text stringlengths 5 1.69k |
|---|
Earl Morrogh, Information Architecture, An Emerging ۲۱ st Century Profession, Pearson Education, Inc. , ۲۰۰۳.
Alan Liu (۲۰۰۴). The Laws of Cool: Knowledge Work and the Culture of Information, University of Chicago Press
Bekenstein, Jacob D. (۲۰۰۳ , August). Information in the اصل تمامنگاری. Scientific American.
Glei... |
پیوند به بیرون |
مفاهیم معنائی اطلاعات دائرةالمعارف فلسفه استانفورد
Semantic Conceptions of Information Review by Luciano Floridi for the Stanford Encyclopedia of Philosophy
Principia Cybernetica entry on negentropy
Fisher Information, a New Paradigm for Science: Introduction, Uncertainty principles, Wave equations, Ideas of Escher, Ka... |
اطلاعات
اطلاعات، دانش و عدم قطعیت
علم اطلاعات
مفهومها در متافیزیک
مقالههای موضوعات اصلی
محتوای آزاد یا اطلاعات آزاد هر کار عملی، هنری یا کارهای خلاقانه دیگر است که مطابق با تعریف آثار فرهنگی آزاد است و محدودیت قانونی چشمگیری بر آزادی افراد در کاربرد، توزیع، تغییر و توزیع کارهای منتجشده از محتوا نداشته باشد. محتوای آ... |
محتوای آزاد همه کارهای در مالکیت عمومی و کارهای دارای کپیرایت که اجازهنامهشان آزادیهای برشمرده در بالا را محترم بدانند، دربرمیگیرد. از آنجا که در بیشتر کشورها قانون کپیرایت اجازه کنترل انحصاری به دارنده اثر میدهد، محتواهایی که در مالکیت عمومی نیستند برای آنکه آزاد شوند بای |
تعریف
دانش آزاد یا همچنین دانش باز یا دانش علنی دانشی است که بتوان آن را به دست آورد، تفسیر کرد و آزادانه اعمال کرد. این قاعده میتواند بر حسب نیازهای اشخاص تنظیم شود و به خاطر منافع اجتماعی با دیگران به اشتراک گذاشته شود. |
این اصطلاح به حرکت فرهنگی دانش آزاد اشاره دارد که از اصول موفقیت نرمافزار آزاد، موفقیت تولید مشارکتکننده در توسعه نرمافزار آزاد (و ویکیپدیا) و این عقیده که دانش باید بدون هیچ محدودیتی در دسترس و قابل انتشار باشد، الهام گرفتهاست. |
ترویجدهندگان دانش آزاد اعتقاد دارند که آزادی دانش تحت تأثیر اعتبار تلاشهاییست که برای محدود کردن یا کنترل انتشار اطلاعات (یا دانش صریح) روی اینترنت انجام میشود. به همین دلیل تعریف دانش آزاد بر اساس تعریف نرمافزار آزاد و توسط بنیاد نرمافزار آزاد که به این موضوع اهمیت میدهد، تنظیم شدهاست. |
دانش آزاد همان دانش واضح و آشکار است که طوری منتشر شده که کاربران آزادند آن را بخوانند، گوش بدهند، ببینند و تجربه کنند تا از آن یاد بگیرند و آن را کپی کنند یا اقتباس کنند و برای هر منظوری استفاده کنند و نسخههای تغییر یافته را مشابه کالاهای عمومی منتشر کنند. |
کاربران دانش آزاد آزادند تا:
از آن برای هر منظوری استفاده کنند.
مکانیزم آن را یاد بگیرند تا بتوانند تغییرش بدهند یا با نیاز خود منطبقش کنند.
کپیهایی را به صورت کلی یا جزئی بازنشر کنند.
کار را افزایش یا گسترش بدهند و نتیجه را منتشر کنند. |
طبق تعریف بنیاد نرمافزار آزاد، آزادی ۲ و ۴ به ارائه دیجیتال دانش آزاد نیاز دارد تا در یک قالب فایل آزاد که به صورت کامل توسط نرمافزار آزاد قابل ویرایش باشد، قرار بگیرد. |
دانش آزاد روشی است که همه افراد میتوانند در تولید دانش مشارکت داشته باشند. مشارکت در دانش آزاد به این معناست که مردم هم تولیدکننده دانش هستند (دانشمند، مخترع، هنرمند، مکتشف و …)، هم مصرفکنندگان، هم آموزشدهنده و هم حامی محسوب میشوند. کسب دانش و گسترش آن در این روش همگانی است. دانش آزاد وابسته به هیچ شخص، گروه یا حکو... |
منابع آزاد
اصطلاح «منابع آزاد» به منابعی که روی یک دستگاه ارائه میشود، اشاره دارد. از جمله فایلهایی در قالب باز یا آزاد که شامل متن، عکس، صدا، چند رسانهای و … یا ترکیبی از آنها میشود که با نرمافزار آزاد قابلدسترسی است و تحت مجوزی که به کاربران آزادی دسترسی، مطالعه، گوش کردن، دیدن یا در غیر اینصورت تجربه منبع بر... |
منابع از این دست مورد توجه جنبشهایی است که با نرمافزار آزاد، جنبش فرهنگ آزاد و دانش آزاد و … سر و کار دارند و توسط جوامع آزاد به عنوان مثال برای یادگیری (به یادگیری آزاد مراجعه کنید) استفاده میشود. |
بیانیه آزاد بعضی از ارزشهای مورد توجه چنین جنبشهایی را نشان میدهد. اصطلاح «منابع آزاد» از بحثهای مربوط به دانش آزاد به عنوان تعمیمبخشی، متولد شد. |
یادگیری آزاد
دانش و یادگیری دستبهدست منتقل میشود. دانش آزاد که مشارکت و توسعه از طریق یادگیری جامعه ساختارگرا را ممکن میسازد با استفاده از منابع آزاد از قید و بند مجوزهای بیش از حد محدود رهاست. |
این اصطلاح به موضوعاتی مانند «آزادی برای یادگیری» به معنی آزاد کردن آموزش و یادگیری مربوط است که در کشورهایی که سیستم آموزش عمومی امکان پاسخگویی به تمام نیازها را ندارد مناسب است، جامعه مدنی را تشویق میکند و به آن اجازه میدهد تا ابتکار به خرج دهند و سیستمهای آموزش عمومی را بیفزایند. |
نکات و ارجاعات تاریخی
ممکن است این استدلال آورده شود که مفهوم دانش آزاد و دانش غیرآزاد از وقتیکه انسانها امکان ارتباط برقرار کردن پیدا کردند، اطراف ما وجود داشتند. مباحثات دانشگاهی پیرامون این مفاهیم چیز جدیدی نیست، اگر چه در سالهای اخیر با ظهور اینترنت و در نتیجه سهولت همراه با دانش قابل انتشار، این مباحثه به وجود ... |
فهرستی از ارجاعات مرتبط و یادداشتهای تاریخی تکمیلی:
۱۹۰۹: ماهاتما گاندی: یکی از جدیدترین انتشارات گاندی، هند سورج که در ۱۹۰۹ منتشر شد به عنوان طرح فکری برای جنبش آزادی هند شناخته میشود. سال بعد آن کتاب به انگلیسی ترجمه شد، با کپیرایت که میگوید «هیچ حقی محفوظ نیست»
۱۹۵۴: مارک ون دورن
۲۰۰۱ اعلامیه فلی ۳ - «فلی ۳ - ... |
بعضی از صحبتها به سمت خروج از ایدههای «منابع آزاد» (بالا) و جوامع آزاد هدایت میکند که این ایدهها در طول ورکشاپهایی که در یک پروژهای که در اصل «جوامع دانش آزاد» و در آینده جوامع آزاد خطاب میشود، اتفاق میافتد. |
نیاز به اعطای دسترسی به منابع یادگیری برای جهان توسعهیافته یعنی منابع نیازمند دوباره متنی شدن و اقتباس برای دسترسی محلی، اهمیت اصلی موضوع را نشان میدهد. همچنین اگر مشتریهای چنین منابعی برای اقتباس و انتشار کارهای اشتقاقی بدون محدودیت آزاد باشند، ممکن است سودمند باشد. |
هدف اینست که مردم را در رابطه با محتوای باز (و غیره) تشویق کند تا «باز» را از «آزاد» تمیز دهد و کپیلفت را درک کند، و منابع را بر اساس آن مجوز دهی کند، تا «کپی-تغییر، در هم کردن و به اشتراک گذاشتن» (آزاد یا «خواندن-نوشتن») فرهنگ و جامعه را ممکن سازد. |
احتمالا در راستای همین مواضع، صحبتهایی (برای مثال) در انجمنها و کنفرانسهای جوامع منابع آموزش آزاد پیرامون نرمافزار آزاد و فرهنگ آزاد یافت میشوند. |
اینطور که به نظر میرسد پاسخ به موضوعات معاصر مرتبط با آزادی کاربران، شامل عناوین پروانه عمومی همگانی گنو و مجوزهای کریتیو کامانز میشود که ادامه پیدا میکنند. |
سازمانهایی که دانش آزاد را ترویج میکنند
بنیاد دانش آزاد (ایران)
دسترسی به دانش
اتحاد برای دسترسی مالیتدهندگان (ایتیای)
بنیاد اپروپدیا
ممکن ساختن هزینه تحصیل باز (ایاواس)
بنیاد دانش آزاد
مؤسسه دانش آزاد
هیپاتیا - دانش آزاد در عمل برای مردم جهان
لیبره دات اورگ
بنیاد دانش باز
اطلاعات جغرافیایی بازمتن
اوپناستریت... |
جستارهای وابسته
اراده آزاد
آزادی سیاسی
دسترسی آزاد
سختافزار متنباز
متنباز |
پیوند به بیرون
فهرست فعالیتهای بنیاد دانش آزاد ایران
فیلم سخنرانی درباره اقتصاد دانش آزاد در جشنواره روز آزادی نرمافزار ۱۳۹۲ در تهران
مقاله اقتصاد و تولید دانش آزاد
سایر منابع مربوط به جشنواره روز آزادی نرمافزار سال ۱۳۹۲
جوامع آزاد
تعریف فعالیتهای فرهنگی آزاد
پرونده دسترسی آزاد
پیکنیک - دانش آزاد
گروه دانش آزاد |
منابع |
اجازهنامههای متنباز
جنبش فرهنگ آزاد
محتویات آزاد
نرمافزار آزاد
هنر دیجیتال
ویکی به تارنماهایی گفته میشود که به تمام بازدیدکنندههایش (حتی گاه، بدون نیاز به نامنویسی در تارنما)، اجازه ویرایش، افزودن یا حذف نوشتهها را میدهد. معمولا در ویکیها متنها با استفاده از یکزبان نشانهگذاری ساده نوشته میشوند و با کمک ی... |
به نرمافزارهای ویکی که پایه چنین تارنماهایی را ممکن میسازند، «موتور ویکی» گفته میشود. موتور ویکی، یک سامانه مدیریت محتوا است که ساختار نامستقیم کمی دارد و کاربران میتوانند بسته به نیازشان با تمام قسمتها مستقیما کار کنند. تفاوت این سامانه مدیریت محتوا با سایر سامانهها، ازجمله وبلاگها، این است که در ویکی ایجاد محت... |
تاکنون بزرگترین ویکی، ویکیپدیا بودهاست، اما ویکیهای دیگری مثل ویکیکتاب نیز وجود دارند. اولین ویکی در اینترنت را وارد کانینگهام در سال ۱۹۹۵ و با نام ویکیویکیوب ایجاد کرد. منشأ واژه «ویکیویکی»، که در نام این وبگاه به کار رفتهبود، از واژه «ویکی» الهامگرفته از نام یکی از خطوط اتوبوسرانی یکی از خیابانهای جنوبی د... |
اصطلاحهای «ویکی» و «ویکیویکی» برای شناسایی نوع ویژهای از فرامتنها (HTML) یا نرمافزارهای مشارکتگرای تولیدکننده آنها به کار برده میشود. |
ویژگیها
یک ویکی مجموعه صفحات وبی است که به هر کسی این اجازه را میدهد تا در تهیه محتوای آن مشارکت کند، یا دستکم هر کسی که به نرمافزار سرویسدهنده ویکی دسترسی دارد. |
وارد کانینگهام، تولیدکننده اولین نرمافزار ویکی به نام «ویکیویکیوب» (WikiWiki Web)، درباره ویکیها میگوید: «سادهترین پایگاه داده برخط که عملا کار میکند.» وی در کتابی که به همراه بو لوف نوشتهاست (کتاب راه ویکی) مفهوم ویکی را به صورتهای زیر تعریف کردهاست:
یک ویکی از همه کاربران دعوت میکند تا هر صفحهای در آن وب... |
ویرایش کردن صفحههای ویکی |
ویکیها با واسط کاربری نسبتا سادهای امکان تولید فرامتن و استفاده از زبانهای نشانهگذاری را فراهم میآورند و اغلب برای ایجاد پایگاههای وب گروهی و ارتقای پایگاههای اجتماعی و تحقق مدیریت دانش به کار برده میشوند. برای مثال، دانشنامه ویکیپدیا بهترین نمونه شناختهشده از ویکیها است. |
در برخی از ویکیها یک دکمه یا پیوند در بالای صفحه قرار دارد که با کلیک روی آن، فورا میتوانید صفحه را ویرایش کنید البته به شرطی که کاربر اجازه ویرایش داشته باشد. بدین ترتیب یک صفحه قابل ویرایش مبتنی بر متن در اختیار کاربر قرار میگیرد که در آن از زبان نشانهگذاری ساده مثل ویکیمتن یا ویکیکد استفاده شدهاست (این صفحه و... |
ناوبری
در لابلای متن بیشتر صفحهها پیوندهای ابرمتن به سایر صفحات متن وجود دارد. این شکل ناوبری غیر خطی بیشتر بومی ویکی است تا الگوهای ناوبری رسمیشده. |
برخی از ویکیها در صفحاتشان پیوند ورودی دارند که نشان میدهد چه صفحههایی به صفحه مورد نظر پیوند دادهاند. همچنین بهطور معمول میتوان پیوندهایی به صفحاتی که هنوز وجود ندارند ایجاد کرد به عنوان راهی که دیگران را دعوت کنیم آنچه را درباره یک موضوع جدید در ویکی میدانند تبادل کنند. |
پیوند دادن و ایجاد صفحه جدید
برای ایجاد پیوندها قاعده مشخصی رعایت میشود که «الگوی پیوند» نامیده میشود. در اصل بیشتر ویکیها برای نامگذاری صفحات و ایجاد پیوندها از نگارش شتری پیروی میکردند. به این صورت که واژهها را با حرف اول بزرگ مینوشتند و بین واژهها فاصله نمیدادند. |
جستجو کردن
در اکثر ویکیها فقط امکان جستجوی عنوان مقاله وجود دارد اما ویکیهایی هستند که جستجوی تمام متن نیز دارند. این موضوع به این بر میگردد که موتور ویکی از یک پایگاه داده استفاده میکند یا نه. بعضی از ویکیها مثل پیامویکی از پایگاه داده flat files استفاده میکنند. نسخههای ابتدایی مدیاویکی نیز از پایگاه داده fla... |
تاریخچه
کانینگهام در سال ۱۹۹۴ نرمافزار و وبگاه را توسعه داد تا تبادل اطلاعات را بین برنامهنویسان سادهتر کند. این ایده بر پایه فایلهای استک هایپرکارد بنا شده بود که در اواخر سالهای ۱۹۸۰ ایجاد شده بودند. کانینگهام در ۲۵ مارس ۱۹۹۵ این نرمافزار را روی وبگاه شرکت خودش (کانینگهام اند کانینگهام) نصب کرد. کانینگهام به یا... |
تعریفهای جایگزین
در سالهای ۱۹۹۰ و ۲۰۰۰ واژه ویکی هم به وبگاههای قابل ویرایشی و هم به نرمافزاری که این قدرت قابل ویرایش بودن را به آنها میداد گفته میشد، البته هنوز هم از این معنای دوم استفاده میشود. خالق ویکی، وارد کانینگهام در سال ۲۰۱۴ نوشت فقط وقتی میتوانیم از واژه «ویکی» برای نامیدن یک وبگاه استفاده کنیم که ... |
مزایای ویکیها
ویکیها به کاربران این اجازه را میدهند که بدون دانش برنامهنویسی برای وب، اقدام به ایجاد صفحات اینترنتی درباره موضوعات مختلف بکنند. برای این منظور، ویکیها از قراردادهای سادهتری برای اصلاح ظاهر متونی که در ویکی گذاشته میشوند استفاده میکنند، که این قواعد در هر ویکی متفاوت با دیگری است. |
یکی دیگر از مزایای ویکیها آن است که هرگونه تغییر در صفحات ثبت میشود، و صفحات قابل بازگرداندن به وضعیت قبل از تغییر هستند. همچنین، بسیاری از ویکیها (نظیر ویکیپدیا) این امکان را برای کاربران فراهم میکنند که محتوای یک صفحه را قبل و بعد از اعمال چندین مرحله تغییر، مقایسه کنند. |
ویژگیای که به صورتهای مختلف در ویکیها دیده میشود، قابلیت پیوند به صفحهای دیگر است، چه آن صفحه موجود باشد چه نه. در ویکیپدیا، متنهای بهصورت [[ویکیپدیا]] به شکل پیوند درمیآیند، و اگر صفحه مربوط به متن موجود نباشد، پیوند با رنگ قرمز نمایش داده میشود. |
همایشهای مرتبط با ویکیها
|
Subsets and Splits
No community queries yet
The top public SQL queries from the community will appear here once available.