиот сепаратистички кружок, на 15 август 1912 година испратил Програмско писмо до Друга... | [
"Македонија во Првата балканска војна"
] | https://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%9C%D0%B0%D0%BA%D0%B5%D0%B4%D0%BE%D0%BD%D0%B8%D1%98%D0%B0_%D0%B2%D0%BE_%D0%9F%D1%80%D0%B2%D0%B0%D1%82%D0%B0_%D0%B1%D0%B0%D0%BB%D0%BA%D0%B0%D0%BD%D1%81%D0%BA%D0%B0_%D0%B2%D0%BE%D1%98%D0%BD%D0%B0 | 3,957 | 1 |
9508 | Ксантофил | Ксантофилите, со формула C<sub>40</sub>H<sub>56</sub>О<sub>12</sub>, се група на каротиноидни пигменти, кои всушност се оксидирани каротини. За разлика од каротините, ксантофилите се аморфни некристализирачки пигменти.
1 Видови ксантофили
* Лутеин - ја дава жолтата боја на венчето кај многу цветови
* Зеаксантин - ја да... | [
"Каротиноиди",
"Пигменти"
] | https://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%9A%D1%81%D0%B0%D0%BD%D1%82%D0%BE%D1%84%D0%B8%D0%BB | 65 | 1 |
9464 | Пластид | Пластидите се карактеристични органели само за еукариотските растителни клетки и некои протисти (како алгите), а ги нема во животинските, габните или прокариотските. Според ендосимбиотската теорија, пластидите се резултат на еволуција на симбиозата помеѓу растителните клетки и фотоавтотрофни бактерии.
1 Генетски Матери... | [
"Органели",
"Зборови што ги нема во ТРМЈ",
"Клетка"
] | https://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%9F%D0%BB%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B8%D0%B4 | 335 | 0.994 |
9401 | Окупација на Солун во Првата балканска војна | Во текот на Првата балканска војна, во Солун на 28 октомври 1912 година влегуваат грчките и бугарските сили, како и одред на Јане Сандански. Странските конзули одлучиле Солун да ѝ се предаде на грчката војска. Следната година, со Букурешкиот мировен договор, Солун ѝ припаднал на Грција.
1 Бугарската војска
По избувнува... | [
"Историја на Солун",
"Прва балканска војна"
] | https://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%9E%D0%BA%D1%83%D0%BF%D0%B0%D1%86%D0%B8%D1%98%D0%B0_%D0%BD%D0%B0_%D0%A1%D0%BE%D0%BB%D1%83%D0%BD_%D0%B2%D0%BE_%D0%9F%D1%80%D0%B2%D0%B0%D1%82%D0%B0_%D0%B1%D0%B0%D0%BB%D0%BA%D0%B0%D0%BD%D1%81%D0%BA%D0%B0_%D0%B2%D0%BE%D1%98%D0%BD%D0%B0 | 1,686 | 0.999 |
9399 | Алан Форд | ''Алан Форд'' — италијански стрип создаден од страна на Макс Банкер (Лучано Секи) и Магнус (Роберто Равиола), кој за првпат бил испечатен во 1969. Во стрипот сатирично е опишан животот на една група тајни агенти исполнато со многу надреалности и црн хумор. Иако овој стрип се прослави во Италија, кратко по неговото прет... | [
"Стрип"
] | https://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%90%D0%BB%D0%B0%D0%BD_%D0%A4%D0%BE%D1%80%D0%B4 | 841 | 0.999 |
9533 | Строма | Во биологијата, под строма, односно срцевина се подразбира или сврзно - потпорната материја меѓу клетките, ткивата, органите, или, пак, внатрешноста на органелите од клетката. Постојат строми на митохондриите, пластидите итн.
Нешто поразлична е употребата на поимот ''строма'' кај хлоропластите. Таму со овој поим се озн... | [
"Клетка"
] | https://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%A1%D1%82%D1%80%D0%BE%D0%BC%D0%B0 | 56 | 0.964 |
9299 | Црква „Св. Богородица“ - Заум | „Св. Богородица Захумска“ или само Заум — средновековна црква која се наоѓа веднаш на самиот источниот брег од Охридското Езеро, во непосредна близина на селото Трпејца.
1 Местоположба
Црквата Света Богородица Захумска која меѓу местното население и пошироката јавност е позната само како ''Заум'' се наоѓа веднаш крај с... | [
"Појавено во 1299 година",
"Трпејца",
"Цркви од 14 век"
] | https://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%A6%D1%80%D0%BA%D0%B2%D0%B0_%E2%80%9E%D0%A1%D0%B2._%D0%91%D0%BE%D0%B3%D0%BE%D1%80%D0%BE%D0%B4%D0%B8%D1%86%D0%B0%E2%80%9C_-_%D0%97%D0%B0%D1%83%D0%BC | 1,467 | 0.997 |
9271 | Евро | Еврото (банкарски код ''EUR'', симбол €) е официјална валута на 21 од 27 земји членки на Европската Унија по азбучен редослед: Австрија, Белгија, Бугарија, Германија, Грција, Естонија, Ирска, Италија, Кипар, Латвија, Литванија, Луксембург, Малта, Португалија, Словачка, Словенија, Финска, Франција, Холандија, Хрватска и... | [
"Економија на Европската Унија",
"Евро",
"Европски валути",
"Симболи на Европската Унија"
] | https://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%95%D0%B2%D1%80%D0%BE | 1,476 | 0.986 |
9534 | Ланец на исхрана | Синџирите (ланците) на исхрана во еден екосистем укажуваат на тоа на кое хиерархиско ниво се наоѓа еден организам во исхраната на останатите организми.
1 Хиерархија во синџирот на исхрана
Положбата на еден организам во синџирот на исхрана се нарекува хиерархиско ниво. Оваа положба зависи од тоа дали тој организам спаѓа... | [
"Системска екологија",
"Екологија"
] | https://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%9B%D0%B0%D0%BD%D0%B5%D1%86_%D0%BD%D0%B0_%D0%B8%D1%81%D1%85%D1%80%D0%B0%D0%BD%D0%B0 | 243 | 0.963 |
9546 | Дигитален јаз | Дигитален јаз (digital divide) како израз за првпат е употребен од страна на д-р Сајмон Мурс во интервју за Дигитална инклузија. Дигиталниот јаз ја опишува социо-економската раслоеност на општеството во врска со пристапот до компјутерите и интернетот. Терминот исто така се однесува на достапноста на квалитетна корисна ... | [
"Семрежје",
"Дигитална технологија",
"Сметачи",
"Информатичко општество"
] | https://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%94%D0%B8%D0%B3%D0%B8%D1%82%D0%B0%D0%BB%D0%B5%D0%BD_%D1%98%D0%B0%D0%B7 | 196 | 0.99 |
9204 | Герман (Кривопаланечко) | Герман — село во Општина Ранковце, во близина на македонско-српската граница, во околината на градот Крива Паланка. Селото е сместено на западните падини на истоимената планина.
1 Географија и местоположба
Герман е планинско село, сместено во крајниот северен дел на Општина Ранковце, чиј атар се граничи со државната гр... | [
"Села во Македонија",
"Села во Општина Ранковце",
"Кривопаланечки села",
"Герман (Кривопаланечко)"
] | https://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%93%D0%B5%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BD_%28%D0%9A%D1%80%D0%B8%D0%B2%D0%BE%D0%BF%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BD%D0%B5%D1%87%D0%BA%D0%BE%29 | 1,585 | 1 |
9462 | Македонско-одрински доброволни чети | Македонско-одрински доброволни чети или ''Македонско-одринско доброволство'', во бугарската историграфија и во постарата македонска историска литература се сретнува како Македонско-одринско ополченство или МОО (|Македоно-одринско опълчение) — македонско-одринска доброволна воена формација во рамките на бугарската армиј... | [
"Балкански војни",
"Воена историја на Бугарија",
"ВМРО во Балканските војни и Првата светска војна"
] | https://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%9C%D0%B0%D0%BA%D0%B5%D0%B4%D0%BE%D0%BD%D1%81%D0%BA%D0%BE-%D0%BE%D0%B4%D1%80%D0%B8%D0%BD%D1%81%D0%BA%D0%B8_%D0%B4%D0%BE%D0%B1%D1%80%D0%BE%D0%B2%D0%BE%D0%BB%D0%BD%D0%B8_%D1%87%D0%B5%D1%82%D0%B8 | 716 | 1 |
9474 | Органска хемија | Органската хемија е дел од хемијата што ги изучува структурата, својствата и синтезата на органските соединенија. Органската хемија е наука која почнала да се развива во првата половина на 19 век. Името "органска хемија" за првпат е воведено во почетокот на 19 век, од страна на шведскиот хемичар Берцелиус. Денес се поз... | [
"Хемија",
"Органска хемија"
] | https://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%9E%D1%80%D0%B3%D0%B0%D0%BD%D1%81%D0%BA%D0%B0_%D1%85%D0%B5%D0%BC%D0%B8%D1%98%D0%B0 | 1,733 | 0.996 |
9305 | Пура | Пура (од шпан. ''puro'') е цврсто смотан сноп од сушен и ферментиран тутун, чиј крај се пали, така што чадот би можел да се вовлекува од пушачот преку устата во неговите дробови. Многу пушачи на пури волекуваат само малку, а најголемиот дел го испафкуваат.
Тутун за пури се одгледува во големи количества во Бразил, Каме... | [
"Тутун",
"Пури"
] | https://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%9F%D1%83%D1%80%D0%B0 | 1,511 | 0.983 |
9574 | Шупелка | Шупелка — македонски народен дувачки инструмент сличен на кавалот (отворен од двата краја), со исклучок на тоа што шупелката е пократка (240-350 мм). Се прави од оревово, дреново, јасеново или јаворово дрво.
Шупелката свири хроматичка скала (две октави), со исклучок на првата нота од долната октава. Во долниот регистар... | [
"Македонски народни инструменти",
"Дрвени дувачки инструменти"
] | https://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%A8%D1%83%D0%BF%D0%B5%D0%BB%D0%BA%D0%B0 | 123 | 1 |
9556 | Македонски народни инструменти | Македонски народни инструменти — музички инструменти што се користат на територијата на Република Македонија и во македонскиот регион каде што живеат Македонците, најчесто за фолклорни дела.
Челно се делат во две групи:
* Традиционални македонски инструменти
* Ориентални македонски инструменти
1 Традиционални и ориента... | [
"Македонски народни инструменти",
"Македонска народна музика",
"Македонски фолклор"
] | https://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%9C%D0%B0%D0%BA%D0%B5%D0%B4%D0%BE%D0%BD%D1%81%D0%BA%D0%B8_%D0%BD%D0%B0%D1%80%D0%BE%D0%B4%D0%BD%D0%B8_%D0%B8%D0%BD%D1%81%D1%82%D1%80%D1%83%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D1%82%D0%B8 | 193 | 0.989 |
9567 | Тамбура (македонска) | Тамбурата е македонски народен жичен инструмент со долг врат и крушковиден облик, кој се прави од оревово дрво. Инструментот го донеле Турците во Македонија во 14-тиот и 15-тиот век. Тамбурата произведува метален и боцкав звук. Може да се свири соло или во ансамбл на македонска народна музика.
''Тамбура'' – општ термин... | [
"Македонски народни инструменти"
] | https://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%A2%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D1%83%D1%80%D0%B0_%28%D0%BC%D0%B0%D0%BA%D0%B5%D0%B4%D0%BE%D0%BD%D1%81%D0%BA%D0%B0%29 | 151 | 0.979 |
9415 | Димитар Папрадишки | Димитар Андонов Папрадишки (1859 – 4 јануари 1954) — последниот македонски зограф, а воедно и првиот македонски профан (нерелигиозен) сликар кој ги поставил темелите на западното сликарство во земјата. Познат е и како историски сликар и портретист. Бил син на истакнатиот градител, копаничар и иконописец Андон Китанов (... | [
"Сликари од 20 век",
"Македонски сликари",
"Ангелковци (папрадишки род)",
"Починати во Скопје",
"Сликари од 19 век",
"Луѓе од Папрадиште (Велешко)",
"Југословенски сликари",
"Претставници на Дебарската школа"
] | https://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%94%D0%B8%D0%BC%D0%B8%D1%82%D0%B0%D1%80_%D0%9F%D0%B0%D0%BF%D1%80%D0%B0%D0%B4%D0%B8%D1%88%D0%BA%D0%B8 | 1,703 | 0.998 |
9609 | Атмосфера | Атмосфера (од грчкото ''ατμός'' - ''атмос'', „пареа“ + ''σφαίρα'' - „сфера“) е слој од гасови кои можат да опкружат едно материјално тело со одредена маса, зависно од гравитацијата на телото, кои се задржуваат за подолго време ако гравитацијата е висока, а температурата на атмосферата е ниска. Некои планети се составен... | [
"Планетологија",
"Грцизми",
"Атмосфера"
] | https://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%90%D1%82%D0%BC%D0%BE%D1%81%D1%84%D0%B5%D1%80%D0%B0 | 189 | 0.989 |
9463 | ВМРО во Првата балканска војна | На 18 октомври 1912 година започнала Првата балканска војна. Балканските држави (нивниот сојуз) гледале добра можност со војна да освојат делови од Европска Турција, а истовремено да ги реализираат своите национални планови. Во предвечерието на војната, и Македонската револуционерна организација и македонската емиграци... | [
"ВМРО во Балканските војни и Првата светска војна",
"Македонија во Првата балканска војна"
] | https://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%92%D0%9C%D0%A0%D0%9E_%D0%B2%D0%BE_%D0%9F%D1%80%D0%B2%D0%B0%D1%82%D0%B0_%D0%B1%D0%B0%D0%BB%D0%BA%D0%B0%D0%BD%D1%81%D0%BA%D0%B0_%D0%B2%D0%BE%D1%98%D0%BD%D0%B0 | 2,674 | 1 |
9576 | Дудук | Дудук, кавалче/кафалче, кавал/кафал или сворче – свирка затворена на горниот крај, на која е пробиен процеп за дување. Истиот се вбројува како овчарски солистички инструмент. Називот кавал, односно кавалче, и за овој вид флејти укажува на фактот дека два различни типа свирки имало по конструкција, а се именуваат со ист... | [
"Дрвени дувачки инструменти",
"Македонски народни инструменти"
] | https://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%94%D1%83%D0%B4%D1%83%D0%BA | 604 | 0.985 |
9654 | Роман (цар на Бугарија) | Роман (околу 929 — 997) — цар на Бугарија од 977 до 997 г. (де факто до 991 г.). Тој е син на цар Петар I и брат на цар Борис II.
Во 963 год. византискиот цар Роман II е симнат од власт и роднинските врски на бугарското царско семејство со византискиот царски двор се прекинати. Новиот цар Никифор II Фока одбил да го по... | [
"Починати во 997 година",
"Бугарски монарси",
"Европски монарси од 10 век"
] | https://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%A0%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%BD_%28%D1%86%D0%B0%D1%80_%D0%BD%D0%B0_%D0%91%D1%83%D0%B3%D0%B0%D1%80%D0%B8%D1%98%D0%B0%29 | 312 | 0.97 |
9661 | Борис II | Борис II (околу 929 — 978 или 979) — бугарски владетел на Првото Бугарско Царство од Крумовата династија во периодот од 969 до 971 година. Тој е првороден син од бракот на царот Петар I со царица Ирина Лакапина.
1 Заложништво
Заедно со неговиот брат Роман бил даден како заложник во Цариград, каде што во 969 (според нек... | [
"Починати во 977 година",
"Бугарски монарси",
"Несигурна година на раѓање",
"Крумова династија",
"Христијански светци од 10 век",
"Европски монарси од 10 век"
] | https://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%91%D0%BE%D1%80%D0%B8%D1%81_II | 245 | 0.97 |
9655 | Петар I (Бугарија) | Петар I (912 или околу 900 - 30 јануари 970) — бугарски владетел на Првото Бугарско Царство од Крумовата династија во периодот од 927 до 969 година. Петар бил вториот син на Симеон I.
1 Управување
Петар склучил црковен брак на 8 октомври 927 година во Цариград со внуката на император Роман I Лакапин, ќерката на Христоф... | [
"Христијански светци од 10 век",
"Европски монарси од 10 век",
"Православни монарси",
"Бугарски монарси",
"Починати во 970 година",
"Бугарски светци",
"Крумова династија"
] | https://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%9F%D0%B5%D1%82%D0%B0%D1%80_I_%28%D0%91%D1%83%D0%B3%D0%B0%D1%80%D0%B8%D1%98%D0%B0%29 | 466 | 0.984 |
9475 | Говрлево | Говрлево — село во Општина Сопиште, во областа Каршијак, во околината на градот Скопје.
1 Географија и местоположба
Селото се наоѓа во областа Каршијак, на јужните падини на планината Водно и источно од реката Треска во долината и сливното подрачје на Маркова Река. Селото е ридско, на надморска височина од 527 метри. С... | [
"Говрлево"
] | https://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%93%D0%BE%D0%B2%D1%80%D0%BB%D0%B5%D0%B2%D0%BE | 769 | 0.991 |
9570 | Ѓерѓ Лукач | Ѓерѓ Лукач (|György Lukács; — ) — унгарски марксистички филозоф и книжевен критичар. Тој бил една од клучните фигури на т.н. западниот марксизам и основач на будимпештанската школа на марксизмот. Лукач исто така се смета за еден од најважните претставници на марксистичката литературна наука.
Лукач создал систем на марк... | [
"Еврејски филозофи",
"Комунистички писатели",
"Членови на Унгарската академија на науките",
"Унгарски Евреи",
"Унгарски филозофи",
"Унгарски министри",
"Носители на Орденот на Црвеното знаме",
"Апсолвенти на Хумболтовиот универзитет",
"Книжевни теоретичари",
"Луѓе од Будимпешта",
"Марксистички ф... | https://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%83%D0%B5%D1%80%D1%93_%D0%9B%D1%83%D0%BA%D0%B0%D1%87 | 622 | 0.978 |
9580 | Зурла (македонска) | Зурла или сурла — дрвен музички инструмент со две јазичиња, вид обоа. Се среќава во нејзиното изворно име ''зурна'', а исто и во помакедончено зурла и сурла.
1 Градба
Зурлите се изработуваат во два дела, дрвена цевка проширена на долниот крај во конусна форма изработена од едно парче дрво и славец вовлечен во горниот д... | [
"Турцизми",
"Дрвени дувачки инструменти",
"Македонски народни инструменти"
] | https://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%97%D1%83%D1%80%D0%BB%D0%B0_%28%D0%BC%D0%B0%D0%BA%D0%B5%D0%B4%D0%BE%D0%BD%D1%81%D0%BA%D0%B0%29 | 1,434 | 1 |
9646 | Ермитаж | Музејот Ермитаж (рус. ''Государственный Эрмитаж'') во Санкт Петербург, Русија е една од најголемите, најстарите и најважните уметнички галерии и музеи во човечката историја и култура. Неговите огромни збирки се изложени во шест згради, со тоа што главната зграда е Зимскиот дворец кој некогаш бил главна резиденција на р... | [
"Згради и градби во Санкт Петербург",
"Ликовни музеи и галерии во Русија"
] | https://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%95%D1%80%D0%BC%D0%B8%D1%82%D0%B0%D0%B6 | 818 | 0.999 |
9460 | Елена Ристеска | Елена Ристеска (р. 27 април 1986 во Скопје) — македонска пејачка и текстописец на популарна музика. Таа била претставник на Македонија, на изборот на песна за Евровизија за 2006 со песната „''Нинанајна''“ на Дарко Димитров и Раде Врчаковски.
1 Животопис
1.1 Рани години
Елена Ристеска е родена на 27 април 1986 година во... | [
"Елена Ристеска"
] | https://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%95%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D0%B0_%D0%A0%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%B5%D1%81%D0%BA%D0%B0 | 1,137 | 0.973 |
9685 | Микротубула | Микротубулите (од грчки ''micros'' - мал, ''tubulus'' - цевче) — цевковидни органели изградени од 13 надолжни редови од глобуларната белковина наречен тубулин, чиишто молекули се димери составени од α и β белковина. Микротубулите се наоѓаат во сите клетки, бидејќи го градат клеточниот скелет кој ја одржува формата на к... | [
"Клетка",
"Зборови што ги нема во ТРМЈ"
] | https://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%9C%D0%B8%D0%BA%D1%80%D0%BE%D1%82%D1%83%D0%B1%D1%83%D0%BB%D0%B0 | 130 | 0.961 |
9668 | Карл Фаберже | Карл Фаберже (30 мај 1846 – 24 септември 1920) бил руски златар и филигран, добро познат по своите прекрасни „фаберже-јајца“, направени во стилот на вистински велигденски јајца, но со користење на скапоцени метали и драги камења.
Фаберже е роден во Санкт Петербург во семејството на јувелирот Густав Фаберже и неговата ж... | [
"Луѓе од Санкт Петербург",
"Родени во 1846 година",
"Починати во 1920 година",
"Балтички Германци",
"Јувелири",
"Руски пронаоѓачи",
"Руски уметници"
] | https://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%9A%D0%B0%D1%80%D0%BB_%D0%A4%D0%B0%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%B6%D0%B5 | 469 | 0.993 |
9536 | Кензо Танге | Кензо Танге (|丹下健三; , – , ) — јапонски архитект и добитник на Прицкеровата награда во 1987 година. Со примената на елементи од современата архитектура во комбинација со традиционалната јапонска архитектура, тој конструирал градби на пет континенти и се смета за еден од најдобрите архитекти на 20. век.
На почетокот од с... | [
"Добитници на Прицкеровата награда",
"Носители на Легијата на честа",
"Јапонски архитекти",
"Членови на Академијата на убавите уметности",
"Носители на Кралскиот златен медал",
"Носители на прускиот Орден за заслуги (граѓански)",
"Јапонско-македонски односи"
] | https://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%9A%D0%B5%D0%BD%D0%B7%D0%BE_%D0%A2%D0%B0%D0%BD%D0%B3%D0%B5 | 1,088 | 0.985 |
9619 | Габалавци | Габалавци (на некои места се среќава и како Габалевци) — село во Општина Битола, во околината на градот Битола.
1 Географија и местоположба
Габалавци — село во северниот дел на Општина Битола (до 2004 беше во составот Општина Кукуречани). Од градот Битола е оддалечено 19 километри, а од спомнатиот пат 3,3 километри. Се... | [
"Села во Општина Битола",
"Битолски села",
"Габалавци",
"Села во Македонија"
] | https://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%93%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%B2%D1%86%D0%B8 | 602 | 0.996 |
9779 | Македонски стопанственици | 1 Стопанственици во Македонија
* Трифун Костовски (исто така и Градоначалник на Град Скопје)
* Љубисав Иванов-Ѕинго
* Љупчо Николовски-Фуфо
* Светозар Јаневски
* Глигорие Гоговски
* Ристо Гуштеров
2 Стопанственици во странство
* Џорџ Атанасоски
* Џон Битов Јр.
* Џон Битов Ср.
* Мајк Илиќ
* Мајк Зафировски
* Крум Пиндов | [
"Македонски стопанственици",
"Стопанственици по националност"
] | https://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%9C%D0%B0%D0%BA%D0%B5%D0%B4%D0%BE%D0%BD%D1%81%D0%BA%D0%B8_%D1%81%D1%82%D0%BE%D0%BF%D0%B0%D0%BD%D1%81%D1%82%D0%B2%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D1%86%D0%B8 | 43 | 1 |
9571 | Гајда | Гајда или мешница — народен музички дувачки инструмент составен од мев (мешина), најчесто од коза, со три цевки за дување и за свирење.
1 Состав на македонска гајда
Македонската гајда може да биде двогласна или тригласна што се определува во зависност од бројот на бордунските елементи. Во Македонија најзастапени се дво... | [
"Дрвени дувачки инструменти",
"Турцизми",
"Културно наследство на Македонија",
"Македонски народни инструменти"
] | https://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%93%D0%B0%D1%98%D0%B4%D0%B0 | 1,995 | 0.984 |
9774 | Список на македонски спортисти | 1 Бокс
* Аце Русевски
* Реџеп Реџеповски
2 Борење
* Могамед Ибрагимов
* Шабан Сејди
* Шабан Трстена
3 Карате
* Дејан Недев
4 Кошарка
* Благоја Георгиевски
* Врбица Стефанов
* Јован Здравевски
* Петар Наумоски
* Стојна Вангеловска
* Тодор Гечевски
* Томе Лингуровски
5 Одбојка
* Владимир Богоевски
* Никола Донев
6 Пливањ... | [
"Списоци на Македонци"
] | https://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%A1%D0%BF%D0%B8%D1%81%D0%BE%D0%BA_%D0%BD%D0%B0_%D0%BC%D0%B0%D0%BA%D0%B5%D0%B4%D0%BE%D0%BD%D1%81%D0%BA%D0%B8_%D1%81%D0%BF%D0%BE%D1%80%D1%82%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%B8 | 96 | 1 |
9301 | Осоговски манастир | Свети Јоаким Осоговски или Осоговски манастир — манастир на околу 3 км североисточно од Крива Паланка, во прегратките на дабовата шума на Осоговските Планини, посветен е на пустиножителот и чудотворец св. Јоаким Осоговски.
Основан е уште во XII век, познат и по името Сарандапор. Токму во овие предели кон крајот на XI и... | [
"Манастири во Македонија",
"Варовиште",
"Катедрали во Македонија",
"Осогово"
] | https://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%9E%D1%81%D0%BE%D0%B3%D0%BE%D0%B2%D1%81%D0%BA%D0%B8_%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B8%D1%80 | 7,458 | 0.993 |
9807 | Вирцбуршки дворец | Вирцбуршки дворец (|Würzburger Residenz) — кнежевски дворец во Вирцбург, Германија, дело на тогашниот водечки барокен архитект Балтазар Нојман, по нарачка на кнезот-епископ на Вирцбург, Јохан Филип Франц фон Шенборн и неговиот брат Фридрих Карл фон Шенборн во 1720 г. и бил завршен во 1744 г. Фреските во внатрешноста ги... | [
"Барокна архитектура",
"Архитектура од 18 век",
"Замоци во Баварија",
"Епископски дворци",
"Вирцбург",
"Германски дворци",
"Згради и градби во Баварија"
] | https://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%92%D0%B8%D1%80%D1%86%D0%B1%D1%83%D1%80%D1%88%D0%BA%D0%B8_%D0%B4%D0%B2%D0%BE%D1%80%D0%B5%D1%86 | 114 | 0.982 |
9820 | Лудвиг II (Баварија) | Лудвиг II (германски: ''Ludwig Otto Friedrich Wilhelm''; 25 август 1845 - 13 јуни 1886) — крал на Баварија од 1864 година до неговата смрт во 1886 година. Понекогаш се нарекува Крал на Лебедите или Крал на Бајките. Ги носел титулите гроф Палатин од Рајна, војвода од Баварија, војвода од Франконија и војвода во Швабија.... | [
"Родени во 1845 година",
"Луѓе од Минхен",
"Починати во 1886 година",
"Кралеви на Баварија",
"Вителсбаховци"
] | https://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%9B%D1%83%D0%B4%D0%B2%D0%B8%D0%B3_II_%28%D0%91%D0%B0%D0%B2%D0%B0%D1%80%D0%B8%D1%98%D0%B0%29 | 359 | 0.98 |
9765 | Комплекс (хемија) | Комплексни или координациони соединенија се такви соединенија во чиј состав влегуваат комплексни честички изградени од повеќе атоми, молекули или јони, кои градат една стабилна групација во цврста агрегатна состојба и/или во раствор.
Комплексните честички се изградени од централен атом (или комплексообразувач) и лиганд... | [
"Комплексни соединенија"
] | https://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%9A%D0%BE%D0%BC%D0%BF%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D1%81_%28%D1%85%D0%B5%D0%BC%D0%B8%D1%98%D0%B0%29 | 355 | 1 |
9780 | Филип III Аридеј | Филип III Аридеј (~359 — 25 декември 317 г. п.н.е.) — крал на Македонија (од 10 јуни 323 г. п.н.е. до 25 декември 317 г. п.н.е.), син на Филип II Македонски од Филина од Лариса, тесалиска танчерка, и полубрат на Александар Македонски. Првично, името му било Аридеј, а кога дошол на власт се нарекол Филип III Македонски.... | [
"Несигурна година на раѓање",
"Фараони од Аргеадската династија",
"Кралеви на Античка Македонија",
"Аргеадска династија"
] | https://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%A4%D0%B8%D0%BB%D0%B8%D0%BF_III_%D0%90%D1%80%D0%B8%D0%B4%D0%B5%D1%98 | 750 | 0.99 |
9922 | Аугсбург | Аугсбург — град во германската сојузна држава Баварија. Тој е седиште на швапскиот административен регион и е сместен на спојот на реките Вертах и Лех. Има 276.193 жители според пописот од 2004 г.
1 Познати личности
* Ханс Холбајн Постариот, сликар
* Ханс Холбајн Помладиот, сликар
2 Галерија со слики | [
"Аугсбург",
"Држави и територии распаднати во 1803 година",
"Светско наследство во Германија",
"Универзитетски градови во Германија",
"Слободни царски градови",
"Безокружни градови во Баварија",
"Градови во Баварија"
] | https://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%90%D1%83%D0%B3%D1%81%D0%B1%D1%83%D1%80%D0%B3 | 48 | 1 |
9678 | Пресијан | Хан Пресијан I или Пресиjaн — бугарски владетел на Првото Бугарско Царство од Крумовата династија во периодот од 836 до 852 година. Тој бил син на Звиница, внук на хан Омуртаг и внук на хан Маламир. Во времето на неговото владеење се намалила визаниската моќ на Балканскиот Полуостров и целата територија на Македонија п... | [
"Родени во непозната година",
"Починати во 852 година",
"Крумова династија",
"Бугарски монарси",
"Европски монарси од 9 век"
] | https://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%9F%D1%80%D0%B5%D1%81%D0%B8%D1%98%D0%B0%D0%BD | 417 | 0.985 |
9844 | Дискус | Дискус — слатководна риба, чудни циклиди што потекнуваат од басенот на реката Амазон. Препознати се два вида, обата спаѓаат под ''Symphysodon'' (црвен дискус) или обичен дискус (''Symphysodon discus'') и синиот дискус (''Symphysodon aequifasciatus''). Двата вида се многу слични и можат да се вкрстуваат, продуцирајки бр... | [
"Риби"
] | https://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%94%D0%B8%D1%81%D0%BA%D1%83%D1%81 | 151 | 0.96 |
9555 | Македонска народна музика | Македонската народна музика кореспондира со македонскиот фолклор и етнос. Таа е производ на нивото на културниот развој на најшироките народни маси на едно општество, а во исто време се потпира врз музичките традиции на определена средина. Како централен ден на целокупната македонска музика, народната или фолклорна муз... | [
"Музика"
] | https://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%9C%D0%B0%D0%BA%D0%B5%D0%B4%D0%BE%D0%BD%D1%81%D0%BA%D0%B0_%D0%BD%D0%B0%D1%80%D0%BE%D0%B4%D0%BD%D0%B0_%D0%BC%D1%83%D0%B7%D0%B8%D0%BA%D0%B0 | 1,795 | 0.996 |
9781 | Клима | Клима или поднебје — повеќегодишен режим на времето над некое место или на делови на Земјината површина. До нејзиното определување се доаѓа врз основа на долгогодишни набљудувања и проучувања на метеоролошките елементи и појави.
1 Климатски фактори
Образувањето на климата над некое место зависи од бројни и разновидни ф... | [
"Климатологија",
"Метеоролошки концепти",
"Клима"
] | https://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%9A%D0%BB%D0%B8%D0%BC%D0%B0 | 959 | 0.998 |
9694 | Турска Република Северен Кипар | Турска Република Северен Кипар (|Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti) или само како Северен Кипар (tr) — де факто независна држава , непризаена од ОН, која се наоѓа на северниот дел од островот Кипар. Северен Кипар ја прогласил својата независност во 1983 година, девет години по турската нелегална инвазија, која заврши со за... | [
"Непризнаени држави и територии",
"Држави и територии настанати во 1983 година",
"Северен Кипар"
] | https://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%A2%D1%83%D1%80%D1%81%D0%BA%D0%B0_%D0%A0%D0%B5%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0_%D0%A1%D0%B5%D0%B2%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%BD_%D0%9A%D0%B8%D0%BF%D0%B0%D1%80 | 595 | 0.991 |
9796 | Џовани Батиста Тјеполо | Џовани Батиста Тјеполо (|Giovanni Battista Tiepolo, варијанти: Џанбатиста (''Gianbattista'') или Џамбатиста (''Giambattista''); во - во ) — истакнат италијански фрескосликар во стилот рококо и еден од последните претставници на Венецијанската школа. Опишан е како „најголемиот декоритивен сликар на XVII век“.
1 Живот
1.... | [
"Италијански сликари",
"Италијански барокни сликари",
"Луѓе од Венеција",
"Рококо-сликари",
"Венецијански уметници",
"Барокни сликари"
] | https://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%8F%D0%BE%D0%B2%D0%B0%D0%BD%D0%B8_%D0%91%D0%B0%D1%82%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%B0_%D0%A2%D1%98%D0%B5%D0%BF%D0%BE%D0%BB%D0%BE | 1,102 | 0.991 |
9953 | Бад Берка | Бад Берка (|Bad Berka) — германски град, кој се наоѓа во јужниот дел на покраината Тирингија. Со скоро 8.000 жители Бад Берка е втор најголем град во округот Вајмар (по Аполда, 23.000). Реката Илм тече низ градот.
Бад Берка е бањски град со извори богати со железо и објекти на ''Kneipp''. Во 2002, градот добил награда ... | [
"Вајмар (округ)",
"Бањски градови во Германија"
] | https://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%91%D0%B0%D0%B4_%D0%91%D0%B5%D1%80%D0%BA%D0%B0 | 210 | 0.985 |
9660 | Борис I | Борис I или Борис-Михаил (|Борисъ А҃ / Борисъ-Михаилъ |Борис I / Борис-Михаил; ? - 2 мај 907) — бугарски владетел на Првото Бугарско Царство од Крумовата династија во периодот од 852 до 864 година како хан, и од 864 до 889 година како кнез, кога се повлекол за да во 893 година повторно владее на кратко кога го детонира... | [
"Туркиски владетели",
"Православни монарси",
"Европски монарси од 9 век",
"Крумова династија",
"Бугарски светци",
"Христијански светци од 9 век",
"Бугарски монарси",
"Починати во 907 година"
] | https://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%91%D0%BE%D1%80%D0%B8%D1%81_I | 1,835 | 0.987 |
9560 | Кавал | Кавалот е македонски народен дувачки инструмент отворен од двете страни, изделкан од едно јасеново парче и орнаментиран низ целата должина. Горниот крај на кавалот е малку стеснет и со остар раб. Овој инструмент има 7 дупки за прстите на лицето и една за палецот на опачината. Дупките се рамномерно распоредени (со 2 см ... | [
"Културно наследство на Македонија",
"Македонски народни инструменти",
"Дрвени дувачки инструменти"
] | https://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%9A%D0%B0%D0%B2%D0%B0%D0%BB | 2,428 | 0.99 |
9483 | Асиметрична дигитална претплатничка линија | Асиметрична дигитална претплатничка линија, АДПЛ, (англ. ADSL Asymmetric Digital Subscriber Line) е облик на ДПЛ, технологија за комуникација на податоци која врши пренос на истите преку бакарна телефонска жица преку модем.
Разликата помеѓу АДПЛ и другите xДПЛ-и e во тоа што протокот на информации во една насока е пого... | [
"Семрежје"
] | https://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%90%D1%81%D0%B8%D0%BC%D0%B5%D1%82%D1%80%D0%B8%D1%87%D0%BD%D0%B0_%D0%B4%D0%B8%D0%B3%D0%B8%D1%82%D0%B0%D0%BB%D0%BD%D0%B0_%D0%BF%D1%80%D0%B5%D1%82%D0%BF%D0%BB%D0%B0%D1%82%D0%BD%D0%B8%D1%87%D0%BA%D0%B0_%D0%BB%D0%B8%D0%BD%D0%B8%D1%98%D0%B0 | 1,269 | 0.928 |
9967 | Јудаизам | Јудаизам — религија на Евреите ширум светот со околу 14 милиони следбеници (според податоци од 2005). Јудаизмот е една од првите запишани монотеистички вери и една од најстарите религиозни традиции кои се применуваат денес. Вредностите и историјата на Евреите се голем дел од основата на другите аврамски религии како са... | [
"Јудаизам",
"Еднобожечки вери"
] | https://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%88%D1%83%D0%B4%D0%B0%D0%B8%D0%B7%D0%B0%D0%BC | 764 | 0.999 |
9554 | Тиесто | Тајс Вервесте (|Tijs Verwestе; р. во ) — еден од најдобрите транс диџеи на светот. Иако во минатото користел многу прекари, во својата кариера и работа е на далеку познат како DJ Tiësto (ДиЏеј Тиесто). Tiësto станува наделку познат по својот ремикс на песната Silence (во изведба на Сара Меклахлан). Неговиот прекар е ит... | [
"Диџеи",
"Живи луѓе"
] | https://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%A2%D0%B8%D0%B5%D1%81%D1%82%D0%BE | 659 | 0.274 |
9973 | Прасловенски јазик | Прасловенски јазик — прајазикот од којшто произлегуваат старословенскиот и подоцна сите други словенски јазици. Се зборувал пред 7 век. Прасловенскиот произлегол од хипотетичкиот праиндоевропскиот јазик.
Прасловенскиот јазик не е документиран писмено и затоа во научните истражувања е реконструиран преку аплицирање на к... | [
"Прасловенски јазик",
"Прајазици",
"Мртви словенски јазици"
] | https://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%9F%D1%80%D0%B0%D1%81%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B5%D0%BD%D1%81%D0%BA%D0%B8_%D1%98%D0%B0%D0%B7%D0%B8%D0%BA | 352 | 0.974 |
9970 | Падеж | Во лингвистиката, падеж е парадигма на флексивни именки. Во многу европски јазици, променливите форми означуваат граматичка улога.
Кај флексичните јазици, именките се ''деклинираат'' во различни форми или морфолошки падежи, кои ја назначуваат улогата на именката во реченицата. Морфолошките падежи се еден начин на назна... | [
"Падежи"
] | https://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%9F%D0%B0%D0%B4%D0%B5%D0%B6 | 586 | 0.928 |
10005 | Ад | Ад (|ᾍδης) — во старогрчката митологија, син на титаните Хрон и Реја; еден од четирите браќа што владееле со светот. Тој бил бог на подземјето, „темното царство“ така што често подземниот свет се нарекува „ад“.
1 Поделба на власта
По падот на Титаните, заедно со браќата Зевс и Посејдон го сочинувал тројството на најгол... | [
"Богови на Подземјето",
"Божества од Илијада",
"Деца на Крон",
"Олимписки богови",
"Ликови од Одисејата",
"Ад (митологија)",
"Божества од Енеида",
"Кралеви во грчката митологија",
"Елевсински мистерии",
"Богови на Земјата"
] | https://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%90%D0%B4 | 140 | 0.993 |
10006 | Хера | Хера (|Ἥρα) — ќерка на Крон и Реја, родена е на островот Сем (Арг) и одраснала во Аркадија, каде ја воспитувал Темен, синот на Палазг. Дадилките ѝ биле годишните времиња. Била прогонета од татка си и Зевс ја пронашол во Кнос, на Крит. На почеток Зевс ѝ се додворувал без успех, но потоа се престорил во покисната кукавиц... | [
"Илијада",
"Старогрчки божици",
"Кралици во старогрчката митологија",
"Хера",
"Олимписки богови"
] | https://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%A5%D0%B5%D1%80%D0%B0 | 199 | 0.995 |
10000 | Посејдон | Посејдон (старoгрчки: ''Ποσειδῶν'' = „оној кој дава да се пие од шумовита планина“) — бог на морето во старогрчката митологија. Негов пандан во римската митологија бил богот Нептун. Посејдон на секоја статуа бил изразен како држи трозабец, а исто така, негови симболи се коњот и делфинот.
1 Особености
Посејдон бил син н... | [
"Старогрчки богови",
"Старогрчка митологија",
"Олимписки богови",
"Илијада",
"Посејдон"
] | https://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%9F%D0%BE%D1%81%D0%B5%D1%98%D0%B4%D0%BE%D0%BD | 273 | 0.97 |
10007 | Деметра | Деметра (гр. Δημήτηρ) е грчка божица на земјоделството и на новиот живот, чувар на бракот и на свештениот сојуз. Таа била многу почитувана уште пред Олимписките богови. Таа е една од дванаесетте богови кои живееле на планината Олимп. Таа е ќерка на Хрон и Реја, а мајка на Персефона, која подоцна пак станала жена на Ад.... | [
"Старогрчки божици",
"Божествени сопруги на Зевс",
"Старогрчка митологија",
"Олимписки богови",
"Деметра"
] | https://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%94%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D1%82%D1%80%D0%B0 | 431 | 0.988 |
Subsets and Splits
No community queries yet
The top public SQL queries from the community will appear here once available.