Datasets:
Tasks:
Text Generation
Modalities:
Text
Formats:
parquet
Languages:
Western Armenian
Size:
10K - 100K
id int64 43 24k | title stringlengths 2 92 | article stringlengths 5 147k ⌀ |
|---|---|---|
7,727 | 1908 թուական | 1908 թուական, նահանջ տարի, 20րդ դարու ութերորդ տարին է
== Դէպքեր ==
=== Անստոյգ թուականով՝ ===
Կը յայտնաբերուի 659 Նեսթոր աստղակերպը
== Ծնունդներ ==
Տե՛ս նաեւ՝ Ստորոգութիւն:1908 ծնունդներ
Ապրիլ 15՝ Ֆրետերիք Ֆէյտի (ֆրանսերէն՝ Frédéric-Armand Feydit, մ.1991), ֆրանսահայ հայագէտ
Օգոստոս 31՝ Ուիլիըմ Սարոյեան (անգլեր... |
4,564 | Շահէն Մեղրեան | Շահէն Մեղրեան («Շահումեանի արծիւ», 2 Յունուար 1952, Գիւլիստան (Արցախ) - 17 Ապրիլ 1993): Ան հայոց բանակի հրամանատարն էր եւ քաղաքական դէմք:
Մեղրեան ծնած էր հայկական եւ յայտնի ընտանիքի մը մէջ, Գիւլիստան։
Ան աւարտած է Գիւլիստանի միջնակարգ դպրոցը, ապա Երեւանի պետական համալսարանի տնտեսագիտութեան բաժանմունքը: Աւարտելէ ետք Գիւ... |
4,252 | Ճաքարթա | Ճաքարթա Ինտ․՝ Jakarta. մինչեւ 1527 թուական Սունտա Քելափա, մինչեւ 1619 թուական Ճայքարթա, մինչեւ 1942 թուական՝ Պաթաւիա), Ինտոնեզիոյ մայրաքաղաքն է, նաեւ երկրի ամենամեծ քաղաքը։
կը գտնուի Ճաւա կղզիին հիւսիս արեւմտեան մասը, բաժնուած է 5 շրջաններու։
Հիմնադրուած է 1527 թուականին, իսկ 1580 թուականին ստացած է քաղաքի կարգավիճակ։ ... |
1,662 | Այբուբեն | Այբուբեն, տվեալ լեզուն սպասարկող տառերու (գիրերու) կայուն յաջորդական կարգ։ Աբուբենի տառերը կ'արտասանուէն իրենց անուններով:
Հայերէնի այբուբենի անուանումը կազմուած է մեր այբուբենի առաջին երկու տառերուն՝ ա-ի՝ այբ եւ բ-ի՝ բեն անուններէն։ Լեզուի ուսուցումը կը սկսուէ այբուբենէ, որուն ուսուցումը կը կատարուի այբբենարանի միջոցո... |
4,410 | Մանչեսթըր Իւնայթըտի Ֆութպոլիստներու Ցանկ (100 եւ աւելի խաղեր) | «Մանչեսթըր Իւնայթըտ» անգլիական բրոֆեսիոնալ ֆութպոլային ակումբ է Մանչեսթըր քաղաքէն։ Ակումբի մարզադաշտը «Օլդ Տրաֆֆորտն» է։ Ակումբը կազմավորուած է Նիւթոն Հիտի մէջ, 1878 թուականին, որպէս «Նիւթոն Հիտ Ֆութպոլային Ակումբ» եւ իր առաջին մրցաշարի խաղը եղած է 1886 թուականին, Անգլիոյ բաժակի խաղարկութեան (1886-87) ժամանակ։
Ակումբը... |
1,497 | Ալիշան Վարժարան (Դամասկոս) | Ալիշան վարժարան, հայ կաթողիկէ վարժարան մը, հիմնուած 1965-ին, Դամասկոսի մէջ։ 1967-ին կառավարութեան հրամանով փակուած են Սուրիոյ բոլոր կաթողիկէ վարժարանները, անոնց կարգին՝ Ալիշան վարժարանը։ Վերաբացուած է 1972-ին՝ «Փարոս» անունով։ Ունի մանկապարտէզի («Ծաղկանց»), նախակրթարանի («Փարոս») եւ երկրորդականի («Լոյս Ճեմարան») բաժինն... |
19,297 | Քեպէգ | Քեպէգ' (անգլերէն՝ Quebec, ֆրանսերէն՝ Québec ՄՀԼ(ֆր.)։ [ke.bɛk]), Գանատայի 10 նահանգներէն մէկը։ Այն իր տարածքով ամենամեծն է Գանատայի մէջ եւ երկրորդը՝ բնակչութեամբ։ Նահանգի վարչական կեդրոնը Քեպէգ քաղաքն է, որուն բնակչութիւնը 735000 է, իսկ նահանգի ամենամեծ քաղաքը Մոնրէալն է։ Ֆրանսայէն դուրս Քեպէգu ամենամեծ ֆրանսախօս տարած... |
1,186 | Google Play | Google Play (նախկին յայտնի որպէս՝ Android Market), Անտրոիտ օբերասիոն համարակարգով սմարթֆոններու յատուկ յաւելուած, որ միջոցով օգտատերը կրնայ ներբեռնել ծրագրեր եւ խաղեր, լսել երաժշտութիւն եւ նոյնիսկ դիտել ֆիլմեր Google-ի եւ այլ ընկերութիւններու համակարգերով։ Այս ինդերնեդ-խանութի ծրագրերուն մեծամասնութիւնը անվճար են, իսկ ... |
5,774 | Ռայթ 1747 | Կաղապար:Տեղեկաքարտ աստերոիդ
(1747) Ռայթ (Wright), էսդըրոիտ Մարսի ուղեծիրը հատող էսդըրոիտներու խումբին մէջ։ Յայտնաբերուած է 1947 թուականի յուլիս 14-ին Քառլ Վիրտանէնի կողմէն Մաունթ Հէմիլտընի մէջ։
Միջին հեռաւորութիւնը Արեգակին կը կազմէ 1,709049 ա. մ., առաւելագոյնը կը մօտենայ 1,5203 ա. մ. հեռաւորութեան վրայ և կը հեռանայ 1,... |
22,773 | Յոյս (ամսագիր, Իսթամպուլ) | «Յոյս», հայակական ազգային, կրօնական, բարոյագիտական, իմաստասիրական եւ բանասիրական ամսագիր։ Արմաշի Ս.Աստուածածին վանքի միաբանութեան հրատարակութիւն։ Լոյս կը տեսնէ 1864-1877-ին, Արմաշի մէջ, խմբագիր՝ Խ. Աշըքեան։ Տպագրած է կրօնաբարոյախօսական նիւթեր, հայ եկեղեցւոյ պատմութեան, ծէսերուն ու տօներուն, աւանդութիւններուն, կրօններու... |
4,400 | Յակոբ Մանուկեան (բժիշկ) | Մանուկեան Յակոբ (ծնած է Կոստանդնուպոլսոյ Բերա թաղամասին մէջ), հայ բժիշկ։
== Կենսագրութիւն ==
Աւարտած է Կոստանդնուպոլսոյ Օսմանեան կայսերական բժշկական վարժարանը։ 1904 թուականին Բերա թաղամասի, ապա՝ Թաշքըշլայի մէջ զբազած է բժշկութեամբ։ Մահացած է 1916 թուականի Մայիս 12-ին, ժանտախտէ։
== Գրականութիւն ==
Ընդարձակ օրացոյց ... |
4,160 | Հռիփ Կանանեան | Հռիփ Կանանեան Կրթական մշակ, Խաչուհի, Քարտուղար, ՍՕԽ-ի Շրջ. Վարչութեան եւ Համազգայինի Շրջանային Վարչութեան ատենապետուհի: Հասարակական գործիչ:
== Կենսագրութիւն ==
Հռիփ Կանանեան ծնած է Հալէպ: Ան սկզբնապէս յաճախած է տեղւոյն Ուսումնասիրաց վարժարանը, զոր աւարտելէ ետք, իր ուսումը շարունակածէ Քարէն Եփփէ Ազգային Ճեմարանին մէջ:... |
918 | 343 (թիւ) | 343 (երեք հարիւր քառասուներեք) կենտ եռանիշ բնական թիւ է 342-ի եւ 344-ի միջեւ
== Յատկութիւններ Եւ Կիրառութիւններ ==
A000578 խորան թիւ է՝ 343=73
A080035 Ֆրիտմէնի սիրուն թիւ է՝ 343=(3+4)3
Alt 343 գործադրելիս կը ստացուի W գլխատառը
տարուայ 343րդ օրն է Դեկտեմբեր 10-ը (նահանջ տարիներուն՝ Դեկտեմբեր 9-ը)
343 Օսթարէ աս... |
15,797 | Մեծն Աղեքսանտր | Մեծն Աղեքսանտր կամ՝ Աղեքսանտր Գ. Մակետոնացին, յուն․՝ Μέγας Αλέξανδρος կամ՝ Αλέξανδρος Γ΄ ο Μακεδών, լատ.՝ Alexander III Magnus, 20 Յուլիս Ք.ա. 356, Փելլա, Կեդրոնական Մակետոնիա, Յունաստան - 10 Յունիս Ք.ա. 323, Բաբելոն, Իրաք), արեւմտեան պատմագրութեան մէջ յայտնի է իբրեւ Մեծն Աղեքսանտր (դասական հայերէնի մէջ - անուան ստուգ... |
235 | 1588 թուական | 1588 թուական, նահանջ տարի, 16րդ դարու 88րդ տարին է
== Դէպքեր ==
== Ծնունդներ ==
Տե՛ս նաեւ՝ Ստորոգութիւն:1588 ծնունդներ
Ապրիլ 5՝ Թոմաս Հոպս (անգլերէն՝ Thomas Hobbes, մ.1679), անգլիացի իմաստասէր եւ գրող
== Մահեր ==
Տե՛ս նաեւ՝ Ստորոգութիւն:1588 մահեր |
3,388 | Իրապաշտութեան զանցումը 1900-ի շուրջ | 20–րդ դարու առաջին երկու տասնամեակները, գիտենք, հայութեան կեանքին կը բերեն վերիվայրումներ՝ անդառնալի հետեւանքներով։ Արեւմտահայութեան համար կեղեքում եւ պայքար, ապա՝ 1908–էն՝ «սահմանադրական» կարճ դադար. եւ Համաշխարհային պատերազմին՝ ցեղասպանական արմատախլում։ Մշակութային կեանքը կը հետեւի պատմա-քաղաքական այս վերիվայրումներո... |
15,740 | Կարօ Պետրոսեան | Կարօ Պետրոսեան (ծնած է Ալեքսանտրէթ 1929-ին - մահացած է 22 Յուլիս 2019-ին,Լոս Անճելըս): Սփիւռքահայ մտաւորական, ուսուցիչ, տնօրէն, հասարակական գործիչ, գիրքերու հեղինակ: Ան մեծ հայրենասէր էր, որ գիտէր Հայն ու Հայաստանը բարձր դասել կուսակցական եւ հատուածական շահերէ։
== Կենսագրութիւն ==
Ան ծնած է Ալեքսանտրէթ, 1929 թուական... |
6,255 | Սուրիա | Սուրիա (արաբերէն՝ سوريا կամ سورية), պաշտօնապէս՝ Սուրիոյ Արաբական Հանրապետութիւն, (արաբերէն՝ الجمهورية العربية السورية (Ալ-Ժումհուրիա Ալ-Արապիա Ալ-Սուրիա) պետութիւն՝ Ասիոյ մէջ։ Մայրաքաղաքը՝ Դամասկոս։
Արեւմուտքէն սահմանակից է Լիբանանին ու Միջերկրական ծովուն, հարաւէն՝ Իսրայէլին ու Յորդանանին, արեւելքէն՝ Իրաքին եւ... |
5,790 | Ռաֆայէլ Իշխանեան | Ռաֆայէլ Աւետիսի Իշխանեան (9 Մարտ, 1922 Երեւան - 6 Փետրուար, 1995, Երեւան), լեզուաբան, գրականագէտ, մատենագէտ, բանասիրական գիտութիւններու դոկտոր (1973), փրոֆէսօր (1978), Հայաստանի Գերագոյն Խորհուրդի պատգամաւոր։
== Կենսագրութիւն ==
Ծնած է յեղափոխականներ Աւետիս Մելքոնի Կիրակոսեանի (գնդակահարուած է 1937-ին) եւ Հայկանուշ Ա... |
End of preview. Expand in Data Studio
Western armenian wikipedia 04.2023
4M tokens
10.785 articles
- Downloads last month
- 9