id stringlengths 3 7 | title stringlengths 1 143 | text stringlengths 148 268k | subject listlengths 0 53 | url stringlengths 31 744 | word_count int64 31 41.6k | cyrillic float64 0 1 |
|---|---|---|---|---|---|---|
6475 | Големиот раскол | Големиот раскол или Големата шизма (од гр. ''σχισμα'', лат. ''schisma'' - раскол, одвојување, цепење, разделување), исто така познат како Источно-западен раскол е настанот што го поделил Халкидонското христијанство на католицизам и православие. Расколот помеѓу Рим и Цариград датира од 1054, кога папата Лав IX и патрија... | [
"Христијански поими",
"1054",
"Расколи во христијанството",
"Религија во Византија",
"Христијански спорови",
"Христијанството во 11 век",
"Историја на Византија",
"Историја на христијанството",
"Римокатоличката црква во 11 век",
"Големиот раскол"
] | https://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%93%D0%BE%D0%BB%D0%B5%D0%BC%D0%B8%D0%BE%D1%82_%D1%80%D0%B0%D1%81%D0%BA%D0%BE%D0%BB | 1,084 | 0.969 |
6519 | Кафеави алги | Кафеавите алги (науч. ''Phaeophyta'') се многуклеточни еукариотски протисти кои живеат седентарен начин на живот во морињата. Имаат сложена градба, со добро издиференциран талус. Секоја клетка е еднојадрена, со целулозно-пектински клеточен ѕид. Во цитоплазмата се присутни хлоропласти кои содржат повеќе пигменти: хлороф... | [
"Кафеави алги"
] | https://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%9A%D0%B0%D1%84%D0%B5%D0%B0%D0%B2%D0%B8_%D0%B0%D0%BB%D0%B3%D0%B8 | 200 | 0.99 |
6513 | Халид Бешлиќ | Халид Бешлиќ (|Halid Bešlić; — ) — еден од најпознатите пејачи на народна музика од Босна и Херцеговина.
1 Кариера
Со музика почнал да се занимава уште во раната младост. Настапувал на училишните и останатите маалски културни приредби. По отслужувањето на воената обврска се преселил во Сараево и пеел по тамошните ресто... | [
"Југословенски музичари",
"Босански музичари"
] | https://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%A5%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D0%B4_%D0%91%D0%B5%D1%88%D0%BB%D0%B8%D1%9C | 158 | 0.985 |
6527 | Црвоточни растенија | Црвоточни растенија — еукариотски, тревести и зимзелени растенија. Пред 330 милиони години егзистирале и џиновски, дрвенести црвоточини.
Најкарактеристичен претставник на денешните црвоточни растенија е црвоточината (''Lycopodium clavatum''). Нејзиното вегетативно тело е диференцирано на тенок корен, хоризонтално стебл... | [
"Растенија",
"Живи фосили",
"Црвоточни растенија"
] | https://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%A6%D1%80%D0%B2%D0%BE%D1%82%D0%BE%D1%87%D0%BD%D0%B8_%D1%80%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D1%98%D0%B0 | 63 | 0.934 |
6523 | Слободен пазар | Слободниот пазар е пазар каде што целата размена се врши без принуда; и сета трговија е доброволна. Терминот "слободен пазар" може да се употреби при размената на единствен пар на стоки (како на пример, пари кои слободно се разменуваат за банани по заеднички утврден сооднос), или пак може да се употреби за да се однесу... | [
"Капитализам",
"Маркетинг",
"Слободен пазар",
"Пазар"
] | https://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%A1%D0%BB%D0%BE%D0%B1%D0%BE%D0%B4%D0%B5%D0%BD_%D0%BF%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D1%80 | 518 | 0.99 |
6543 | Салвадор Аљенде | Салвадор Аљенде (|Salvador Guillermo Allende Gossens; - ) — прв социјалистички претседател на Чиле од 1970 до 1973 избран на легални избори, и прв воопшто марксистички претседател на една јужноамериканска држава. По потекло од вишата средна класа, Аљенде во 1933 учествува во формирањето на Социјалистичката партија на Ч... | [
"Претседатели на Чиле",
"Чилеански социјалисти"
] | https://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%A1%D0%B0%D0%BB%D0%B2%D0%B0%D0%B4%D0%BE%D1%80_%D0%90%D1%99%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D0%B5 | 175 | 0.976 |
6570 | Класна свест | Класната свест е облик на општествена свест која ја имаат припадниците на една општествена класа за самите себе како припадници на таа класа. Карл Маркс разликува „класа по себе“ и „класа за себе“, при што разликата помеѓу нив е што во првиот случај имаме работа со класа која објективно постои, но која поради немањето ... | [
"Општествени поими",
"Марксистичка теорија",
"Политичка филозофија",
"Филозофски поими"
] | https://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%9A%D0%BB%D0%B0%D1%81%D0%BD%D0%B0_%D1%81%D0%B2%D0%B5%D1%81%D1%82 | 160 | 1 |
6531 | Крвен сад | Крвни садови — органите на крвотокот. Низ нив постојано кружи крвта (за разлика од лимфните садови каде што кружи лимфата). Постојат неколку видови на крвни садови:
1 Физиологија
Крвоносниот систем претставува затворен систем низ кој крвта тече постојано, пред се, благодарение на разликата на притисоци што се јавува во... | [
"Крвоток",
"Ангиологија"
] | https://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%9A%D1%80%D0%B2%D0%B5%D0%BD_%D1%81%D0%B0%D0%B4 | 616 | 0.997 |
6574 | Многуклеточен организам | Многуклеточен организам или мултицелулар е организам чиешто тело е изградено од повеќе клетки, најчесто групирани во ткива. Ткивата се групираат во органи, додека органите во органски системи. Повеќето растенија и животни се многуклеточни организми. Многуклеточните животни се наречени метазои.
1 Поврзано
* Едноклеточен... | [
"Еволутивна биологија",
"Развојна биологија",
"Систематика"
] | https://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%9C%D0%BD%D0%BE%D0%B3%D1%83%D0%BA%D0%BB%D0%B5%D1%82%D0%BE%D1%87%D0%B5%D0%BD_%D0%BE%D1%80%D0%B3%D0%B0%D0%BD%D0%B8%D0%B7%D0%B0%D0%BC | 43 | 1 |
6505 | Јаглехидрат | Јаглехидратите, уште познати и како глициди или шеќери се органски соединенија чијашто молекула е изградена од трите биогени елементи: јаглерод, водород и кислород. Имаат општа хемиска формула C<sub>n</sub>(H<sub>2</sub>O)<sub>n</sub>. Тие се универзална и мошне битна состојка на сите живи организми. Карактеристично за... | [
"Јаглехидрати",
"Исхрана"
] | https://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%88%D0%B0%D0%B3%D0%BB%D0%B5%D1%85%D0%B8%D0%B4%D1%80%D0%B0%D1%82 | 1,250 | 0.96 |
6547 | Сунѓери | Сунѓерите (лат. ''Porifera'') се наједноставно градените многуклеточни животни (''Metazoa''). Тоа се бесткивни метазои коишто живеат во водена средина. Нивното тело е составено од голем број на клетки кои вршат одредена функција. Тие се расфрлани низ целото тело на сунѓерот, и не се групирани како кај ткивните животни,... | [
"Сунѓери"
] | https://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%A1%D1%83%D0%BD%D1%93%D0%B5%D1%80%D0%B8 | 364 | 0.975 |
6580 | Ткивни животни | Ткивните животни, односно еуметазоите (''Eumetazoa'') или вистинските метазои се животни кај кои е карактеристично постоењето на ткива, органи и органски системи, било тоа да е дури и во наједноставна форма. Главниот развоен правец на животните се одвивал надвор од сунѓерите, кои во филогенетски поглед претставуаат сле... | [
"Животни"
] | https://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%A2%D0%BA%D0%B8%D0%B2%D0%BD%D0%B8_%D0%B6%D0%B8%D0%B2%D0%BE%D1%82%D0%BD%D0%B8 | 111 | 0.991 |
6549 | Жаркари | Жаркарите или копривкари (лат.: ''Cnidaria'', порано ''Coelenterata'') се многуклеточни животни со радијална симетрија на телото. Во еволутивен поглед се на ниво одма после сунѓерите. Имаат едноставни ткива, како на пример примитивното нервно ткиво. За нив е карактеристично што се јавуваат во две животни форми, како по... | [
"Морски животни",
"Жаркари",
"Зборови што ги нема во ТРМЈ"
] | https://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%96%D0%B0%D1%80%D0%BA%D0%B0%D1%80%D0%B8 | 489 | 0.986 |
6572 | Мекотели | Мекотели — ткивни животни кои спаѓаат во без‘рбетниците. Во рамките на еуметазоите со несегментирано тело, тие го достигнале највисокиот развиток. Денес се познати над 100.000 видови на мекотели, од многу ситни (неколку mm) до многу крупни форми (некои главонози достигаат и над 15 м). Мекотелите се најкрупните денешни ... | [
"Мекотели",
"Безрбетници",
"Животни"
] | https://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%9C%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D1%82%D0%B5%D0%BB%D0%B8 | 553 | 0.998 |
6412 | Битолски натпис | Битолскиот натпис или Битолска плоча е откриен во 1956 година во битолската Сунгур Чауш-бегова џамија, а денес се наоѓа во Завод и музеј во Битола.
Таа била првата џамија во Битола изградена во 1435 година. Се наоѓала на левиот брег на реката Драгор во близина на сточниот пазар. Плочата е пронајдена под прагот на главн... | [
"Археолошки артефакти",
"Македонија во средниот век"
] | https://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%91%D0%B8%D1%82%D0%BE%D0%BB%D1%81%D0%BA%D0%B8_%D0%BD%D0%B0%D1%82%D0%BF%D0%B8%D1%81 | 1,251 | 0.992 |
6624 | Шуми Марица | Шуми Марица е државна химна на Царството Бугарија од 1886 до 1944 г. Текстот на песната е напишан од Никола Живков, главен учител во Велес уште во турско време. По многу варијации, денес е зачувана последната редакциjа на Иван Вазов од 1912 г.
1 Поврзано
* Мила Родино | [
"Национални симболи на Бугарија",
"Поранешни национални химни"
] | https://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%A8%D1%83%D0%BC%D0%B8_%D0%9C%D0%B0%D1%80%D0%B8%D1%86%D0%B0 | 47 | 1 |
6578 | Сплескани црви | Сплесканите црви, односно типот ''Platyhelminthes'' се најниско градени билатерално симетрични ткивни животни, со слободен или паразитски начин на живеење. Основен белег за нив, по кој и го добиле името, е дорзо-вентралното сплескано тело. Инаку, основната форма на телото е вретеновидна, листовидна или лентовидна, доде... | [
"Сплескани црви"
] | https://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%A1%D0%BF%D0%BB%D0%B5%D1%81%D0%BA%D0%B0%D0%BD%D0%B8_%D1%86%D1%80%D0%B2%D0%B8 | 465 | 0.985 |
6585 | Инди-рок | Инди-рок (на англиски: ''indie rock'') е рок-музика што припаѓа во рамките на инди музиката. Терминот некогаш се користи за означување на инди музиката во целост, иако поспецифично имплицира дека музиката ги задоволува критериумите да се нарече рок, како спротивставено на инди поп или други значења. Овие критериуми вар... | [
"Музика"
] | https://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%98%D0%BD%D0%B4%D0%B8-%D1%80%D0%BE%D0%BA | 395 | 0.979 |
6618 | Македонија (Охајо) | Македонија (|Macedonia, изг. ''Масидонија'') — мал град сместен во североисточниот дел од државата Охајо, САД. Се смета дека во 2018 г. населението броело 11.927 жители.
Името на градот се смета дека потекнува од една мала анегдота помеѓу студентите по богословие на колеџот „Вестерн резерв“, кој на почетокот на XIX век... | [
"Градови во Охајо"
] | https://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%9C%D0%B0%D0%BA%D0%B5%D0%B4%D0%BE%D0%BD%D0%B8%D1%98%D0%B0_%28%D0%9E%D1%85%D0%B0%D1%98%D0%BE%29 | 126 | 0.983 |
6199 | Бугарска егзархија | Бугарска егзархија (|Българска екзархия) — автокефална бугарска национална црква, создадена на 28 февруари 1870 година. Таа била создадена на неканонски начин, по волја на турските власти, без согласност на Цариградската патријаршија. Поради тоа во 1872 година, на еден локален собор во Цариград, била прогласена за раск... | [
"Бугарска православна црква",
"Бугарска пропаганда во Македонија",
"Христијанството во Отоманското Царство",
"Бугарска егзархија"
] | https://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%91%D1%83%D0%B3%D0%B0%D1%80%D1%81%D0%BA%D0%B0_%D0%B5%D0%B3%D0%B7%D0%B0%D1%80%D1%85%D0%B8%D1%98%D0%B0 | 7,050 | 0.997 |
6622 | Социјалдемократија | Социјалдемократијата е политичка теорија која во минатото беше ориентирана кон замена на капитализмот со социјализам и тоа главно по револуционерен пат, но во понатамошниот развиток на социјалдемократската теорија прво револуционерниот пат кон социјализам беше заменет со исклучиво реформистичкиот, а потоа и социјализмо... | [
"Левичарски политички теории",
"Социјализам",
"Социјалдемократија"
] | https://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%A1%D0%BE%D1%86%D0%B8%D1%98%D0%B0%D0%BB%D0%B4%D0%B5%D0%BC%D0%BE%D0%BA%D1%80%D0%B0%D1%82%D0%B8%D1%98%D0%B0 | 912 | 1 |
5701 | Антарктик | Антарктик (од старогрчки: ἀνταρκτικός - „спротивно од Арктик“) — најјужниот и најмалку населен континент на Земјата, кој го опкружува Земјиниот Јужен Пол. Антарктикот е петти по големина континент, речиси двојно поголем од Австралија и поголем од Европа и има површина од . Поголемиот дел од Антарктикот е покриен со мра... | [
"Поларни региони",
"Статии со микроформати hAudio",
"Антарктик",
"Антарктика",
"Континенти",
"Демилитаризирани зони",
"Крајни точки на Земјата",
"Врски за Wayback од предлошката „Семарх“"
] | https://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%90%D0%BD%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%BA%D1%82%D0%B8%D0%BA | 7,092 | 0.986 |
6641 | Трстија | Трстија — село во Општина Виница, во областа Пијанец, во околината на градот Виница.
1 Географија
Трстија се наоѓа на западните падини на планината Голак, во крајниот северен дел на територијата на Општина Виница и неговиот атар се граничи со Општина Делчево.
2 Население
Според последниот попис од 2021 година, во селот... | [
"Села во Македонија",
"Населени места основани во 2014 година",
"Винички села",
"Трстија",
"Села во Општина Виница"
] | https://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%A2%D1%80%D1%81%D1%82%D0%B8%D1%98%D0%B0 | 179 | 1 |
6627 | Урвич | Урвич — село во Општина Боговиње, во околината на градот Тетово.
1 Географија и местоположба
Урвич се наоѓа под југоисточните падини на Шар Планина. Селото е планинско, на надморска височина од 1.120 метри. Оддалечено е 23 километри југозаапдно од градот Тетово.
2 Историја
Урвич во 18 век било претежно населено со насе... | [
"Села во Македонија",
"Тетовски села",
"Урвич",
"Села во Општина Боговиње",
"Горанци"
] | https://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%A3%D1%80%D0%B2%D0%B8%D1%87 | 601 | 0.998 |
6511 | Народна федеративна партија | Народната федеративна партија или некаде се сретнува како Народна федеративна партија (бугарска секција) (|Народна федеративна партия (българска секция)) — легална политичка партија која произлегла од левото крило на ТМОРО, создадена по Младотурската револуција во Отоманското Царство. Опстојува една година, од август 1... | [
"Јане Сандански",
"Политички партии во Отоманското Царство"
] | https://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%9D%D0%B0%D1%80%D0%BE%D0%B4%D0%BD%D0%B0_%D1%84%D0%B5%D0%B4%D0%B5%D1%80%D0%B0%D1%82%D0%B8%D0%B2%D0%BD%D0%B0_%D0%BF%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B8%D1%98%D0%B0 | 2,107 | 1 |
6378 | Мелник | Мелник — град во Светиврачко, Пиринска Македонија, денес во општината Свети Врач на Благоевградската област, југозападна Бугарија.
1 Етимологија
Денес, не се познати никакви докажани информации кои би го потврдиле точното време за основањето на градот Мелник. Според академикот Иван Дујчев, етимологијата на името Мелник... | [
"Мелник",
"Општина Свети Врач",
"Градови во Пиринска Македонија"
] | https://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%9C%D0%B5%D0%BB%D0%BD%D0%B8%D0%BA | 2,607 | 0.991 |
6365 | Свети Врач | Свети Врач (од 1947/49 г. офиц. Сандански, |Сандански) — град во Пиринска Македонија, во денешната Благоевградска област, југозападна Бугарија. Се наоѓа во долината на реката Струма од нејзината лева страна и е сместен во подножјето на Пирин планина, од нејзината западна страна. Низ него тече реката Светиврачка Бистриц... | [
"Свети Врач",
"Општина Свети Врач",
"Градови во Пиринска Македонија"
] | https://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%A1%D0%B2%D0%B5%D1%82%D0%B8_%D0%92%D1%80%D0%B0%D1%87 | 1,394 | 0.99 |
6492 | Балкански војни | Терминот Балкански војни се однесува на две војни, што се случиле во Југоисточна Европа во 1912 и 1913 година. Првата балканска војна започнала на 8 октомври 1912 година кога Бугарија, Грција, Црна Гора и Србија формирале балкански сојуз против Османлиското Царство. Војната завршила со потпишување на мировен договор во... | [
"Европа во новиот век",
"Причини за Првата светска војна",
"Војни на Балканот",
"Балкански војни"
] | https://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%91%D0%B0%D0%BB%D0%BA%D0%B0%D0%BD%D1%81%D0%BA%D0%B8_%D0%B2%D0%BE%D1%98%D0%BD%D0%B8 | 1,925 | 0.998 |
6653 | Хуманизам | Хуманизам — ренесансно културно и филозофско-научно движење кое тежнеело кон воздигнување на личноста според античките примери. Хуманизам се појавил во Европа кон крајот на 14 и почеток на 15 век.
Хуманизмот во најширока смисла на зборот е пројава на љубов кон човекот, која опфаќа широк спектар на филозофски правци кои... | [
"Хуманизам"
] | https://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%A5%D1%83%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%B8%D0%B7%D0%B0%D0%BC | 145 | 1 |
6066 | Ајдахо | Ајдахо е сојузна држава во САД. Најголемиот град на државата, а воедно и главниот, е Бојси. Ајдахо е примена во сојузот на 3 јули 1890 г, како 43-та држава.
Ајдахо е претежно планинска држава. Таа е затворена од сите страни, односно опколена со државите Вашингтон, Орегон, Невада, Јута, Вајоминг, Монтана и Канадска пров... | [
"Зимски спортови",
"Баски",
"Држави и територии основани во 1890",
"Електрицитет",
"Сојузни држави на САД",
"Ајдахо"
] | https://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%90%D1%98%D0%B4%D0%B0%D1%85%D0%BE | 2,707 | 0.845 |
6661 | Ќерамидница | Ќерамидница — населба која се наоѓа во Општина Гази Баба во Скопје.
1 Географија и местоположба
Ќерамидница се наоѓа во Општина Гази Баба и тоа на јужниот дел каде што завршува територијата на општината и почнува Општина Аеродром, со реката Вардар како погранична линија. На северниот дел таа се граничи со Автокоманда и... | [
"Општина Гази Баба",
"Населби и маала во Скопје"
] | https://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%8C%D0%B5%D1%80%D0%B0%D0%BC%D0%B8%D0%B4%D0%BD%D0%B8%D1%86%D0%B0 | 365 | 0.997 |
6645 | Виничка Кршла | Виничка Кршла — село во Општина Виница, во околината на градот Виница.
1 Географија и местоположба
Селото Виничка Кршла, се наоѓа на североисточната страна на градот Виница, селото е распрскано на поголема територија над реката Драгобраштица. Од централното градско подрачје е оддалечено 5 км. Селото, односно Кршлата, п... | [
"Села во Македонија",
"Виничка Кршла",
"Винички села",
"Села во Општина Виница"
] | https://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%92%D0%B8%D0%BD%D0%B8%D1%87%D0%BA%D0%B0_%D0%9A%D1%80%D1%88%D0%BB%D0%B0 | 406 | 1 |
6654 | Внатрешна македонска револуционерна организација - Народна партија | ВМРО - Народна партија (ВМРО-НП) е конзервативна политичка партија во Република Македонија.
1 Историја
ВМРО-НП била формирана на 4 јули 2004 година во Скопје, од приврзаниците на Љубчо Георгиевски, кој се отцепил од ВМРО ДПМНЕ по неуспешниот обид да го преземе раководството на партијата од Никола Груевски. При формирањ... | [
"Појавено во 2004 година во Македонија",
"Политички партии во Македонија",
"ВМРО-НП"
] | https://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%92%D0%BD%D0%B0%D1%82%D1%80%D0%B5%D1%88%D0%BD%D0%B0_%D0%BC%D0%B0%D0%BA%D0%B5%D0%B4%D0%BE%D0%BD%D1%81%D0%BA%D0%B0_%D1%80%D0%B5%D0%B2%D0%BE%D0%BB%D1%83%D1%86%D0%B8%D0%BE%D0%BD%D0%B5%D1%80%D0%BD%D0%B0_%D0%BE%D1%80%D0%B3%D0%B0%D0%BD%D0%B8%D0%B7%D0%B0%D1%86%D0%B8%D1%98%D0%B0_-_%D0%9D%D0%B0%D... | 744 | 1 |
6726 | Прекинат однос | Бременоста се спречува така што, машкиот партнер го прекинува половиот однос и ејакулира надвор од вагината. Нема споредни ефекти и не чини ништо, но не заштитува од СПБ и ХИВ и не е така сигурна метода. | [
"Секс"
] | https://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%9F%D1%80%D0%B5%D0%BA%D0%B8%D0%BD%D0%B0%D1%82_%D0%BE%D0%B4%D0%BD%D0%BE%D1%81 | 36 | 1 |
6724 | Презерватив | Презерватив (|préservatif) или кондом (|condom) е гумичка направена од латекс или друг материјал. Штити од забременување и од СПБ и ХИВ. Може да се купи во продавница, без рецепт. Достапен е за машки и за женски. За да заштитата биде ефикасна, треба да се користи според упатството.
Машките треба да го стават кондомот, ... | [
"Контрацепција",
"Неопходни лекови според Светската здравствена организација"
] | https://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%9F%D1%80%D0%B5%D0%B7%D0%B5%D1%80%D0%B2%D0%B0%D1%82%D0%B8%D0%B2 | 206 | 0.99 |
6727 | Спермицид | Спремицидите се наоѓаат во форма на пасти, пени, креми, гел или супозитории. Може да се и во форма на семитранспарентен филм кој по поставување во вагината се претвора во гел. Спермицидните средства ги користи женскиот партнер а се поставуват во вагината најмалку 10 минути пред половиот однос. Тие делуваат така што ги ... | [
"Биоциди",
"Сексуални помагала"
] | https://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%A1%D0%BF%D0%B5%D1%80%D0%BC%D0%B8%D1%86%D0%B8%D0%B4 | 120 | 1 |
6728 | Дијафрагма (контрацепција) | Вагиналната дијафрагма делува како тенка покривна мембрана, која одговара на вагината на жената. Ги има во девет големини. Таа прави бариера меѓу вагината и грлото на матката и така оневозможува сперматозоидите да дојдат до јајце-клетката. Штити од бременост, но не штити од СПБ и ХИВ. Покрај дијафрагмата, како заштита ... | [
"Контрацепција",
"Неопходни лекови според Светската здравствена организација"
] | https://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%94%D0%B8%D1%98%D0%B0%D1%84%D1%80%D0%B0%D0%B3%D0%BC%D0%B0_%28%D0%BA%D0%BE%D0%BD%D1%82%D1%80%D0%B0%D1%86%D0%B5%D0%BF%D1%86%D0%B8%D1%98%D0%B0%29 | 57 | 1 |
6646 | Калиманци | Калиманци — село во Општина Виница во областа Пијанец. Се наоѓа во близина на Калиманското Езеро.
1 Географија и местоположба
Ова е планинско село на надморска височина од 850 метри и се наоѓа над браната Калимаци, на левата страна над кањонот на реката Брегалница. Од градот Виница е оддалечено 20 километри, а од градо... | [
"Винички села",
"Калиманци",
"Села во Македонија",
"Села во Општина Виница"
] | https://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%9A%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D1%86%D0%B8 | 640 | 1 |
6729 | Спирала (контрацепција) | Спирала — женско контрацептивно средство кое всушност претставува внатрематкина (интраутеринска) влошка. Направени се од пластична материја, а дел од нив е обвиткан со тенка жичка од бакар или сребро. Имаат висок степен на сигурност од забременување. Ги поставува лекар, најчесто во почетокот на менструалниот циклус. Пр... | [
"Контрацепција"
] | https://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%A1%D0%BF%D0%B8%D1%80%D0%B0%D0%BB%D0%B0_%28%D0%BA%D0%BE%D0%BD%D1%82%D1%80%D0%B0%D1%86%D0%B5%D0%BF%D1%86%D0%B8%D1%98%D0%B0%29 | 103 | 1 |
6518 | Охридска архиепископија | :''Оваа статија е за историската претходничка на МПЦ, за останати значења видете Охридска архиепископија (појаснување).''
Охридска архиепископија — првата словенска православна црква што дејствувала на голем дел од Балканскиот Полуостров, која се смета за историска составница на Македонската православна црква во Македо... | [
"Охридска архиепископија"
] | https://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%9E%D1%85%D1%80%D0%B8%D0%B4%D1%81%D0%BA%D0%B0_%D0%B0%D1%80%D1%85%D0%B8%D0%B5%D0%BF%D0%B8%D1%81%D0%BA%D0%BE%D0%BF%D0%B8%D1%98%D0%B0 | 2,805 | 0.983 |
6734 | Дијафрагма | Дијафрагма — мускулно-тетивна преграда кај цицачите која ја одделува градната од стомачната празнина. Низ неа минуваат крвни садови (аорта и артерии кои ја васкуларизираат дијафрагмата; долната шуплива вена), хранопроводот и нервот скитник-n.vagus. При процесот на дишење, дијафрагмата се опушта и собира најизменично. Н... | [
"Грцизми",
"Мускули на градниот кош"
] | https://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%94%D0%B8%D1%98%D0%B0%D1%84%D1%80%D0%B0%D0%B3%D0%BC%D0%B0 | 82 | 0.976 |
6539 | Цапари | Цапари — село во Општина Битола, сместено на падините на Баба Планина и седиште на поранешната истоимена општина. Цапари е планинско и се наоѓа на надморска височина од 1.010 метри, а од градот Битола е оддалечено околу 15 километри.
1 Историја
1.1 Потекло на името
Цапари се споменува уште од 1622-1623 г. Во сите запис... | [
"Цапари",
"Битолски села",
"Села во Македонија",
"Села во Општина Битола"
] | https://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%A6%D0%B0%D0%BF%D0%B0%D1%80%D0%B8 | 3,199 | 0.999 |
6708 | Безрбетници | Безрбетници (латински: ''Invertebrata'') — голема група на еукариоти во која припаѓаат животните без ‘рбетен столб. Тука се вклучени најголемиот број од сите видови на животни - според некои автори, на безрбетниците им припаѓаат 96,3% од целото животинско царство, наспроти 4% кои им припаѓаат на животните со ‘рбетен ст... | [
"Безрбетници"
] | https://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%91%D0%B5%D0%B7%D1%80%D0%B1%D0%B5%D1%82%D0%BD%D0%B8%D1%86%D0%B8 | 383 | 0.92 |
6635 | Истибања | Истибања — село во Општина Виница, во околината на градот Виница.
1 Географија и местоположба
Селото Истибања се наоѓа во Виничко-Кочанската Котлина, недалеку од Истибањската Клисура, на регионалниот пат Кочани - Делчево. Сместено е помеѓу коритото на реката Брегалница, на 7 километри североисточно од Виница и 10,5 кил... | [
"Истибања",
"Винички села",
"Села во Општина Виница",
"Села во Македонија"
] | https://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%98%D1%81%D1%82%D0%B8%D0%B1%D0%B0%D1%9A%D0%B0 | 941 | 0.991 |
6733 | Полово созревање | Полово созревање или пубертет (|pubertas) — етапа од животот кога телото на детето почнува да се развива и да се менува во возрасно тело. Овие промени се случуваат поради хормони, кои се хемикалии во телото. Периодот на полово созревање кај луѓето се продолжува за неколку години, од 11-12 години кај девојчињата и од 10... | [
"Развојна биологија",
"Психологија",
"Пубертет"
] | https://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%9F%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%BE_%D1%81%D0%BE%D0%B7%D1%80%D0%B5%D0%B2%D0%B0%D1%9A%D0%B5 | 788 | 0.999 |
6735 | Обрежување | Обрежување (циркумцизија), или почесто машко обрежување — оперативен зафат со кој се отстранува кожичката која го покрива врвот на пенисот. Повеќето педијатриски здруженија, вклучувајќи ја и Американската педијатриска академија, не препорачуваат рутинско обрежување. Нивната препорака е одлуката за обрежување да се преп... | [
"Јудаизам",
"Машки репродуктивен систем",
"Хирургија",
"Пристапни обреди",
"Ислам"
] | https://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%9E%D0%B1%D1%80%D0%B5%D0%B6%D1%83%D0%B2%D0%B0%D1%9A%D0%B5 | 379 | 1 |
6732 | ХИВ | ХИВ — кратенка од англискиот поим за вирусот причинител на имунитетски недостаток кај човекот (англиски: ''Human Immunodeficiency Virus''). Тој е вирус кој го напаѓа имунолошкиот систем кој помага во заштитата на човекот од болести. Кога нашиот имунолошки систем е ослабнат, организмот е помалку способен да се бори со б... | [
"Имунодефициенција",
"ХИВ/СИДА",
"Вирологија",
"Полово преносливи заболувања"
] | https://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%A5%D0%98%D0%92 | 997 | 0.997 |
5499 | Шпански јазик | Шпански јазик (es) или познат како кастиљски јазик (es) — романски јазик од групата на ибероромански јазици. Јазикот се развил од неколку јазици и дијалекти кои се зборувале во централниот дел на Пиринејскиот Полуостров во IX век. Јазикот постепено се зголемувал и се приширувал со експанзијата на Кралството Кастиља.
Со... | [
"Шпански јазик",
"Романски јазици",
"Флективни јазици",
"Јазици во Шпанија",
"Јазици во САД",
"Јазици во Аргентина"
] | https://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%A8%D0%BF%D0%B0%D0%BD%D1%81%D0%BA%D0%B8_%D1%98%D0%B0%D0%B7%D0%B8%D0%BA | 1,310 | 0.38 |
6855 | Елешец | Елешец е нова населба и составен дел на селото Елшани.
1 ИсторијаМишо Јузмески: „Елшани - живот меѓу каменот и водата“, Елшани, 2009
Постои голема веројатност Елешец да бил населен уште во најстарите времиња. Како потврда за ваквата можност треба да послужат поволните услови за живот, археолошките докази за населби во ... | [
"Елшани"
] | https://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%95%D0%BB%D0%B5%D1%88%D0%B5%D1%86 | 617 | 1 |
6845 | Милениумски крст | Милениумскиот крст се наоѓа на врвот Крстовар на планината Водно, непосредно над градот Скопје. Изграден е во 2002 год. Со 66 м височина, тој е еден од највисоките градби во Македонија. Неговите архитекти се Јован Стефановски-Жан и Оливер Петровски. Изграден е во чест на две илјади години христијанство во Македонија и ... | [
"Монументални крстови",
"Споменици во Македонија",
"Водно",
"Македонската архитектура во 2002 година",
"Знаменитости во Скопје"
] | https://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%9C%D0%B8%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D1%83%D0%BC%D1%81%D0%BA%D0%B8_%D0%BA%D1%80%D1%81%D1%82 | 226 | 1 |
6868 | Граѓанско право | Граѓанско право — збир на правни норми со кои се уредуваат имотно-правните односи, односно оние односи коишто се од имотно-правен карактер. Него го сочинуваат три правни гранки Стварно право (ги уредува облиците на власта врз стварите), Облигационо право ( ги уредува оние односи кои настануваат по повод изразената волј... | [
"Граѓанско право"
] | https://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%93%D1%80%D0%B0%D1%93%D0%B0%D0%BD%D1%81%D0%BA%D0%BE_%D0%BF%D1%80%D0%B0%D0%B2%D0%BE | 79 | 1 |
6822 | Симон Трпчески | Симон Трпчески (18 септември 1979, Скопје) — меѓународно истакнат македонски класичен пијанист. Тој е еден од најафирмираните македонски изведувачи и веројатно најдобриот македонски пијанист на сите времиња. За неговиот талент сведочат мноштво меѓународни успеси и највисоки критики, како и генералното мислење на музичк... | [
"Живи луѓе",
"Апсолвенти на универзитетот „Св. Кирил и Методиј“",
"Луѓе со потекло од Секирник",
"Родени во 1979 година",
"Луѓе со потекло од Егејска Македонија",
"Македонски пијанисти",
"Национални уметници на Македонија",
"Луѓе од Скопје",
"Носители на Орденот за заслуги за Македонија"
] | https://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%A1%D0%B8%D0%BC%D0%BE%D0%BD_%D0%A2%D1%80%D0%BF%D1%87%D0%B5%D1%81%D0%BA%D0%B8 | 573 | 0.875 |
6872 | Крокет | Крокет — рекреациона игра, а во последно време и спорт во кој дрвена или пластична топка се удира со посебна палка налик на чекан (mallet), со тоа протнувајќи ја низ обрачи (кои обично се кваратни) вкопани во тревно игралиште.
Крокетот е измислен во Ирска во 1830-тите и бил преземен од Англија како хоби на аристократиј... | [
"Игри"
] | https://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%9A%D1%80%D0%BE%D0%BA%D0%B5%D1%82 | 323 | 0.944 |
6828 | Карпа | Карпите се составни делови на литосферата составени од збир на повеќе минерали, иако во некои случаи можат да бидат составени само од еден минерал. Иако се создале на различни начини и на разни длабочини, тие може да се најдат на целата Земјина површина, бидејќи се јавуваат во облик на површински пројави. Науката, пак,... | [
"Карпи",
"Камен",
"Минералогија",
"Геологија"
] | https://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%9A%D0%B0%D1%80%D0%BF%D0%B0 | 589 | 0.967 |
6496 | Протисти | Протистите (од грчки:πρώτιστος - прв, латински: ''Protista'') се едноклеточни, колонијални или повеќеклеточни еукариотски организми кои содржат јадро и структура на еукариоти, но не се ниту животни ниту растенија ниту габи. Тие не се природна група или клад, но најчесто се групираат заедно заради погодност, каков што е... | [
"Еукариоти",
"Систематика",
"Алги",
"Праживотни",
"Протисти"
] | https://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%9F%D1%80%D0%BE%D1%82%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%B8 | 2,143 | 0.949 |
6873 | Аристократија | Старогрчкиот поим аристократија значи "власт на најдобрите" и е кованка од зборовите "''аристо''" (најдобар) и "''кратија''" (владеење). Бидејќи секој има различна дефиниција за поимот "најдобар", особено во контекст на власта, терминот е прилично негоден за употреба. Историски, аристократиите најчесто се наследни плут... | [
"Општествени уредувања"
] | https://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%90%D1%80%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%BE%D0%BA%D1%80%D0%B0%D1%82%D0%B8%D1%98%D0%B0 | 574 | 0.998 |
6856 | Лагадин | Лагадин — летна туристичка населба, изградена во втората половина на XX век. Се наоѓа на источниот брег на Охридското Езеро, непосредно покрај патот Охрид-Свети Наум. Местото традиционално се нарекува Света Мартинија и се наоѓа кај селото Елшани.
Во Лагадин како постојано население живее 81 човек, а другите тука доаѓаа... | [
"Одморалишни населби во Македонија",
"Села во Македонија",
"Охридски села",
"Лагадин",
"Села во Општина Охрид"
] | https://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%9B%D0%B0%D0%B3%D0%B0%D0%B4%D0%B8%D0%BD | 378 | 0.997 |
6891 | Да Нанг | Да Нанг или Дананг (на виетнамски: ''Đà Nẵng''), поранешен Туран, е голем пристаништен град на јужниот централен брег на Виетнам, на брегот на Јужнокинеското Море. Се наоѓа во близина на Хјуе, на естуарот на реката Хан. Брои 369 000 жители (2001) на површина од 1 250 км². Тој е една од 5-те независни општини во Виетнам... | [
"Населени места основани во 1 век",
"Градови во Виетнам"
] | https://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%94%D0%B0_%D0%9D%D0%B0%D0%BD%D0%B3 | 106 | 0.98 |
6867 | Моторно возило | Моторно возило е секое возило на моторен погон, со исклучок на мотоцикл, кое вообичаено се користи за превоз на лица или стока на патишта или за влечење на возила на патишта што се користат за превоз на лица и стока и кое има најмалку четири тркала и максимално проектирана брзина над 25 км/ч.
1 Видови на моторни возила... | [
"Превозни средства"
] | https://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%9C%D0%BE%D1%82%D0%BE%D1%80%D0%BD%D0%BE_%D0%B2%D0%BE%D0%B7%D0%B8%D0%BB%D0%BE | 480 | 0.974 |
6863 | Георг Вилхелм Фридрих Хегел | Георг Вилхелм Фридрих Хегел (|Georg Wilhelm Friedrich Hegel; 27 август 1770 – 14 ноември 1831) — германски филозоф роден во Штутгарт, во војводството Виртемберг, денешна југозападна Германија. Неговото влијание е широко распространето врз најразлични писатели, вклучувајќи ги неговите следбеници (Ф. Х. Бредли) и неговит... | [
"Починати во Берлин",
"Апсолвенти на Тибингенскиот универзитет",
"Хегелијанци",
"Филозофи на правото",
"Родени во 1770 година",
"Просветителски филозофи",
"Хегел",
"Апсолвенти на Хајделбершкиот универзитет",
"Историчари на филозофијата",
"Починати во 1831 година",
"Луѓе од Штутгарт",
"Германск... | https://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%93%D0%B5%D0%BE%D1%80%D0%B3_%D0%92%D0%B8%D0%BB%D1%85%D0%B5%D0%BB%D0%BC_%D0%A4%D1%80%D0%B8%D0%B4%D1%80%D0%B8%D1%85_%D0%A5%D0%B5%D0%B3%D0%B5%D0%BB | 816 | 0.974 |
6643 | Грљани | Грљани — село во Општина Виница.
1 Географија и местоположба
Грљани е планинско село на надморска височина од 850 метри. Од градот е оддалечено 20 километри во источната страна на општината и граничи со Општина Делчево. Селото е од разбиен тип со повеќе населби.
2 Историја
Во 1913, во Балканската војна селото било стра... | [
"Села во Општина Виница",
"Села во Македонија",
"Винички села",
"Грљани"
] | https://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%93%D1%80%D1%99%D0%B0%D0%BD%D0%B8 | 349 | 1 |
6861 | Водоземци | Водоземците (науч. ''Amphibia'') се ектотермни (ладнокрвни) животни кои метаморфозираат од јувенилна водна форма до возрасна единка или до педоморфа која задржува некои од јувенилните одлики. Иако повеќето водоземци поседуваат четири екстремитети, кај безногите водоземци отсуствуваат. За разлика од другите сувоземни ‘р... | [
"Хордови животни",
"Водоземци"
] | https://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%92%D0%BE%D0%B4%D0%BE%D0%B7%D0%B5%D0%BC%D1%86%D0%B8 | 2,168 | 0.998 |
6889 | Протестантска реформација | Реформација — верско-политичко движење насочено против католичката црква коешто го започнал германскиот свештеник Мартин Лутер во 1517 година и завршил со Вестфалскиот мир во 1648. Лутер се противел на политиката на папата на продавање проштални писма за гревовите, наречени индулгенции, како и на некои теолошки сфаќања... | [
"Христијански спорови",
"Историја на христијанството",
"Лутеранство",
"Протестантска реформација",
"Расколи во христијанството"
] | https://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%9F%D1%80%D0%BE%D1%82%D0%B5%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D1%82%D1%81%D0%BA%D0%B0_%D1%80%D0%B5%D1%84%D0%BE%D1%80%D0%BC%D0%B0%D1%86%D0%B8%D1%98%D0%B0 | 1,411 | 0.996 |
6915 | Епир (област) | ::''Оваа статија се однесува на административната област Епир. За други значења видете Епир.''
Епир (грчки: ''Ήπειρος'') — област во северозападна Грција. Се граничи со Западна Македонија и Тесалија на исток, Централна Грција на југ, Јонското Море и Јонските Острови на запад, додека на север граничи со Албанија. Провин... | [
"Епир (област)",
"Држави и територии настанати во 1987 година"
] | https://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%95%D0%BF%D0%B8%D1%80_%28%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D0%B0%D1%81%D1%82%29 | 248 | 0.988 |
6634 | Блатец | Блатец — село во Општина Виница, оддалечено 10 километри од градот Виница. Ова е најголемото село во општината.
До 2004 година, селото претставувало административно седиште на поранешната истоимена општина.
1 Географија и местоположба
Блатец се наоѓа во југоисточниот дел на Кочанската Котлина. Лежи во северното подножј... | [
"Села во Македонија",
"Села во Општина Виница",
"Блатец",
"Винички села"
] | https://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%91%D0%BB%D0%B0%D1%82%D0%B5%D1%86 | 870 | 0.991 |
6965 | Жабри | Жабри — дишни органи кај речиси сите водни животни. Тие служат за екстракција на кислородот од водата и за екскреција на јаглерод диоксид.
Жабрите се набрани творби во кожата на животното, и, со исклучок на некои водни инсекти, содржат крв или целомска течност преку кои се разменуваат гасовите низ нивните тенки ѕидови.... | [
"Дишен систем"
] | https://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%96%D0%B0%D0%B1%D1%80%D0%B8 | 106 | 1 |
6709 | Дишен систем | Дишниот систем или респирација е органски систем специјализиран за овозможувањето на дишењето како еден од основните биолошки процеси кои го условуваат животот. Кај посложено градените животни се јавуваат неколку видови на органи за дишење, и тоа трахеи, кожа, жабри и бели дробови.
Трахеите се органи за дишење кај пове... | [
"Дишен систем"
] | https://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%94%D0%B8%D1%88%D0%B5%D0%BD_%D1%81%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%B5%D0%BC | 3,077 | 0.992 |
6935 | Западна Македонија | ::''Оваа статија се однесува на регионот во Република Македонија. За други значења видете Македонија (појаснување)''
Западна Македонија — регионот западно од планинскиот масив Јакупица (Солунска Глава), западно од Раечка Река и Селечка Планина, сè до границите со Албанија на запад, дел од границата со Грција на југ и д... | [
"Историско-географски области во Македонија"
] | https://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%97%D0%B0%D0%BF%D0%B0%D0%B4%D0%BD%D0%B0_%D0%9C%D0%B0%D0%BA%D0%B5%D0%B4%D0%BE%D0%BD%D0%B8%D1%98%D0%B0 | 405 | 1 |
6969 | Илинден Спасе | Илинден Спасе - албански писател од македонско потекло, и син на писателот Стерјо Спасе.
Илинден Спасе е роден во април 1942 година во селото Глобочани, Долна Преспа, околија на Корча, Република Албанија. Основното образование го завршил во родното место, а дипломирал на филологија на Универзитетот во Тирана. Работел к... | [
"Македонци во Албанија",
"Членови на ДПМ",
"Македонски писатели",
"Албански писатели"
] | https://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%98%D0%BB%D0%B8%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D0%BD_%D0%A1%D0%BF%D0%B0%D1%81%D0%B5 | 112 | 1 |
6967 | Артерија | Артериите се мускулни органи низ кои циркулира крвта или лимфата. Тоа се еластични крвни садови коишто ја транспортираат крвта од срцето до секое ткиво од телото на животните (со исклучок на белодробната артерија). При контракција на срцето, крвта низ артериите се движи како еден пулсен бран, притоа намалувајќи ја свој... | [
"Ангиологија",
"Кардиоваскуларен систем",
"Крвоток",
"Грцизми"
] | https://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%90%D1%80%D1%82%D0%B5%D1%80%D0%B8%D1%98%D0%B0 | 146 | 0.979 |
6972 | Курув | Курув (полски: ''Kurów'') е село во југоисточна Полска, сместено меѓу Пулави и Лублин, на реката Курувка. Тоа е главно место на одделна општина во Лублинското Војводство и има околу 2800 жители според пописот од 2005 година. | [
"Пулавски Округ",
"Села во Лублинското Војводство"
] | https://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%9A%D1%83%D1%80%D1%83%D0%B2 | 36 | 0.971 |
6966 | Бели дробови | Бели дробови (|pulmo) — главните органи за дишење кај цицачите и повеќето други ‘рбетници. Тоа се парни органи со розова боја, обвиткани со мембранозна обвивка наречена плевра. Во нив навлегуваат бронхиите каде што завршуваат со алвеоли. Белите дробови го опкружуваат срцето и крвните садови во градниот кош.
Основната ф... | [
"Дишен систем",
"Бели дробови"
] | https://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%91%D0%B5%D0%BB%D0%B8_%D0%B4%D1%80%D0%BE%D0%B1%D0%BE%D0%B2%D0%B8 | 442 | 0.991 |
6955 | Мала Преспа | Мала Преспа — географска област во денешна Албанија, покрај југозападниот брег на Преспанското Езеро. Целата област се состои од десетина села коишто се организирани во општина. Селото Пустец е најголемата населба, а истовремено и седиште на општината. Градоначалник на општината е Едмонд Темелко, етнички Македонец кој ... | [
"Македонци во Албанија",
"Горица (област)",
"Историско-географски области во Македонија",
"Македонски населби во Албанија",
"Вардарска Македонија",
"Историски области во Албанија"
] | https://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%9C%D0%B0%D0%BB%D0%B0_%D0%9F%D1%80%D0%B5%D1%81%D0%BF%D0%B0 | 520 | 0.998 |
6983 | Плевра | Плевра — мембранеста обвивка на белите дробови. Се разликуваат ''надворешна'' и ''внатрешна плевра''. Надворешната е прицврстена за ѕидот на градниот кош и е позната како ''париетална плевра'', додека внатрешната е прицврстена за белиот дроб и други утробни ткива и е позната како ''висцерална (утробна) плевра''. Помеѓу... | [
"Дишен систем"
] | https://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%9F%D0%BB%D0%B5%D0%B2%D1%80%D0%B0 | 177 | 1 |
6976 | Фоте Никола | Фоте Никола (Шулин, 4 март 1946 – Тирана, 11 февруари 2024) — македонски педагог и публицист, истакнат активист и борец за правата на Македонците во Албанија.
1 Животопис
Роден е на 4 март 1946 г. во селото Шулин, Мала Преспа, денес во Албанија. Основното образование го завршил во Пустец, средно педагошко училиште во Е... | [
"Македонски публицисти",
"Македонци во Албанија",
"Апсолвенти на Тиранскиот универзитет",
"Македонски педагози"
] | https://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%A4%D0%BE%D1%82%D0%B5_%D0%9D%D0%B8%D0%BA%D0%BE%D0%BB%D0%B0 | 190 | 1 |
5772 | Алабама | Алабама (|Alabama) — сојузна држава сместена во југоисточниот регион на Соединетите Американски Држави. Алабама се граничи со Тенеси на север, Џорџија на исток, Флорида и Мексиканскиот Залив на југ, и Мисисипи на север. Алабама е рангирана на 30. место според големина на површина и на второто место според пловни внатре... | [
"Поранешни колонии на Британија",
"Југ (САД)",
"Алабама",
"Сојузни држави на САД"
] | https://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%90%D0%BB%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%BC%D0%B0 | 6,941 | 0.935 |
6667 | Витолиште | Витолиште — село во Општина Прилеп, во областа Прилепско Мариово, во околината на градот Прилеп.
До 2004 година, селото претставувало административно седиште на поранешната истоимена општина, која ги опфаќа селата во областа Мариово.
1 Потекло и значење на името
Меѓу населението постои легенда за основањето и настаноко... | [
"Села во Македонија",
"Села во Општина Прилеп",
"Прилепски села",
"Витолиште"
] | https://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%92%D0%B8%D1%82%D0%BE%D0%BB%D0%B8%D1%88%D1%82%D0%B5 | 2,367 | 0.991 |
6971 | Стерјо Спасе | Стерјо Спасе (албански: ''Sterjo Spasse''; , - во ) се вбројува меѓу најзначајните претставници на современата албанска литература. Воедно, тој е еден од најуспешните писатели од македонско потекло. Стерјо Спасе е татко на Илинден Спасе, македонски и албански писател.
1 Животопис
Стерјо Спасе е роден во 1914 година во ... | [
"Албански писатели",
"Македонци во Албанија"
] | https://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%A1%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%98%D0%BE_%D0%A1%D0%BF%D0%B0%D1%81%D0%B5 | 350 | 0.841 |
6979 | Аикидо | Аикидо (合気道 ''Aikidō'', или 合氣道) (во буквален превод „Начин на хармонизирање на енергијата“) е модерна јапонска боречка вештина. Основана е во периодот од 1930 до 1960 година од г. Морихеи Уешиба (Morihei Ueshiba) (наречен од аикидоките - О сенсеи - што во превод значи Големиот учител). Технички, главните делови на аик... | [
"Зборови што ги нема во ТРМЈ",
"Аикидо",
"Боречки вештини"
] | https://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%90%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%B4%D0%BE | 775 | 0.934 |
6990 | Кислород | Кислород — хемиски елемент во периодниот систем. Го има симболот О и атомски број 8. Зборот ''кислород'' доаѓа од двата старогрчки зборови ''οξυς (оксис)'' = киселина и ''γεινομαι (геиномаи)'' = содржи. Ова име било избрано бидејќи во периодот во кој бил утврден кислородот (крајот на XVIII век), се мислело дека сите ки... | [
"Двоатомски неметали",
"Оксиданси",
"Халкогени",
"Хемиски елементи",
"Кислород"
] | https://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%9A%D0%B8%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%80%D0%BE%D0%B4 | 292 | 0.961 |
6657 | Уставен суд на Македонија | Уставниот суд на Македонија — орган што ја штити уставноста и законитоста во Македонија. Составен е од девет судии избрани од Собранието на Македонија со мнозинство гласови од вкупниот број пратеници. Мандатот на судиите трае девет години без право на повторен избор. Судиите на Уставниот суд се избираат од редот на ист... | [
"Уставни судови",
"Македонско право",
"Управување со Македонија"
] | https://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%A3%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%B2%D0%B5%D0%BD_%D1%81%D1%83%D0%B4_%D0%BD%D0%B0_%D0%9C%D0%B0%D0%BA%D0%B5%D0%B4%D0%BE%D0%BD%D0%B8%D1%98%D0%B0 | 1,006 | 0.999 |
6999 | Кимет Фетаху | Кимет Фетаху (р. г. во с. Требишта, Албанија) е доктор на науки, универзитетски професор и македонски општественик од Албанија. Своето образование го стекнува во Албанија, но поради својата стручност е испратен на специјализирање во Кина, од областа на геологијата и металургијата. Денес работи како професор и шеф на ка... | [
"Македонски општественици",
"Македонци во Албанија"
] | https://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%9A%D0%B8%D0%BC%D0%B5%D1%82_%D0%A4%D0%B5%D1%82%D0%B0%D1%85%D1%83 | 208 | 0.995 |
6994 | Лорандит | Лорандит — талиумово-арсенска сулфосол со хемиска формула TlAsS<sub>2</sub>. Минералот за првпат е откриен во рудникот Алшар кај Кавадарци во 1894 г. и е наречен по физичарот Лоранд Етвеш од универзитетот во Будимпешта.
За Лорандитот се вели дека има натприородни-неземјени својства. Во Македонија го испитувале и научни... | [
"Геологија на Македонија",
"Сулфосоли",
"Моноклински минерали",
"Минерали на арсенот",
"Минерали на талиумот"
] | https://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%9B%D0%BE%D1%80%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B8%D1%82 | 379 | 0.997 |
6997 | Никола Беровски | Никола Беровски ( во - , 1993) — македонски просветител и преведувач, кој целиот работен век го минал меѓу Македонците во Албанија.
Во 1946 година, со група македонски учители заминал во Албанија како просветен работник во селата од Мала Преспа. Познат во македонската јавност како „''учителот од Пустец''“. Беровски дол... | [
"Македонци во Албанија",
"Починати во Тирана",
"Луѓе од Битола",
"Родени во 1923 година",
"Починати во 1993 година"
] | https://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%9D%D0%B8%D0%BA%D0%BE%D0%BB%D0%B0_%D0%91%D0%B5%D1%80%D0%BE%D0%B2%D1%81%D0%BA%D0%B8 | 225 | 1 |
7010 | Кодификација | :''За други значења на овој поим, видете кодификација.''
Кодификацијата е нормативна постапка, а подразбира создавање на нормативни речници, граматики, прирачници како што е правописот и друго. Со кодификацијата се пропишуваат правилата што треба да се почитуваат при изборот на јазичните средства, односно правила што г... | [
"Јазик",
"Стандарден јазик",
"Јазична стандардизација"
] | https://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%9A%D0%BE%D0%B4%D0%B8%D1%84%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%86%D0%B8%D1%98%D0%B0 | 103 | 1 |
7001 | Систем за излачување | Системот за излачување или екскреторен систем е органски систем чијашто основна функција е екскрецијата (излачувањето) на штетните или непотребни материи (екскрети) од организмот. Екскретите се производи од активниот метаболизам. Тие, доколку се задржат подолго време во организмот, може да бидат штетни, па дури и смрто... | [
"Анатомија",
"Излачување"
] | https://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%A1%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%B5%D0%BC_%D0%B7%D0%B0_%D0%B8%D0%B7%D0%BB%D0%B0%D1%87%D1%83%D0%B2%D0%B0%D1%9A%D0%B5 | 467 | 1 |
6987 | Лазар Колишевски | Лазар Колишевски (роден како Лазар Панев Колишев; 12 февруари 1914 — 6 јули 2000) — долгогодишен водач на македонските комунисти и моќен човек во Македонија во периодот од ослободувањето на земјата до падот на комунизмот.
5 Животопис
Колишевски е роден во Свети Николе, но по смртта на неговата мајка, на четиригодишна в... | [
"Делегати на АВНОЈ",
"Родени во 1914 година",
"Народни херои на Југославија",
"Македонски комунисти",
"Починати во 2000 година",
"Делегати на Второто заседание на АСНОМ",
"Народни херои на Југославија од Македонија",
"Македонски политичари",
"Комунистички водачи",
"Јунаци на социјалистичкиот труд"... | https://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D1%80_%D0%9A%D0%BE%D0%BB%D0%B8%D1%88%D0%B5%D0%B2%D1%81%D0%BA%D0%B8 | 1,477 | 0.999 |
7012 | Мочна киселина | Мочната (урична) киселина е хемиско соединение на јаглеродот, кислородот и водородот. Таа е краен оксидациски производ на метаболизмот на пуринските бази во телото на човекот и се наоѓа во мали количества во урината.
Мочната киселина е краен производ на азотниот метаболизам кај птиците и влекачите, за разлика од луѓето... | [
"Органски киселини",
"Кружење на азотот"
] | https://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%9C%D0%BE%D1%87%D0%BD%D0%B0_%D0%BA%D0%B8%D1%81%D0%B5%D0%BB%D0%B8%D0%BD%D0%B0 | 91 | 1 |
7003 | Список на славни пушачи на луле | 1 Список на славни пушачи на луле
* Жак Дерида - Француски деконструкционистички филозоф.
* Алберт Ајнштајн - научник
* Барух Спиноза - Холандски филозоф
* Милицент Фенвик - Поранешен член на Конгресот од Њу Џерси; една од малкуте жени кои пушеле луле.
* Џон Форсајт - Американски глумец. Прекинал во 1892 по наредба на ... | [
"Тутун",
"Пушење на луле"
] | https://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%A1%D0%BF%D0%B8%D1%81%D0%BE%D0%BA_%D0%BD%D0%B0_%D1%81%D0%BB%D0%B0%D0%B2%D0%BD%D0%B8_%D0%BF%D1%83%D1%88%D0%B0%D1%87%D0%B8_%D0%BD%D0%B0_%D0%BB%D1%83%D0%BB%D0%B5 | 275 | 1 |
7018 | Атомска маса | Да не се помеша со: релативна атомска маса
Атомската маса или релативната атомска маса е однос меѓу просечната маса на атомот на некој хемиски елемент и 1/12 од масата на нуклидот <sup>12</sup>C.
Речиси сите атомски маси на елементите во периодниот систем растат одејќи и по група и по периода. Ова се должи на фактот шт... | [
"Стехиометрија",
"Хемиски својства",
"Маса",
"Атоми"
] | https://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%90%D1%82%D0%BE%D0%BC%D1%81%D0%BA%D0%B0_%D0%BC%D0%B0%D1%81%D0%B0 | 120 | 0.992 |
6974 | Општина Велес | Велес — општина во Македонија. Се наоѓа во централното подрачје на државата и низ нејзе тече реката Вардар и поминуваат меѓународниот автопат Е-75 и меѓународната железничка пруга кон Солун. Административен центар на општината е градот Велес. Намалена е општината со законот за територијална поделба на Македонија од 200... | [
"Општина Велес"
] | https://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%9E%D0%BF%D1%88%D1%82%D0%B8%D0%BD%D0%B0_%D0%92%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%81 | 459 | 1 |
7014 | Петар Наневски | Петар Наневски ( во — во ) — македонски поет, сликар, есеист, припадник на третата генерација македонски писатели. Тој бил член на ДПМ и ДЛУМ.
1 Животопис
Завршил Училиште за применета уметност и Педагошка академија во Скопје. Работел како наставник по ликовно воспитување во кавадаречката гимназија и кустос-ликовен уме... | [
"Луѓе од Ваташа",
"Починати во 2022 година",
"Родени во 1935 година",
"Членови на ДЛУМ",
"Југословенски сликари",
"Македонски есеисти",
"Починати во Ваташа",
"Македонски сликари",
"Југословенски писатели",
"Македонски поети",
"Членови на ДПМ"
] | https://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%9F%D0%B5%D1%82%D0%B0%D1%80_%D0%9D%D0%B0%D0%BD%D0%B5%D0%B2%D1%81%D0%BA%D0%B8 | 165 | 1 |
6984 | Грб на Македонија | Грбот на Македонија (службено: Грб на Северна Македонија) — официјалниот грб на државата. Грбот кој е во употреба, со мали модификации, уште од 27 јули 1946 година кога е заменет грбот на Народна Република Македонија, a на 16 ноември 2009 е отстранета црвената петокрака од социјалистичкиот македонски грб. Македонскиот ... | [
"Државни грбови во Европа",
"Национални симболи на Македонија"
] | https://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%93%D1%80%D0%B1_%D0%BD%D0%B0_%D0%9C%D0%B0%D0%BA%D0%B5%D0%B4%D0%BE%D0%BD%D0%B8%D1%98%D0%B0 | 1,616 | 0.999 |
6988 | Општина Кавадарци | Општина Кавадарци — општина во јужниот дел на Повардарието, чии граници допираат до границата со Грција (Општина Меглен, егејскиот дел на Македонија). Голем дел од обработливото земјиште во општината е со лозови насади и Кавадарци е познат во Европа и светот по квалитетното вино и грозјето. Седиште на општината е градо... | [
"Општина Кавадарци"
] | https://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%9E%D0%BF%D1%88%D1%82%D0%B8%D0%BD%D0%B0_%D0%9A%D0%B0%D0%B2%D0%B0%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%86%D0%B8 | 437 | 0.997 |
7028 | Ван дер Валсов полупречник | Ван дер Валсов полупречник (Ван дер Валсов радиус) — растојанието меѓу најоддалечените електрони од атомското јадро на слободни атоми. Единицата е именувана по научникот Јоханес ван дер Валс.
Ако се замислат атомите или молекулите како топки чијашто површина ја градат од центарот најоддалечените електрони, Ван дер Валс... | [
"Хемиски својства",
"Меѓумолекулски сили",
"Хемиски врски"
] | https://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%92%D0%B0%D0%BD_%D0%B4%D0%B5%D1%80_%D0%92%D0%B0%D0%BB%D1%81%D0%BE%D0%B2_%D0%BF%D0%BE%D0%BB%D1%83%D0%BF%D1%80%D0%B5%D1%87%D0%BD%D0%B8%D0%BA | 53 | 1 |
7025 | Енергија на јонизација | Енергија на јонизација — енергија која треба да му се доведе на атомот на некој хемиски елемент, во гасовита агрегатна состојба, за од него да се отстрани електрон.
Ако се работи за отстранување на еден електрон, станува збор за ''прва енергија на јонизација'', за уште еден - ''втора енергија на јонизација'' итн. За ед... | [
"Квантна хемија",
"Молекуларна физика",
"Хемиски својства",
"Атомска физика"
] | https://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%95%D0%BD%D0%B5%D1%80%D0%B3%D0%B8%D1%98%D0%B0_%D0%BD%D0%B0_%D1%98%D0%BE%D0%BD%D0%B8%D0%B7%D0%B0%D1%86%D0%B8%D1%98%D0%B0 | 131 | 1 |
7020 | Ковалентен полупречник | Ковалентен полупречник (ковалентен радиус) или валентен полупречник (валентен радиус) — средното растојание на најоддалечените електрони од атомското јадро на два или повеќе атоми кои учествуваат при образувањето на хемиски врски (се викаат уште и валентни електрони). Ковалентниот полупречник е речиси еднаков на полови... | [
"Хемиски својства",
"Хемиски врски"
] | https://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%9A%D0%BE%D0%B2%D0%B0%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D1%82%D0%B5%D0%BD_%D0%BF%D0%BE%D0%BB%D1%83%D0%BF%D1%80%D0%B5%D1%87%D0%BD%D0%B8%D0%BA | 112 | 0.957 |
7017 | Густина | Густина (се обележува со грчката буква ро - <math>\rho</math>) — физичка величина која што за едно хомогено тело се дефинира како маса ''m'' на единица волумен ''V'' од телото:
<math>{\rho}={m \over V} </math>
За нехомогени тела, оваа релација ни ја дава средната вредност за густината на телото, бидејќи кај таквите тел... | [
"Физички величини",
"Густина",
"Механика на континуумот",
"Физичка хемија",
"Концепти во физиката"
] | https://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%93%D1%83%D1%81%D1%82%D0%B8%D0%BD%D0%B0 | 255 | 0.905 |
6890 | Тутун | Тутун (од |tütün, ) — род на кратколисни растенија од фамилијата зрнци по потекло од Северна и Јужна Америка, или сушените остри листови на овие растенија. Тутуновите листови често се пушат (видете пушење тутун) во облик на пури, цигари, во луле или наргиле. Ова е потенцијално штетно за белите дробови и може да предизв... | [
"Индустриски култури",
"Турцизми",
"Ентеогени",
"Никотијана",
"Тутун"
] | https://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%A2%D1%83%D1%82%D1%83%D0%BD | 3,721 | 0.938 |
7019 | Атомски полупречник | Атомски полупречник (атомски радиус) — растојанието меѓу најоддалечените електрони во еден атом и атомското јадро на тој атом.
Атомските полупречници се менуваат во периодниот систем: со секоја нова периода се пополнува нов електронски слој. Затоа, атомските полупречници растат одејќи надолу по група, а надесно по пери... | [
"Атоми",
"Својства на хемиските елементи"
] | https://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%90%D1%82%D0%BE%D0%BC%D1%81%D0%BA%D0%B8_%D0%BF%D0%BE%D0%BB%D1%83%D0%BF%D1%80%D0%B5%D1%87%D0%BD%D0%B8%D0%BA | 153 | 0.97 |
Subsets and Splits
No community queries yet
The top public SQL queries from the community will appear here once available.