audio
audioduration (s)
0.6
15.5
transcription
stringlengths
1
449
file_name
stringlengths
19
19
Жаль, удома ў яе было пяцёра дзяцей. Нелюдзь дастаў узнагароду і два месяцы водпуску ў сваю Грузію. Якая, як бачна, дала сябе беднай Расеі не толькі Сталіна. Што ж,
b34c8bcf30a327d.mp3
зямля наша шырока і абілна. Але час ішоў, і нашыя дзяўчаты памаленьку перавыхоўвалі нават канваіраў. Убачыць правяраючага, папярэдзіць.
4dd34ced0ce34b9.mp3
Выясніць усю хлусню, якою вучылі, каб нас нішчыць. Паглянуць хлопцы.
ba4b19d425bac8a.mp3
Пераканаюцца, дзе няшчасныя людзі, а дзе нелюдзі, і тады толькі пачынаюць нас разумець і шкадаваць, і тое, што і яны пакутуюць тут на канцы свету, і мёрзнуць разам з намі. Але канчаюцца срокі іх службы,
9d13890b0f58bf6.mp3
і нас чакаюць новыя дзікія і ясныя здзекі. Я з імі гутарыла мала.
0085f33f139ef66.mp3
Часам скажу, што калі пытаюцца, дык аж зубамі са злосці заскрыгочуць і болей баяцца звяртацца. А калі па-добраму пачнуць прасіць пару радкоў, дык скажу ім.
4ab333daf2b961f.mp3
Канваіруй, стой верна на стражы, аднаго ліш, смотри, не забудзь, если даже цябе і прыкажуць, не страляй у нашу гордую грудзь. Мне здавалася, што такія ўжо ў нас страляць няздольныя.
171d79abca51587.mp3
Доўгі час перашэптваліся канваіры ля вогнішчаў, для іх былі вогнішчы, паглядаючы ў мой бок пасля таго страшнага суда над нашымі хлопцамі. Канваіравалі, відавочна, іх бедных і многае ведалі.
704eb2bdbe9a347.mp3
А час поўз, дні былі страшна доўгія і цяжкія, але годы праляталі хутка. Кожны дзень цяжкія работы, прогалаць і дакучлівыя маразы.
770f08df65fbb7f.mp3
Часам так змерзнеш, што здаецца табе ты ледзяная сасулька. Жаночы гладкі твар робіцца ад інею хлюпаты.
914302384026a1e.mp3
Быццам шэрсць нарасла на ім. Плачам тады, як перад скананнем. Саграваемся слязьмі. Калі трэба выйсці, дык часта канвой загадвае рабіць гэта пры ім.
27d8eb4ac328d2e.mp3
Мёрзлыя рукі не здолеюць расшпіліць ватных нагавіцаў, а зашпіліць іх тым больш. Адна адной памагаем, ратуем сябе, і рукі нашыя робяцца як нежывыя калоды.
a99598d69162d49.mp3
Гэта калі халадно, паўночным кароткім летам зноў вытарфоўка. Карчоўка пнёў ці гоняць нас на рэчку Інту.
8b95b1ead768485.mp3
Дзе баграмі выцягваем сплаўлены лес, альбо заганяюць нас у ваду, і так мы часамі па шыю ў ледзяной вадзе папіхаем наперад нагрувашчаны лес кіламетрамі, ідучы па вадзе.
69b9917af9dbec4.mp3
Тады ў нас адна толькі думка: вось гнаць бы так гэтай рэчкаю праклятага айца тае савецкай Расеі.
63d8b84b3585301.mp3
І страляць гарохам яму ў патыліцу, і так, пакуль здох бы. Няволя, і калі падумаеш, што так мучыцца сорак мільёнаў людзей. Так мне казалі кампетэнтныя: сорак, сорак пяць.
64c4ef535cd9555.mp3
То здаецца, свет не той. Як жа могуць жыць спакойна тыя культурныя людзі ў высокацывілізаваных краінах, як жа могуць яны спаць і есці, калі голас столькіх мільёнаў людзей моўкне ў бясконцых прасторах краю,
bbc348beb5cc619.mp3
які не мае права на існаванне, бо ніколі не ведаў люскасці ў адносінах да людзей. Толькі мучэнні і нагайкі, якія цяпер замяніў аўтамат, які стаўся сімвалам гэтай сістэмы.
f8033b2871c2e84.mp3
Сорак пяць мільёнаў маладых, найлепшых людзей, мозг і сумленне гэтага краю, яго сіла.
acafc649ffc705d.mp3
Калі ўзяць усю колькасць насельніцтва СССР і адкінуць якіх сто мільёнаў усякіх нацмэнаў, якія лагероў, як правіла,
b2ebb8a6cfd598d.mp3
не засялялі, то значыць, што гэта з Украіны, з Беларусі, з Прыбалтыкі і самой Расеі столькі найлепшых сілаў.
9a272125a94fdb0.mp3
А што засталося? У лагерох армія вышкаленая прытым і камандны састаў. Але ўсё маўчыць, ніхто яе не падымае, яна
bb4219efeba4192.mp3
чэзне, раскладаецца, гібне. І ратуецца тым, што як некалі падае на жывот перад Джынгісханам і безапеляцыйна прымае ўсе яго несуразнасці.
06ceb0ccc3a5b9c.mp3
Няма святасці, ёсць адно суцэльная хлусня, і ў гэтым трэба трэніравацца, хто гэта можа.
fb727117cf85492.mp3
Шмат што тут нагадвае змрочныя часы і парадкі Джынгісхана. Тут прызнаюць толькі рамесленнікаў, лекараў, тых, хто можа працаваць на гэты
295e60bba0a40f7.mp3
Гершэн дэ Фольк, як казалі немцы. Іншыя могуць гінуць. Важны той, хто з трыццатага года былі пяцідзесятыя гады.
4dcafa75c0c9084.mp3
Яго яшчэ хваляць, даюць большую пайку, пакуль глуміць кіркой мёрзлату, а калі заняможа, на звалку.
b77e76f15017622.mp3
Страх з думкі, сляпая паслухмянасць, сляпой тыраніі. А не, дык голаў далоў.
3d8b133ef503707.mp3
Божа мой, ты з дзяцінства ўліў у маю душу літасць, праўду і пачуццё справядлівасці, даў сумленне і розум. Як жа я, чалавек, які ведае законы чалавечыя і Божыя, магу згадзіцца
89426882e3d76e0.mp3
з Джынгісханамі пасля Масарыка, Абрагама Лінкальна, Талстога, Рабіндраната Тагора.
70fae3b5d2fa08a.mp3
Не, не, я чалавек, дзе б мяне не закінулі. І ў гэтым мне памажы, Божа. Я прыпадала душой да ўкраінскай стыхіі простых дзяўчат і жанчын, якіх адарвалі ўжыўцом ад зямлі і іх сем'яў.
0547bcff23b9660.mp3
Яны былі шчырыя, стойкія, чыстыя, як вада карпацкіх крыніцаў, і гэтым непакарана сільныя.
20992eb05c32224.mp3
Яны не стараліся зразумець, разгадаць, гаварыць з ворагам. Яны яго распазналі.
289b824d999de06.mp3
І раз назаўсёды адкінулі як нешта супрацьжыццёвае, агіднае і згубнае для жыцця і людскасці.
8d6b8582840f695.mp3
Смяяцца з такога не было ахвоты. Згадзіцца з гэткім ніколі.
62948b292aebe74.mp3
Іначай захоўваліся тыя больш інтэлігентныя ўкраінкі, і яны пераважна былі стойкія.
b9823c1696cd50b.mp3
Але ізаляваліся ад свае масы, лічылі сябе лепшым элементам, тады, калі было гэта наадварот. Мяне любілі адныя і другія, ды і ўрэшце, мне здаецца, любілі ўсе, калі ўжо не навона, то ў сэрцы,
a50a85a076df46a.mp3
я гэта адчувала. Нават тыя, якія губілі мяне і на мяне даносілі, а іх было болей, як можна было падумаць.
32975f0ae03b179.mp3
Даносіць на мяне цяжка. Я і сама скажу тое, што думаю кожнаму ў вочы, а слова сапраўды жывая рэч. Прыклад дзейнічае яшчэ болей.
222afd12fcacb73.mp3
У лагеры кожны адкрываецца, само жыццё паказвае нутро чалавека, тут чалавек адкрытая кніжка, адзін другога ведае наскрозь. А людзі ёсць людзі, яны як расліны цягнуцца да сонейка, да лепшага, да праўды.
91607f6335a90d4.mp3
Вякі хрысціянства стварылі душу людзям, і яна прагне свету, і адкідае ўсю агіду сярэднявечча.
763888d45a76f5d.mp3
З якім усе амаль сустрэліся ў час допытаў, ну і цяпер. Перад намі гады мукаў, ніякага спадзявання на збаўленне.
f58c518b42b1fc0.mp3
А людзі ўсё ж хочуць застацца людзьмі. Аўдыёкніга з успамінамі Ларысы Геніюш
9a2c7bf31b37142.mp3
які рэалізуе Беларускае гістарычнае таварыства.
952668298828917.mp3