id stringlengths 3 7 | title stringlengths 1 143 | text stringlengths 148 268k | subject listlengths 0 53 | url stringlengths 31 744 | word_count int64 31 41.6k | cyrillic float64 0 1 |
|---|---|---|---|---|---|---|
1356 | Мудрост | Под мудрост се подразбираат способноста и желбата да се донесуваат избори што можат да добијат потврда по долгорочно испитување од многу луѓе. Во оваа смисла, да се оцени еден избор како „мудар“ значи дека дејството или не-дејството било стратешки точно во однос на одредени широко прифатени вредности. Mудроста ја претс... | [
"Филозофија"
] | https://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%9C%D1%83%D0%B4%D1%80%D0%BE%D1%81%D1%82 | 269 | 0.973 |
1352 | Бранко Црвенковски | Бранко Црвенковски ( во ) — македонски политичар од Социјалдемократскиот сојуз на Македонија и поранешен претседател и премиер на државата. Во текот на својата политичка кариера бил премиер на Македонија во периодот од 1992 до 1998 и од 2002 до 2004 година, како и претседател на Македонија од 2004 до 2009 година.
3 Мла... | [
"Пратенички состав 1991-1994",
"Политичари од Скопје",
"Политичари од СДСМ",
"Премиери на Македонија",
"Живи луѓе",
"Македонци во Босна и Херцеговина",
"Состав на Владата на Република Македонија од 2002",
"Пратенички состав 1998-2002",
"Апсолвенти на Факултетот за електротехника и информациски техно... | https://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%91%D1%80%D0%B0%D0%BD%D0%BA%D0%BE_%D0%A6%D1%80%D0%B2%D0%B5%D0%BD%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D1%81%D0%BA%D0%B8 | 1,221 | 1 |
1358 | Жан Бодријар | Жан Бодријар (Ремс, Франција, - ) — француски социолог и филозоф. Неговото дело се поврзува со постмодернизмот и пост-структурализмот.,.
1 Библиографија
*''Симулакрум и симулација''*''Заведување''*''Заборавете го Фуко''*''Фрагменти''*''Лозинки''*''Илузијата на крајот''*''Заливската војна не се случи''*''Америка''*''Дух... | [
"Француски филозофи",
"Апсолвенти на Парискиот универзитет",
"Француски научници",
"Погребани на гробиштата „Монпарнас“",
"Починати во Париз"
] | https://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%96%D0%B0%D0%BD_%D0%91%D0%BE%D0%B4%D1%80%D0%B8%D1%98%D0%B0%D1%80 | 65 | 1 |
1351 | Балкански Полуостров | Балканскиот Полуостров или само Балкан — полуостров во Европа и културен и геополитички европски регион. Балканскиот Полуостров опфаќа територија од околу 550.000 км<sup>2</sup> и има жители од околу 55 милиони луѓе. Името на полуостровот е од турско потекло или поточно од турскиот збор „Balkan“ што значи „ланец пошуме... | [
"Југоисточна Европа",
"Региони во Европа",
"Полуострови во Европа",
"Балкански Полуостров"
] | https://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%91%D0%B0%D0%BB%D0%BA%D0%B0%D0%BD%D1%81%D0%BA%D0%B8_%D0%9F%D0%BE%D0%BB%D1%83%D0%BE%D1%81%D1%82%D1%80%D0%BE%D0%B2 | 545 | 0.775 |
1363 | Симбол | Симбол — во основа е претставителен поим за одреден концепт или квантитет, т.е. идеја, објект, квалитет итн. Во психолошка и филозофска смисла, сите концепти се симболично во природата и репрезентациите за овие концепти се артифакти што го предаваат симболичното значење низ алегорија (но не директно).
Говорниот јазик, ... | [
"Филозофија",
"Психологија",
"Социологија",
"Семантика"
] | https://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%A1%D0%B8%D0%BC%D0%B1%D0%BE%D0%BB | 90 | 0.989 |
1303 | Крсте Петков Мисирков | Крсте Петков Мисирков (, Пазарско/Ениџевардарско, — , ) — македонски филолог, кодификатор на македонскиот литературен јазик и правопис, славист, историчар, етнограф, аналитичар на национално-политичките проблеми, публицист, собирач и проучувач на македонското народно творештво. Тој е и автор на првата книга и првото сп... | [
"Македонски преселници во Софија",
"Македонски борци за македонската национална казуза",
"Македонски историчари",
"Погребани на Централните софиски гробишта",
"Македонски етнографи",
"Македонски јазичари",
"Македонски револуционери",
"Учители во Битолската машка гимназија",
"Македонски општественици... | https://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%9A%D1%80%D1%81%D1%82%D0%B5_%D0%9F%D0%B5%D1%82%D0%BA%D0%BE%D0%B2_%D0%9C%D0%B8%D1%81%D0%B8%D1%80%D0%BA%D0%BE%D0%B2 | 3,040 | 0.998 |
1154 | Велес | Велес — град во Средишна Македонија и седиште на истоимената општина. Тој е седми град по број на жители во Македонија со вкупно население од 40.664 жители (2021 г.). На северозапад од Велес се наоѓа главниот град на Македонија, Скопје (54 км), на североисток се наоѓа градот Свети Николе (34 км), на исток се наоѓа град... | [
"Градови во Македонија",
"Велес",
"Општина Велес"
] | https://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%92%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%81 | 12,572 | 0.997 |
1368 | Југославија | Југославија — име што означува три различни но последователни политички ентитети што постоеја во поголемиот дел од 20. век на Балканскиот Полуостров, а во чии рамки спаѓаа јужнословенските земји (меѓу кои и Македонија), со исклучок на Бугарија.
* Првата Југославија е кралство формирано во 1918 како Кралство на Србите, ... | [
"Поранешни држави на Балканот",
"Југославија",
"Држави и територии распаднати во 2003 година",
"Поранешни словенски држави",
"Држави и територии распаднати во 1992 година",
"Држави и територии настанати во 1918 година"
] | https://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%88%D1%83%D0%B3%D0%BE%D1%81%D0%BB%D0%B0%D0%B2%D0%B8%D1%98%D0%B0 | 199 | 1 |
1347 | Египет | Египет |مِصر, ''Миср''; |مَصر, ''Маср'') — држава во Североисточна Африка и Југозападна Азија.
Покривајќи површина од околу 1.020.000 км<sup>2</sup> Египет го вклучува Синајскиот Полуостров (кој обично се смета за дел на Југозападна Азија), додека поголемиот дел од земјата се наоѓа во Северна Африка. Египет се граничи ... | [
"Држави во Африка",
"Средоземни земји",
"Држави и територии настанати во 1922 година",
"Египет",
"Републики",
"Држави во Азија",
"Држави во Северна Африка",
"Држави во Западна Азија"
] | https://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%95%D0%B3%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D1%82 | 2,745 | 0.983 |
1285 | Земја (планета) | :''Оваа статија е за планетата од Сончевиот Систем. За останатите значења на поимот „земја“, видете ја страницата за појаснување.''
Земјата — една од осумте планети во Сончевиот Систем. Таа е трета планета по оддалеченост од Сонцето и најголема со цврста површина, за разлика од гасовитите „џинови”. Планетата Земја има ... | [
"Астрономски тела познати од стариот век",
"Планети во Сончевиот Систем",
"Земја",
"Свет"
] | https://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%97%D0%B5%D0%BC%D1%98%D0%B0_%28%D0%BF%D0%BB%D0%B0%D0%BD%D0%B5%D1%82%D0%B0%29 | 4,454 | 0.967 |
1267 | Франција | Франција (француски: ''France'') официјално Француската Република (француски: République française) — држава чиј главен дел од територијата (матичен дел) се наоѓа во Западна Европа и која по површината е најголема во Европската Унија (551.500 км<sup>2</sup>), и втора по население (матичен дел) со 66,142,961 жители (1 ј... | [
"Републики",
"Франција",
"Членки на Г8",
"Западна Европа",
"Држави во Европа"
] | https://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%A4%D1%80%D0%B0%D0%BD%D1%86%D0%B8%D1%98%D0%B0 | 5,150 | 0.98 |
1271 | Соединети Американски Држави | Соединети Американски Држави или САД (|United States of America, USA) — федерална уставна република која се состои од педесет држави и еден федерален округ. Државата е сместена претежно во средишниот дел од Северна Америка, а нејзините 48 континентални држави и округот Вашингтон се наоѓаат помеѓу Тихиот и Атлантскиот О... | [
"Поранешни колонии на Британија",
"САД",
"Држави во Северна Америка"
] | https://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%A1%D0%BE%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D0%BD%D0%B5%D1%82%D0%B8_%D0%90%D0%BC%D0%B5%D1%80%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D0%BD%D1%81%D0%BA%D0%B8_%D0%94%D1%80%D0%B6%D0%B0%D0%B2%D0%B8 | 2,983 | 0.927 |
1392 | Мит | Мит — грчки збор што значи ''раскажување''. Митот претставува склоп од еден или повеќе симболи, ставени во форма за искажување на расказ.
Мит претставува приказна за јунаци богови и херои. Митологија е збир од повеќе митови на една култура. Според авторството митот спаѓа во анонимното усно творештво.
1 Митот и литерату... | [
"Митологија",
"Историја на книжевноста"
] | https://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%9C%D0%B8%D1%82 | 512 | 1 |
1394 | Визуелна уметност | Визуелните уметности се класа на уметнички форми, вклучувајќи сликарство, скулптура, фотографија и други, што се фокусираат на создавање дела што се главно визуелни во природа. Визуелните уметности се разликуваат од различните изведувачки уметности, јазични уметности, кулинарски уметности, и други класи на уметност. Де... | [
"Визуелни уметности",
"Уметност"
] | https://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%92%D0%B8%D0%B7%D1%83%D0%B5%D0%BB%D0%BD%D0%B0_%D1%83%D0%BC%D0%B5%D1%82%D0%BD%D0%BE%D1%81%D1%82 | 60 | 1 |
1391 | Анализа | Анализа е критичка оценка, обично остварена низ разлагање на субјектот (или материјално или интелектуално) во неговите составни делови, со цел да се опишат деловите и како нивните меѓусебни односи влијаат врз целината. Спротивен поим од анализа е синтеза.
Анализа се применува во многу различни полиња на науките:
* Во ф... | [
"Анализа",
"Филозофска методологија"
] | https://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%90%D0%BD%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D0%B7%D0%B0 | 225 | 0.996 |
888 | Азот | :''За истоимената област во Македонија, погл. Азот (област)''.
Азот (лат.: ''Nitrogenium'') — хемиски елемент; има симбол N и атомски број 7. Азотот е неметал и најлесниот член од групата 15 од периодниот систем на елементите, често наречени пниктогени. Тој е вообичаен елемент во Вселената, кој се проценува на седмото ... | [
"Азот",
"Атмосфера",
"Двоатомски неметали",
"Индустриски гасови",
"Хемиски елементи"
] | https://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%90%D0%B7%D0%BE%D1%82 | 8,328 | 0.939 |
1403 | Хирургија | Хирургија (од |χειρουργική — ''cheirourgikē'', преку |chirurgiae, со значење „рачна работа“) — медицинска специјалност што употребува рачни и инструментални техники на пациент за истражување и/или лечење на патолошка состојба како болест или повреда, да помогне да се подобри некоја телесна функција или изглед, а понеко... | [
"Грцизми",
"Хирургија"
] | https://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%A5%D0%B8%D1%80%D1%83%D1%80%D0%B3%D0%B8%D1%98%D0%B0 | 178 | 0.954 |
889 | Бакар | Бакар — хемиски елемент со симбол Cu (од |cuprum) и атомски број 29. Тоа е мек, податлив и нодуларен метал со многу висока топлинска и електрична спроводливост. Свежо изложената површина од чист бакар има розово портокалова боја. Бакарот се користи како проводник на топлина и електрична енергија, како градежен материја... | [
"Преодни метали",
"Бакар",
"Хемиски елементи",
"Коцкести минерали",
"Тешки метали",
"Прехранбени минерали",
"Самородни елементи",
"Електрични спроводници"
] | https://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%91%D0%B0%D0%BA%D0%B0%D1%80 | 3,343 | 0.962 |
1365 | Љубљана | Љубљана (|Ljubljana, |Laibach) — главен град на Словенија, сместен на местото каде реката Љубљаница се влева во Сава, во Средна Словенија, меѓу Алпите и Средоземното Море. Претставува град со средна големина (според пописот од 2003 година има 265.881 жител) и седиште на Градската општина Љубљана. Љубљана е географски, ... | [
"Љубљана",
"Главни градови во Европа",
"Градска општина Љубљана",
"Градови во Словенија",
"Градови-херои на СФРЈ"
] | https://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%89%D1%83%D0%B1%D1%99%D0%B0%D0%BD%D0%B0 | 1,395 | 0.982 |
1258 | Охрид | Охрид — град во југозападниот дел на Македонија и административен центар на истоимената општина. Се наоѓа на североисточното крајбрежје на Охридското Езеро, кое по градот го носи и своето име. Охрид и Охридското Езеро се едни од главните туристички места во Македонија. До него се стигнува преку регионалниот пат Битола ... | [
"Светско наследство во Македонија",
"Општина Охрид",
"Охрид",
"Градови во Македонија"
] | https://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%9E%D1%85%D1%80%D0%B8%D0%B4 | 3,679 | 0.993 |
1408 | Алхемија | Алхемија — рана протонаучна практика во која биле комбинирани елементи на хемија, физика, астрологија, уметност, семиотика, металургија, медицина, мистицизам, и религија. Алхемичарите тежнееле кон остварување на три цели. Најпозната цел на алхемијата е остварувањето на трансмутација на било кој метал во злато или сребр... | [
"Алхемија",
"Езотерија",
"Окултизам",
"Херметизам"
] | https://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%90%D0%BB%D1%85%D0%B5%D0%BC%D0%B8%D1%98%D0%B0 | 159 | 1 |
1409 | Семиотика | Семиотика — наука за толкување на знаците и нивните системи.
Главни гранки на семиотиката најчесто се сметаат:
* прагматика
* семантика
* синтакса
* емпиристика
Постои голема врска помеѓу семиотиката и комуникациите, односно комуникациските студии.
1 Познати семиотичари
* Фердинанд де Сосир
* Чарлс Пирс
* Умберто Еко
*... | [
"Семиотика"
] | https://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%A1%D0%B5%D0%BC%D0%B8%D0%BE%D1%82%D0%B8%D0%BA%D0%B0 | 42 | 1 |
1388 | Социјалистичка Федеративна Република Југославија | Социјалистичка Федеративна Република Југославија (скратено СФРЈ) — поранешна европска и балканска држава, која постоела од 1945 до 1992. СФРЈ е скратениот назив на Југославија.
Формирана е на 29 ноември 1945 на Третото заседание на АВНОЈ во Белград како заедница на 5 народи и 6 републики (Босна и Херцеговина, Македониј... | [
"СФРЈ",
"Историја на Европа",
"Еднопартиски држави",
"Комунистички држави",
"Поранешни држави на Балканот",
"Држави и територии распаднати во 1992 година",
"Поранешни словенски држави",
"Поранешни комунистички републики",
"Поранешни држави во Европа"
] | https://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%A1%D0%BE%D1%86%D0%B8%D1%98%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%B8%D1%87%D0%BA%D0%B0_%D0%A4%D0%B5%D0%B4%D0%B5%D1%80%D0%B0%D1%82%D0%B8%D0%B2%D0%BD%D0%B0_%D0%A0%D0%B5%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0_%D0%88%D1%83%D0%B3%D0%BE%D1%81%D0%BB%D0%B0%D0%B2%D0%B8%D1%98%D0%B0 | 2,809 | 0.983 |
1396 | Астрофизика | Астрофизика — гранка на астрономијата која употребува физички и хемиски принципи со цел да ја определи природата на небесните тела наместо нивните положби или движења во вселената. Телата кои се изучуваат се Сонцето, други ѕвезди, галаксии, вонсончеви планети, меѓуѕвездената средина и космичкото микробраново зрачење.Ни... | [
"Астрофизика",
"Астрономија",
"Вселена"
] | https://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%90%D1%81%D1%82%D1%80%D0%BE%D1%84%D0%B8%D0%B7%D0%B8%D0%BA%D0%B0 | 1,747 | 0.983 |
1415 | Рекреација | Рекреација е физичка активност, со користење на време, на непрофитен начин, а на многу начина претставува и терапевтско освежување на телото и умот. Рекреацијата се разликува од неработењето. Додека за неработењето се смета дека би требало да користи за одмор, рекреацијата е освежувачка и забавна.
Рекреацијата, играта ... | [
"Рекреација"
] | https://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%A0%D0%B5%D0%BA%D1%80%D0%B5%D0%B0%D1%86%D0%B8%D1%98%D0%B0 | 233 | 1 |
1416 | Теорија | Зборот теорија потекнува од старогрчкиот збор ‘θεωρείν’, што значи ‘да се гледа на нешто’. Според некои извори, зборот често се користел во фрази како да се гледа на театарска сцена, што објаснува зошто некогаш зборот теорија се користи провизионално или не баш вистински.
Во математика, поимот теорија се користи неформ... | [
"Епистемологија",
"Грцизми",
"Теории",
"Концепти",
"Индуктивно расудување",
"Научен метод",
"Математички поими",
"Филозофија на науката"
] | https://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%A2%D0%B5%D0%BE%D1%80%D0%B8%D1%98%D0%B0 | 175 | 0.994 |
1404 | Песна | Песна — уметничко дело во стихови или проза, во кое се раскажува и преку стилски фигури се изразуваат емоции. Песната може да се сфати и како музичка композиција. Содржи делови кои се пеат, претежно зборови, текстови, придружени со музички инструменти. Зборовите на песната се претежно поетски по природа и се римувани, ... | [
"Музички облици",
"Песни"
] | https://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%9F%D0%B5%D1%81%D0%BD%D0%B0 | 1,906 | 0.999 |
1364 | Словенија | Словенија (|Slovenija), официјално: Република Словенија (''sl'') — планинска држава во Средна Европа. Таа е земја која се протега во Средна Европа и дел од Балканскиот Полуостров. Се граничи со Италија на запад, Јадранското Море на југозапад, Хрватска на југ и исток, Унгарија на североиисток и Австрија на север.
Словен... | [
"Држави во Европа",
"Републики",
"Држави и територии настанати во 1991 година",
"Држави на Балканскиот Полуостров",
"Словенија",
"Средна Европа"
] | https://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%A1%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D1%98%D0%B0 | 2,907 | 0.99 |
1376 | Хрватска | Хрватска (|Hrvatska) или официјално Република Хрватска (''Republika Hrvatska'') — држава на Балканскиот Полуостров која е географски сместена на раскрсницата на патиштата за Средна Европа и Средоземјето. Главниот град на Хрватска е Загреб. Граничи со Словенија и Унгарија на север, со Србија, Босна и Херцеговина и Црна ... | [
"Држави на Балканскиот Полуостров",
"Држави во Европа",
"Хрватски филозофи",
"Хрватска",
"Републики",
"Хрватски уметници",
"Хрватски воини",
"Држави и територии настанати во 1991 година",
"Хрватски научници",
"Јужна Европа"
] | https://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%A5%D1%80%D0%B2%D0%B0%D1%82%D1%81%D0%BA%D0%B0 | 3,126 | 0.997 |
1431 | Текст | Во јазиците, текст е нешто што содржи зборови да искаже нешто. Поимот обично има пошироко значење.
Во лингвистика текстот вклучува два типа на контрасти. Еден е меѓу систем и текст, со тоа што под систем се подразбира способноста на говорниците да комуницираат користејќи вербални знаци и гестови, а под текст се подразб... | [
"Теорија на книжевноста",
"Лексикологија",
"Морфологија"
] | https://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%A2%D0%B5%D0%BA%D1%81%D1%82 | 142 | 1 |
1433 | Стих | Стих (од |στίχος — ред, струка) или верс — запис што користи метрика како главен модел за организација, како контраст на проза, што користи граматички и дискурзивни единици како реченици и пасуси. Стихот може исто така што користи рима и други технички средства што често се врзани за поезија.
Како и да е, додека поезиј... | [
"Поезија",
"Книжевност",
"Грцизми"
] | https://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%A1%D1%82%D0%B8%D1%85 | 173 | 0.982 |
1429 | Финска | Финска (фински: ''Suomi''; шведски: ''Finland''), или службено Република Финска (''Suomen tasavalta''; ''Republiken Finland'') — нордиска земја во Северна Европа, заобиколена со Балтичкото Море на југозапад, Финскиот Залив на југоисток и Ботнискиот Залив на запад. На копно, Финска се граничи со Шведска, Норвешка и Руси... | [
"Северна Европа",
"Држави во Европа",
"Републики",
"Финска",
"Држави и територии настанати во 1917 година"
] | https://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%A4%D0%B8%D0%BD%D1%81%D0%BA%D0%B0 | 436 | 0.974 |
1435 | Шаманизам | Поимот шаманизам опфаќа традиционални верувања и пракси што ја вклучуваат способноста да се дијагнозира, лечи, и понекогаш да се предизвика човечко страдање заради посебна врска или контрола над духовите. Се верува дека шаманите се способни да го контролираат времето, да контактираат со боговите, да објаснуваат сништа,... | [
"Религија"
] | https://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%A8%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%B8%D0%B7%D0%B0%D0%BC | 69 | 1 |
1427 | Белгија | Кралство Белгија (|Koninkrijk België, |Royaume de Belgique, |Königreich Belgien) — земја во западна Европа, која граничи со Холандија, Германија, Луксембург, Франција и Северно Море.
Белгија е културен крстопат меѓу германска и романска Европа. Во Белгија се зборуваат холандски (меѓу Фламанците), главно на север; франц... | [
"Белгија",
"Бенелукс",
"Држави во Европа"
] | https://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%91%D0%B5%D0%BB%D0%B3%D0%B8%D1%98%D0%B0 | 1,289 | 0.979 |
1434 | Есеј | Есеј е кратко кажано парче од текст. Често е напишана од авторска лична гледна точка. Есеите може да се книжевна критика, политички манифести, научи аргументи, набљудувачите од секојдневниот живот, сеќавања, и рефлексии на авторот.
Дефиницијата на есеј е нејасна, се преклопуваат со оние на една статија и за краток раск... | [
"Книжевни поими"
] | https://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%95%D1%81%D0%B5%D1%98 | 891 | 0.998 |
1259 | Цар Самоил | Цар Самоил или цар Самуил (958 — 6 октомври 1014) — средновековен македонски владетел, кој на преминот од X кон XI век образувал пространо царство на територијата на Балканскиот Полуостров.
Државата што ја создал е позната како Самоилово Царство, а еден дел од историчарите, за да направат јасна разлика помеѓу новата др... | [
"Самоилово Царство",
"Починати во 1014 година",
"Комитопули",
"Европски монарси од 10 век",
"Европски монарси од 11 век"
] | https://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%A6%D0%B0%D1%80_%D0%A1%D0%B0%D0%BC%D0%BE%D0%B8%D0%BB | 6,447 | 0.981 |
1439 | Репродукција | :''За биолошка репрoдукција, видете размножување''
Репродукција e од латински re + pro + ductus.
* Ductus или duct - води, водство, вод (не воена единица Вод, туку како кај водовод, или далновод).
* Pro - за или кон, накај, насочено кон...
* Pro+Duct - прозивод, направа
* Pro+Ductia - прави производи, произведува
* Re+... | [
"Општество"
] | https://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%A0%D0%B5%D0%BF%D1%80%D0%BE%D0%B4%D1%83%D0%BA%D1%86%D0%B8%D1%98%D0%B0 | 119 | 0.882 |
1441 | Мана | Мана се однесува на натприродна сила што според кажувањата постои во сите нешта. Се смета дека маната е матернална или месечева магија, какви што се среќаваат во одделните митологии.
es:Maná (juegos) | [
"Фантастика",
"Маорска митологија",
"Маорска култура"
] | https://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%9C%D0%B0%D0%BD%D0%B0 | 32 | 0.906 |
1413 | Полска | Република Полска (''Жечпосполита Полска'', |Rzeczpospolita Polska, ''Жечпосполита Полска'') — земја во Средна Европа која се наоѓа помеѓу Германија на запад, Чешка и Словачка на југ, Украина и Белорусија на исток и Балтичкото Море, Литванија и Русија на север. Полската држава е стара преку 1.000 години. Во XVI век, уни... | [
"Средна Европа",
"Држави во Европа",
"Републики",
"Држави и територии настанати во 1918 година",
"Полска"
] | https://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%9F%D0%BE%D0%BB%D1%81%D0%BA%D0%B0 | 3,770 | 0.992 |
1444 | Патологија | Патологија (од старогрчки ''pathos'' = болка и ''logos'' = збор) е студија на болестите. Таа е форма на наука и гранка на медицина што вклучува тестирање на примероци и дијагноза на проблеми со физичкото здравје врз основа на доказите. Патолозите се вешто во интерпетирање на тест резултати и физички докази.
Поврзано:
*... | [
"Патологија",
"Гранки на биологијата"
] | https://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%9F%D0%B0%D1%82%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D1%98%D0%B0 | 67 | 0.97 |
1359 | Романија | Романија (|România ) — земја во Југоисточна Европа. Граничи со Украина и Молдавија на североисток, со Унгарија и Србија на запад и со Бугарија на југ (по должината на реката Дунав). Романија на исток има мал излез на Црно Море. Источните и јужните Карпати минуваат низ централниот дел на земјата. Главниот град на Романи... | [
"Источна Европа",
"Земји од романското говорно подрачје",
"Романија",
"Републики",
"Држави во Европа"
] | https://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%A0%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%B8%D1%98%D0%B0 | 4,467 | 0.993 |
887 | Хелиум | Хелиум (од |ἥλιος, ''Хелиос'' - Сонце) — хемиски елемент со симбол He и атомски број 2. Тој е безбоен, без вкус, нетоксичен, инертен, едноатомски гас, прв во групата на благородни гасови во периодниот систем. Неговата точка на вриење е најниска кај сите елементи. По водородот, хелиумот е вториот најлесен и најзастапен ... | [
"Страници со непрегледан превод",
"Хемиски елементи",
"Благородни гасови",
"Разладувачи",
"Хелиум"
] | https://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%A5%D0%B5%D0%BB%D0%B8%D1%83%D0%BC | 7,201 | 0.984 |
1414 | Варшава | Варшава (|Warszawa) — главен град на Полска. Сместен е на реката Висла, околу 350 км од Балтичкото Море и Карпатските Планини. Проценет број на население во 2018 г. изнесува 1.764.615.
Варшава е најголемиот град во Полска по население и површина. Тој е и единствениот полски град чиј политички систем е дефиниран со посе... | [
"Градски окрузи во Полска",
"Варшава",
"Светско наследство во Полска",
"Главни градови во Европа",
"Населени места основани во 13 век",
"Градови во Мазовското Војводство"
] | https://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%92%D0%B0%D1%80%D1%88%D0%B0%D0%B2%D0%B0 | 2,793 | 0.942 |
1438 | Португалија | Португалија (|Portugal) — република во западниот и југозападниот дел на Пиринејскиот Полуостров во Југозападна Европа. Таа е најзападната земја во Континентална Европа. Португалија се граничи со Шпанија на север и исток, и со Атлантски Океан на запад и југ. Во продолжение, Португалија содржи неколку острови сред Атлант... | [
"Португалија",
"Јужна Европа",
"Држави во Европа",
"Држави на Пиринејскиот Полуостров",
"Републики"
] | https://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%9F%D0%BE%D1%80%D1%82%D1%83%D0%B3%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D1%98%D0%B0 | 536 | 0.975 |
1443 | Мисла | Мисла или мислење — умствен процес што им дозволува на суштествата да создадат свој модел за светот, и така што се справат со него делотворно во согласнот со нивните цели, планови, средства и желби. Замисли блиски до мисла се свест, идеја и вообразба.
Процесот на мислење подразбира манипулација на информации, како кога... | [
"Извори на знаење",
"Расудување",
"Концепти во епистемологијата",
"Психологија",
"Метафизички поими"
] | https://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%9C%D0%B8%D1%81%D0%BB%D0%B0 | 232 | 0.978 |
1445 | Преку езерото | „''Преку езерото''“ (полски: ''Poprzez jezioro'') ― македонски филм од 1997 година на режисерот Антонио Митриќески, по сценарио напишано од него во соработка со Ташко Георгиевски. Во главните улоги се јавуваат Екрем Ахмети, Љупчо Бреслиски, Агњешка Вагнер и Никола Ристановски. Филмот бил вдахнат од вистински настан и е... | [
"Филмови чие дејствие се одвива во Охрид",
"Македонски филмови од 1990-тите",
"Македонски дела од 1997 година",
"Филмови чие дејствие се одвива во 1991 година",
"Филмови чие дејствие се одвива во Тирана",
"Филмови на Вардар филм",
"Филмови чие дејствие се одвива во 1950-тите",
"Филмови снимени во Охри... | https://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%9F%D1%80%D0%B5%D0%BA%D1%83_%D0%B5%D0%B7%D0%B5%D1%80%D0%BE%D1%82%D0%BE | 286 | 0.993 |
1456 | Синоним | Синоним (од стгрч. syn 'συν' — сличен, сроден и onoma 'όνομα' — име) или истозначник — еден од различни зборови со слично или истоветно значење. Пример за синоними се зборовите ''куче'' и ''пес'', ''паметен'' и ''интелигентен'' и слично. Синонимите можат да бидат разни видови зборови (пр. глаголи, придавки, заменки, им... | [
"Видови зборови",
"Грцизми",
"Неологизми од 19 век"
] | https://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%A1%D0%B8%D0%BD%D0%BE%D0%BD%D0%B8%D0%BC | 185 | 0.978 |
1461 | Документација | Општо земено, документација е било кој материјал за комуникација (текст, видео, аудио или нивна комбинација) што се користи за да објаснат одредени одлики на еден предмет, систем или процедура. Често се користи во контекст на инжинеринг, каде што генерално се користат книги или компјутерски податотеки (како HTML страни... | [
"Наука",
"Сметководство"
] | https://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%94%D0%BE%D0%BA%D1%83%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D1%82%D0%B0%D1%86%D0%B8%D1%98%D0%B0 | 64 | 0.938 |
1459 | Факт | Факт е следното:
* Генерално, факт е настан што се има случено или изјава што е вистинита во одредена објективна смисла, без разлика на тоа дали некој ја зема за вистина или не. Некогаш, се разбира, има разлики во мислење над тоа што е фактички, и постојат одредени методи за минимизирање на тие разлики.
* Во филозофија... | [
"Филозофија",
"Наука",
"Концепти во логиката",
"Концепти во епистемологијата",
"Филозофија на логиката",
"Правна терминологија",
"Метафизички поими"
] | https://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%A4%D0%B0%D0%BA%D1%82 | 133 | 1 |
1446 | Филип II Македонски | Филип II Македонски (382 п.н.е. — октомври 336 п.н.е.) — крал на Македонија од 359 п.н.е. до 336 п.н.е. Бил татко на Александар Македонски во бракот со Олимпијада, како и на Филип III Аридеј во бракот со Филина од Лариса. Во негово време започнал периодот на големиот подем на македонската држава.
1 Рани години
Филип е ... | [
"Филип II Македонски",
"Аргеадска династија",
"Кралеви на Кралството Македонија"
] | https://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%A4%D0%B8%D0%BB%D0%B8%D0%BF_II_%D0%9C%D0%B0%D0%BA%D0%B5%D0%B4%D0%BE%D0%BD%D1%81%D0%BA%D0%B8 | 1,024 | 0.99 |
1466 | Андреј Љапчев | Андреј Тасев Љапчев (|Андрей Тасев Ляпчев; роден 1866 во Ресен, Отоманско Царство; починал 1933 во Софија, Бугарија) ― истакнат политичар и државник во Бугарија со потекло од Македонија.
После Првата светска војна Љапчев е избран за Министер на војната на Бугарија (28 ноември 1918 – 7 мај 1919). Подоцна во 1926 година ... | [
"Членови на Македонскиот научен институт",
"Министри за финансии на Бугарија",
"Македонски преселници во Софија",
"Премиери на Бугарија",
"Погребани на Централните софиски гробишта",
"Бугарски политичари од Македонија",
"Лозарското движење",
"Политичари од Ресен",
"Починати во 1933 година",
"Макед... | https://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%90%D0%BD%D0%B4%D1%80%D0%B5%D1%98_%D0%89%D0%B0%D0%BF%D1%87%D0%B5%D0%B2 | 87 | 1 |
1442 | Чешка | Чешка Република (ЧР; чешки: ''Česká republika'', ''ČR'') или скратено Чешка (чешки: ''Česko'') или многу ретко Чехија — земја без излез на море, која се наоѓа во Средна Европа. Републиката граничи со Полска на север, Германија на северозапад и запад, Австрија на југ и Словачка на исток. Прага (чешки: Praha), е голема т... | [
"Чешка",
"Средна Европа",
"Држави и територии настанати во 1993 година",
"Републики",
"Држави во Европа"
] | https://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%A7%D0%B5%D1%88%D0%BA%D0%B0 | 1,107 | 0.989 |
1468 | Димитар Благоев | Димитар Благоев (|Димитър Благоев; Загоричани, Костурско, 14 јуни 1856 - Софија, 7 мај 1924) — македонски политичар во Бугарија, со потекло од денешниот егејски дел на Македонија, основач на Бугарската работничка социјалдемократска партија (БРСДП). Во 1903 приврзаниците на Благоев предизвикаа расцеп во партијата и ја п... | [
"Починати во 1924 година",
"Бугарски политичари од Македонија",
"Луѓе од Загоричани",
"Македонски комунисти",
"Бугарски комунисти",
"Починати во Софија",
"Родени во 1856 година"
] | https://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%94%D0%B8%D0%BC%D0%B8%D1%82%D0%B0%D1%80_%D0%91%D0%BB%D0%B0%D0%B3%D0%BE%D0%B5%D0%B2 | 618 | 0.997 |
1467 | Георги Димитров | Георги Димитров роден Георги Димитров Михајлов, познат како Георги Михајлович Димитров во Русија (Ковачевци, 18 јуни 1882 — РСФСР, 2 јули 1949) — политичар од Бугарија со македонско потекло, раководител на Бугарската комунистичка партија и на Комунистичката интернационала, како и премиер на Народна Република Бугарија о... | [
"Македонци во Бугарија",
"Носители на Орденот на Ленин",
"Родени во 1882 година",
"Починати во 1949 година",
"Македонски партизани",
"Бугарски политичари од Македонија",
"Погребани на Централните софиски гробишта",
"Премиери на Бугарија",
"Дејци на БКП",
"Партизани од Бугарија"
] | https://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%93%D0%B5%D0%BE%D1%80%D0%B3%D0%B8_%D0%94%D0%B8%D0%BC%D0%B8%D1%82%D1%80%D0%BE%D0%B2 | 400 | 1 |
1463 | Сократ | Сократ (4 јуни, 470 п.н.е. — 399 п.н.е), (грчки: ''Σωκράτης'') — старогрчки (атински) филозоф, една од најзначајните икони на западната филозофска традиција. Тој не предложил никакво конкретно знаење или политика. Тој покажал како аргументот, дебатата и расправата можат да им помогнат на луѓето да ги разберат тешките п... | [
"Погубени за кривоверство",
"Старогрчки филозофи"
] | https://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%A1%D0%BE%D0%BA%D1%80%D0%B0%D1%82 | 1,457 | 0.998 |
1475 | Мишел Фуко | Мишел Фуко (|Michel Foucault; – ) — француски филозоф со катедра на Францускиот колеџ, на која и ја дал титулата „Историја на мисловните системи“. Неговите текстови се од огромно значење за хуманистичките и општествените науки. Делото на Фуко често се среќава во дисциплини како филозофија, историја, културни студии, со... | [
"Француски филозофи",
"Историчари на науката",
"Апсолвенти на Високата нормална школа",
"Историчари на културата",
"Историчари на технологијата",
"Постмодерна теорија"
] | https://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%9C%D0%B8%D1%88%D0%B5%D0%BB_%D0%A4%D1%83%D0%BA%D0%BE | 176 | 0.989 |
1477 | Парадигма | Од крајот на 1960-тите, зборот парадигма се однесува на мисловна шема во било која научна дисциплина или друг епистемолошки контекст. Најпрвин, зборот е специфичен за граматиката: Меријам-Вебстер речникот од 1900 го дефинира само неговото техничко користење во контекст на граматика или, во реторика, како поим за илустр... | [
"Грцизми",
"Наука"
] | https://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%9F%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%B4%D0%B8%D0%B3%D0%BC%D0%B0 | 52 | 1 |
1362 | Босна и Херцеговина | :''Поимот „Босна“ пренасочува тука. За други значења на поимот „Босна“ видете Босна (појаснување).''
Босна и Херцеговина или скратено БиХ — земја која се наоѓа на Балканскиот Полуостров. Тоа е држава во Југоисточна Европа, која се граничи со Хрватска на север, запад и југ, Србија на исток и Црна Гора на југоисток. Сара... | [
"Држави и територии настанати во 1992 година",
"Држави во Европа",
"Држави на Балканскиот Полуостров",
"Босна и Херцеговина"
] | https://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%91%D0%BE%D1%81%D0%BD%D0%B0_%D0%B8_%D0%A5%D0%B5%D1%80%D1%86%D0%B5%D0%B3%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D0%BD%D0%B0 | 7,181 | 0.997 |
1462 | Лингвистика | Лингвистика (јазичарство или јазикознание) — научното проучување на јазикот. Лингвистиката зазема голем број на подисциплини и науки. Постои важна тематска поделба помеѓу учењето за структурата на јазикот (граматика) и учењето за неговото значење (семантика и прагматика). Граматиката ги опфаќа морфологијата (образување... | [
"Индиски пронајдоци",
"Лингвистика"
] | https://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%9B%D0%B8%D0%BD%D0%B3%D0%B2%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%B8%D0%BA%D0%B0 | 1,095 | 0.999 |
1473 | Платон | Платон (старогрчки: grc, ''Plátōn'', „широк“; 424/423 п.н.е. – 348/347 п.н.е.) е старогрчки филозоф, математичар, ученик на Сократ, автор на филозофски дијалози, основач на Академијата во Атина, првата институција за високо образование во Западниот свет. Заедно со својот учител, Сократ, и неговиот ученик, Аристотел, Пл... | [
"Старогрчки филозофи",
"Платон"
] | https://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%9F%D0%BB%D0%B0%D1%82%D0%BE%D0%BD | 1,029 | 0.998 |
1489 | Апстракција | Апстракција е идеја, концепт, или збор што дефинира одреден феномен или настан (референт) на кој апстракцијата се однесува. Апстракциите често се користат во случај на двосмислени или нејасни референти, како на пример поимот „среќа“, што има различни форми за различни луѓе и настани. | [
"Апстракција",
"Мисла",
"Уметност",
"Филозофија",
"Решавање на проблеми",
"Творештво",
"Концепти во епистемологијата"
] | https://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%90%D0%BF%D1%81%D1%82%D1%80%D0%B0%D0%BA%D1%86%D0%B8%D1%98%D0%B0 | 43 | 1 |
1496 | Идеја | Идеја (од грчки: ιδέα) е резултат на мисловен процес (мисла, концепт). Идејата е поим што се користи и во популарна и во филозофска терминологија што општо значи „ментална слика“ или „разбирање“.
1 Идејата како мотив во книжевноста
* „Идеја“ - песна на полската поетеса Вислава Шимборска.* „Промена на идеите“ (англиски:... | [
"Концепти во епистемологијата",
"Филозофија",
"Извори на знаење",
"Расудување"
] | https://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%98%D0%B4%D0%B5%D1%98%D0%B0 | 62 | 0.9 |
1428 | Австрија | Австрија (|Österreich, службено Република Австрија (германски: ''Republik Österreich'') — континентална земја во Средна Европа со околу 8,47 милиони луѓе. Се граничи со Чешка и Германија на север, Унгарија и Словачка на исток, Словенија и Италија на југ и Швајцарија и Лихтенштајн на запад. Австрија има површина од 83.8... | [
"Австрија",
"Држави и територии настанати во 1955 година",
"Средна Европа",
"Држави во Европа"
] | https://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%90%D0%B2%D1%81%D1%82%D1%80%D0%B8%D1%98%D0%B0 | 3,584 | 0.993 |
1474 | Аристотел | Аристотел (|Αριστοτέλης; 384 — 322 пне.) — филозоф и научник роден во македонскиот град Стагирa, на полуостровот Халкидик, недалеку од денешното село Казанџи Маала. Неговиот татко, Никомах, умрел додека Аристотел сè уште бил дете, за подоцна Проксен да стане негов старател. На осумнаесет години, тој се придружил на Пла... | [
"Математичари од 4 век п.н.е.",
"Афористи",
"Космолози"
] | https://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%90%D1%80%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%BE%D1%82%D0%B5%D0%BB | 1,599 | 0.995 |
1214 | Србија | Србија (|Србија) — држава на Балканскиот полуостров и во Средна Европа, опфаќајќи го јужниот дел од Панонската Низина и централниот Балкан и лежејќи меѓу истоимениот масив и Карпатите на исток, Динаридите на запад, и долината на Морава — важен геостратешки патен правец кој оди према југ кон Солун и источно кон Мала Ази... | [
"Држави во Европа",
"Србија",
"Јужна Европа",
"Републики",
"Држави на Балканскиот Полуостров"
] | https://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%A1%D1%80%D0%B1%D0%B8%D1%98%D0%B0 | 12,799 | 0.993 |
1498 | Христо Смирненски | Христо Димитров Измирлиев, познат со псевдонимот Христо Смирненски (17 септември 1898 – 18 јуни 1923) — македонски поет, кој се преселил во Бугарија.
1 Животопис
Христо Смирненски е роден на 17 септември 1898 во Кукуш, Егејска Македонија (денес во составот на Грција). Неговиот татко бил занаетчија, поточно слаткар. Во ... | [
"Бугарски комунисти",
"Македонски преселници во Софија",
"Починати од туберкулоза",
"Починати во Софија",
"Дводомни писатели",
"Погребани на Централните софиски гробишта",
"Луѓе од Кукуш",
"Починати во 1923 година",
"Македонски писатели",
"Родени во 1898 година"
] | https://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%A5%D1%80%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%BE_%D0%A1%D0%BC%D0%B8%D1%80%D0%BD%D0%B5%D0%BD%D1%81%D0%BA%D0%B8 | 832 | 1 |
830 | Македонска граматика | Македонска граматика — дел од науката за македонскиот јазик, позната како македонистика, која ги изучува формите и значењата на граматичките елементи во системот.
Македонската граматика се занимава со опишување, изучување и класификација на сложениот систем составен од именки, глаголи, придавки, предлози, прилози, заме... | [
"Македонски јазик",
"Македонска граматика",
"Граматики на јазици"
] | https://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%9C%D0%B0%D0%BA%D0%B5%D0%B4%D0%BE%D0%BD%D1%81%D0%BA%D0%B0_%D0%B3%D1%80%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D1%82%D0%B8%D0%BA%D0%B0 | 9,219 | 0.992 |
1512 | Њутн (единица) | Во физика, њутн (симбол: N или Њ) е SI единица за сила, именувана според англискиот научник Исак Њутн во чест на неговото дело во класичната механика.
: 1 N = 1 kg × m × s<sup>-2</sup> | [
"Единици за сила",
"Изведени SI-единици"
] | https://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%8A%D1%83%D1%82%D0%BD_%28%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D0%BD%D0%B8%D1%86%D0%B0%29 | 33 | 0.8 |
1505 | Историја на сметачите | =Предисторија на сметачите=
На древните цивилизации, броеви им биле неопходни во земјоделието, сточарството, градежништвото, а подоцна во трговијата и астрономијата.Неолитскиот човек, за да си помогне во собирањето и одземањето, за помали количества ги користел сопствените прсти, а за да претстави поголеми количества, ... | [
"Сметачи",
"Историја на сметачката техника"
] | https://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%98%D1%81%D1%82%D0%BE%D1%80%D0%B8%D1%98%D0%B0_%D0%BD%D0%B0_%D1%81%D0%BC%D0%B5%D1%82%D0%B0%D1%87%D0%B8%D1%82%D0%B5 | 2,266 | 0.951 |
1410 | Наука | Наука — систем кои ги гради и организира знаењата во облик на проверливи објаснувања и предвидувања за универзумот. Во постарите и блиско поврзаните значења, „наука“ се однесува на самиот систем на знаење, на видот на кои може рационално да се објасни и примени. Уште од класичната антика, науката како тип на знаење бил... | [
"Наука"
] | https://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%9D%D0%B0%D1%83%D0%BA%D0%B0 | 5,388 | 0.994 |
1457 | Збор | Збор е најмалата единица во јазикот. Зборовите имаат значење и фонетска вредност. Зборот се гради од гласови (во говорот) и букви (во пишан текст). Зборот може да се гради од еден или повеќе гласови (букви) и неговата одлика е дека има значење. Со комбинирање на зборови се градат посложени форми: фрази и реченици. Посл... | [
"Дебар (Албанија)",
"Зборови"
] | https://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%97%D0%B1%D0%BE%D1%80 | 1,183 | 0.954 |
1499 | Кукуш | Кукуш (|Κιλκίς, Килкис, |Kılkış, Килкиш) — град во Егејска Македонија, седиште на Општина Кукуш и Кукушкиот Округ, денес во областа Централна Македонија во Грција. Според податоците од пописот, во 2011 година во градот живееле 22.914 луѓе, во општинската единица биле евидентирани 28.745 луѓе и 51.926 во општината.
1 Ет... | [
"Кукуш",
"Градови во Егејска Македонија"
] | https://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%9A%D1%83%D0%BA%D1%83%D1%88 | 1,847 | 0.991 |
1509 | Список на физичари | Ова е список на истакнати на физичари по азбучен редослед на нивните презимиња
1 А
* Роберт Адлер - САД (1913-2007)
* Алберт Ајнштајн - Германија, Италија, Швајцарија, САД (1879–1955)
* Андре Мари Ампер - Франција (1775–1836)
* Јонас Ангстрем - Шведска (1814–1874)
* Амедео Авогадро - Италија (1776-1856)
2 Б
* Анри Беке... | [
"Списоци на научници",
"Списоци за физика",
"Физичари"
] | https://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%A1%D0%BF%D0%B8%D1%81%D0%BE%D0%BA_%D0%BD%D0%B0_%D1%84%D0%B8%D0%B7%D0%B8%D1%87%D0%B0%D1%80%D0%B8 | 437 | 0.997 |
1485 | Александар III Македонски | ::''За други историски личности со името Александар III, видете Александар III.''
Александар III Македонски или Александар Велики (Пела, 20/21 јули 356 — Вавилон, 10/11 јуни 323 г. п.н.е.) — античко-македонски крал од династијата Аргеади, син на Филип II Македонски и Олимпијада, ќерка на молоскиот владетел Неоптолем. Р... | [
"Кралеви на Кралството Македонија",
"Фараони од Аргеадската династија",
"Најголеми освојувачи во историјата на човештвото",
"Основачи на градови",
"Аргеадска династија",
"Александар III Македонски",
"Кралеви на Античка Македонија"
] | https://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%90%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D1%81%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80_III_%D0%9C%D0%B0%D0%BA%D0%B5%D0%B4%D0%BE%D0%BD%D1%81%D0%BA%D0%B8 | 5,332 | 0.995 |
1526 | Прв Њутнов закон | Прв Њутнов закон е закон којшто го поставил англискиот физичар Исак Њутн, а гласи: Секое тело, кое се разгледува како материјална точка, ја задржува состојбата на мирување или рамномерно праволиниско движење се дотогаш додека некое друго тело не го принуди да ја промени таа состојба. Се нарекува и ''закон за инерција''... | [
"Механика"
] | https://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%9F%D1%80%D0%B2_%D0%8A%D1%83%D1%82%D0%BD%D0%BE%D0%B2_%D0%B7%D0%B0%D0%BA%D0%BE%D0%BD | 59 | 0.983 |
1539 | Минисметач | Минисметач (или миникомпјутер, од англ. ''minicomputer'') е сметач сличен по одлики со големите сметачи, но се со помали можности. Најчесто е сместен во една просторија, каде и работи стручно лице (системски инженер), кој управува со сметачот. Корисниците не се многу оддалечени од сметачот односно се наоѓаат во иста ил... | [
"Американски пронајдоци",
"Сметачи"
] | https://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%9C%D0%B8%D0%BD%D0%B8%D1%81%D0%BC%D0%B5%D1%82%D0%B0%D1%87 | 52 | 0.981 |
1538 | Видови сметачи | Видови компјутери
Најзастапени се личните сметачи (види Четврта генерација), кои можат да се наречат и микрокомпјутери (анг. ''microcomputers'').Овие компјутери се користат на места каде што нема потреба од голема меморија и зачувуванње на важни податоци.Тие се користат по дома,продавници,и на други места.
Постојат и п... | [
"Сметачи"
] | https://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%92%D0%B8%D0%B4%D0%BE%D0%B2%D0%B8_%D1%81%D0%BC%D0%B5%D1%82%D0%B0%D1%87%D0%B8 | 128 | 0.961 |
1545 | Матична плоча | Матичната плоча која уште се нарекува и системска плоча (поретко: основна логичка плоча) е прицврстена на долната страна кај хоризонталните куќишта или на една од вертикалните страни кај вертикалните куќишта. На неа се наоѓаат разни чипови во кои се сместени обработувачот, рам меморијата итн. Во посебни лежишта на осно... | [
"Матична плоча",
"Машинска опрема",
"Сметачи"
] | https://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%9C%D0%B0%D1%82%D0%B8%D1%87%D0%BD%D0%B0_%D0%BF%D0%BB%D0%BE%D1%87%D0%B0 | 120 | 1 |
1548 | Управувачка единица | Управувачката единица врши контрола и синхронизација на работата на обработувачот со работата на другите единици на личниот сметач. Таа ги препознава програмските наредби и генерира низа контролни сигнали за нивно извршување. Притоа, секоја наредба предизвикува еднозначна низа од акции. | [
"Машинска опрема",
"Сметачи"
] | https://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%A3%D0%BF%D1%80%D0%B0%D0%B2%D1%83%D0%B2%D0%B0%D1%87%D0%BA%D0%B0_%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D0%BD%D0%B8%D1%86%D0%B0 | 39 | 1 |
1523 | Материјална точка | Материјална точка e поим кој се користи во механиката. Со него се означува некој објект чии димензии и облик се занемарливо мали во однос на димензиите на просторот кој се испитува или во кој тоа тело се набљудува или се движи. На пример, со материјални точки се означуваат елементарните честички, но и планетите и Сонце... | [
"Механика",
"Концепти во физиката"
] | https://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%9C%D0%B0%D1%82%D0%B5%D1%80%D0%B8%D1%98%D0%B0%D0%BB%D0%BD%D0%B0_%D1%82%D0%BE%D1%87%D0%BA%D0%B0 | 808 | 0.77 |
1531 | Џон Винсент Атанасов | Џон Винсент Атанасов (англиски: ''John Vincent Atanasoff'') ( - ) — истакнат американски компјутерски инженер со бугарско потекло. Познат е по тоа што го дизајнирал и составил првиот електронски, дигитален компјутер (непрограмабилен).
Џон Винсент Атанасов е роден на 4 октомври 1903, во Хамилтон, Њујорк. Татко му Иван А... | [
"Членови на БАН",
"Американски научници",
"Бугари",
"Американски пронаоѓачи",
"Странски членови на БАН",
"Информатичари",
"Ирци"
] | https://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%8F%D0%BE%D0%BD_%D0%92%D0%B8%D0%BD%D1%81%D0%B5%D0%BD%D1%82_%D0%90%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%81%D0%BE%D0%B2 | 678 | 0.879 |
1550 | Надворешно памтење | Со цел да се зачуваат податоците откако личниот сметач р ќе се исклучи од напојување, се користат надворешни памтења на кои се запишуваат во логички целини наречени датотеки. Секоја податотека има единствено име. Податотеките можат да се запишуваат на надворешните памтења по потреба да се повикуваат (вчитуваат) во RAM-... | [
"Компјутерска меморија",
"Сметачи"
] | https://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%9D%D0%B0%D0%B4%D0%B2%D0%BE%D1%80%D0%B5%D1%88%D0%BD%D0%BE_%D0%BF%D0%B0%D0%BC%D1%82%D0%B5%D1%9A%D0%B5 | 257 | 0.914 |
1552 | Внатрешно памтење | Кај сметачите, податоците се претставуваат во бинарен облик, односно со цифрите на бинарниот систем 0 и 1 што се нарекуваат битови (ознака b, англ. ''bit''). За полесна работа со податоците се користат групи од битови. Група од 8 бита се нарекува бајт и се означува со B, англ. ''byte''). Групи од 2, 4 или 8 бајти образ... | [
"Информатика",
"Сметачи"
] | https://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%92%D0%BD%D0%B0%D1%82%D1%80%D0%B5%D1%88%D0%BD%D0%BE_%D0%BF%D0%B0%D0%BC%D1%82%D0%B5%D1%9A%D0%B5 | 354 | 0.891 |
1569 | Процес | Процес или делотек — след на операции или настани што се јавуваат по природен или вештачки пат, и водат кон одреден резултат. За извршување на еден процес неопходно е време, простор, експертиза или некој друг ресурс. Еден процес може да се идентификува по промените што ги создава во одликите на еден или повеќе предмети... | [
"Технологија",
"Производствени процеси",
"Наука",
"Сметачи"
] | https://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%9F%D1%80%D0%BE%D1%86%D0%B5%D1%81 | 65 | 1 |
1515 | Анри Бекерел | Антоан Анри Бекерел (|Antoine Henri Becquerel – ) — француски физичар, добитник на Нобелова награда за физика, и откривач на радиоактивностa, на ова поле работел заедно со Марија Склодовска-Кири и Пјер Кири, со кои во 1903 година ја поделил Нобеловата награда за физика. Единицата бекерел (Bq) во SI системот за радиоакт... | [
"Добитници на Нобеловата награда за физика",
"Членови на Француската академија на науките",
"Римокатолички христијани од Франција",
"Членови на Американското филозофско друштво",
"Експериментални физичари",
"Француски физичари",
"Радиоактивност",
"Странски членови на Кралското друштво",
"Луѓе од Пар... | https://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%90%D0%BD%D1%80%D0%B8_%D0%91%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%BB | 1,080 | 0.962 |
1570 | Проект | Проект е привремен ангажман чија цел е создавање на уникатен производ или услуга. Под „привремен“ се подразбира дека проектот завршува на одреден датум. „Уникатен“ подразбира дека конечниот резултат на проектот е различен од резултатите на другите резултати или функции на организацијата. | [
"Технологија",
"Наука"
] | https://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%9F%D1%80%D0%BE%D0%B5%D0%BA%D1%82 | 41 | 1 |
1567 | Расказ | Расказ — кратко книжевно дело на наративна проза карактеристична по релативно малиот број на зборови што ги содржи. Битен белег на расказот е дејството на случката да се развива брзо. Расказот треба да има мал број на ликови, односно само еден главен лик. Со расказот се опишуваат помал број на случки отколку кај романо... | [
"Раскази",
"Белетристика"
] | https://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%A0%D0%B0%D1%81%D0%BA%D0%B0%D0%B7 | 155 | 1 |
1576 | Реторика | Реторика (од грчки ρήτωρ, rhêtôr, „оратор, говорник“) — една од трите првични слободни уметности или trivium (заедно со дијалектиката и граматиката). Во текот на својата историја долга 2500 години, поимот се користи како ознака за многу нешта, но под реторика денес се мисли на способноста на убедување преку јазик. Први... | [
"Филозофија на логиката",
"Реторика",
"Критичко размислување",
"Применета лингвистика",
"Грцизми",
"Наратологија"
] | https://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%A0%D0%B5%D1%82%D0%BE%D1%80%D0%B8%D0%BA%D0%B0 | 105 | 0.971 |
1546 | Централна обработувачка единица | Централната обработувачка единица (ЦОЕ) (англ. ''Central Processing Unit'') или едноставно обработувач, е дел од сметачкиот систем кој ги обработува наредбите на сметачките програми, ја има главната задача во сметачот. ЦПЕ се состои од голем број електронски кола поврзани во функционални целини и спакувани во еден чип.... | [
"Централна обработувачка единица",
"Машинска опрема",
"Сметачка архитектура",
"Електроника"
] | https://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%A6%D0%B5%D0%BD%D1%82%D1%80%D0%B0%D0%BB%D0%BD%D0%B0_%D0%BE%D0%B1%D1%80%D0%B0%D0%B1%D0%BE%D1%82%D1%83%D0%B2%D0%B0%D1%87%D0%BA%D0%B0_%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D0%BD%D0%B8%D1%86%D0%B0 | 1,214 | 0.941 |
1563 | Евреи | Зборот Евреин се користи за различни намени, но најчесто се однесува на следбеник на еврејската религија, дете на еврејска мајка, или некој со еврејско потекло кој е поврзан со еврејската култура или народност.
Повеќето Евреи се сметаат себеси за народ, припадници на нација, која потекнува од античките Израелити и од о... | [
"Древни блискоисточни народи",
"Евреи"
] | https://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%95%D0%B2%D1%80%D0%B5%D0%B8 | 459 | 0.956 |
1588 | Подземен свет | Подземниот свет или подземјето — место каде што мртвите преминувале после нивната смрт. Старогрчките поети не биле многу прецизни при неговото опишување. Хомер сметал дека подземјето било место на сенки, место каде ништо не било сосема реално. Според него, подземниот свет бил исполнет со кошмарни чувства. Според верува... | [
"Религија",
"Митологија"
] | https://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%9F%D0%BE%D0%B4%D0%B7%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D0%BD_%D1%81%D0%B2%D0%B5%D1%82 | 341 | 0.994 |
1507 | Контракција на должината | Контракција на должината — појава на намалување на должината на одредено тело или предмет мерена од страна на набљудувачот кој се движи со брзина поголема од нула релатовно во однос на телото. Оваа контракција (уште наречено Лоренцова контракција или Лоренц-Фитцџералдова контракција по Хендрик Лоренц и Џорџ Фитцџералд)... | [
"Специјална релативност",
"Механика",
"Хендрик Лоренц",
"Историја на физиката",
"Должина"
] | https://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%9A%D0%BE%D0%BD%D1%82%D1%80%D0%B0%D0%BA%D1%86%D0%B8%D1%98%D0%B0_%D0%BD%D0%B0_%D0%B4%D0%BE%D0%BB%D0%B6%D0%B8%D0%BD%D0%B0%D1%82%D0%B0 | 2,184 | 0.915 |
1304 | Јане Сандански | ''За истоимената населба, видете Јане Сандански (населба).''
Јане Сандански, познат како ''Пиринскиот Цар'', ''Сандан-паша'' и ''Старикот'' (18 мај 1872 — 22 април 1915) — македонски национален херој, војвода и водач на Македонската револуционерна организација.
Роден е во селото Влахи, Пиринска Македонија, во семејство... | [
"Убиени по наредба на Тодор Александров",
"Јане Сандански",
"Луѓе од Влахи",
"Починати во Попови Ливади",
"Дејци на ВМОК",
"Дејци на ВМОРО",
"Починати во 1915 година",
"Македонци во Бугарија",
"Родени во 1872 година"
] | https://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%88%D0%B0%D0%BD%D0%B5_%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D0%BD%D1%81%D0%BA%D0%B8 | 16,521 | 0.999 |
1596 | Тифусна салмонела | Тифусната салмонела (лат. ''Salmonella typhi''), род на инфекциски бактерии именувани според американскиот ветеринар Даниел Елмер Салмон, којшто прв успеал да ја изолира во 1885. Бактеријата се пренесува преку заразена живина, јајца и одредена друга храна. Досега се идентификувани три вида на салмонела: S. typhi, S. ch... | [
"Бактериологија"
] | https://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%A2%D0%B8%D1%84%D1%83%D1%81%D0%BD%D0%B0_%D1%81%D0%B0%D0%BB%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D0%B5%D0%BB%D0%B0 | 136 | 0.869 |
1571 | Легенда | Легендата е жанр на фолклорот кој се состои од наратив кој прикажува човечки дејствија, за кои се верува или се смета дека се случиле во историјата на човештвото. Наративите во овој жанр може да ги демонстрираат човечките вредности и да поседуваат одредени квалитети кои и даваат веродостојност на приказната. Легендата,... | [
"Култура",
"Книжевност"
] | https://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%9B%D0%B5%D0%B3%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D0%B0 | 577 | 0.995 |
1594 | Установа | Установа или институција — организации или механизми на општествена структура што го уредуваат однесувањето на две или повеќе личности. Установите се одликуваат со: општествена цел и трајност, надминувајќи ги поединечните човечки животи и намери, како и со создавање и спроведување на правила за уредување на човечкото о... | [
"Општествени установи",
"Политиколошки поими",
"Економски поими"
] | https://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%A3%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B0 | 162 | 1 |
1568 | Проза | Проза — облик на пишување што има природен тек на говорот и граматичка структура наместо ритмичка структура како во традиционалната поезија, каде што стихот е заснован врз метрика или рима.
1 Заднина
Постојат критички дебати за создавањето на прозата: "... дистинкцијата помеѓу стихот и прозата е јасна, дистинкцијата по... | [
"Книжевност",
"Поезија"
] | https://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%9F%D1%80%D0%BE%D0%B7%D0%B0 | 570 | 0.986 |
1597 | Повраќање | Повраќањето или блуење (лат. ''vomitus'', познато медицински со грчкиот термин емеза) претставува експулзија на содржината на желудникот преку устата. Најчесто повраќањето е претходено со гадење, потење и зголемена саливација, но може да се случи и сосема ненајавено. Контролирано е од посебен центар во мозокот, наречен... | [
"Рефлекси"
] | https://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%9F%D0%BE%D0%B2%D1%80%D0%B0%D1%9C%D0%B0%D1%9A%D0%B5 | 215 | 0.995 |
1522 | Брзина | Брзина — стапката на промена на положбата во однос на појдовниот систем, и претставува функција од времето. Брзината е всушност утврдување на средната брзина и правецот на движење (на пример на север). Брзина е важен концепт во кинематиката, дел од класичната механика кој го опишува движењето движење на телата.
Брзина ... | [
"Кинематика",
"Движење",
"Изведени SI-единици",
"Брзина",
"Временски стапки"
] | https://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%91%D1%80%D0%B7%D0%B8%D0%BD%D0%B0 | 1,700 | 0.814 |
1607 | Стварност | Стварност или реалност во секојдневна употреба значи „се што постои.“ Поимот „стварност“ во најслободна интерпретација, вклучува сè што е достапно и разбирливо за науките, филозофија, теологија или било кој друг аналитички систем. Стварност во оваа смисла може да вклучува и постоење и непостоење.
Во најстриктна смисла ... | [
"Концепти во епистемологијата",
"Филозофија",
"Стварност",
"Метафизички поими",
"Филозофија на логиката",
"Концепти во логиката",
"Метафизика"
] | https://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%A1%D1%82%D0%B2%D0%B0%D1%80%D0%BD%D0%BE%D1%81%D1%82 | 98 | 1 |
Subsets and Splits
No community queries yet
The top public SQL queries from the community will appear here once available.