File size: 21,515 Bytes
c452421
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
26
27
28
29
30
31
32
33
34
35
36
37
38
39
40
41
42
43
44
45
46
47
48
49
50
51
52
53
54
55
56
57
58
59
60
61
62
63
64
65
66
67
68
69
70
71
72
73
74
75
76
77
78
79
80
81
82
83
84
85
86
87
88
89
90
91
92
93
94
95
96
97
98
99
100
101
102
103
104
105
106
107
108
109
110
111
112
113
114
115
116
117
118
119
120
121
122
123
124
125
126
127
128
129
130
131
132
133
134
135
136
137
138
139
140
141
142
143
144
145
146
147
148
149
150
151
152
153
154
155
156
157
158
159
160
161
162
163
164
165
166
167
168
169
170
171
172
173
174
175
176
177
178
179
180
181
182
183
184
185
186
187
188
189
190
191
192
193
194
195
196
197
198
199
200
201
202
203
204
205
206
207
208
209
210
211
212
213
214
215
216
217
218
219
220
221
222
223
224
225
226
227
228
229
230
231
232
233
234
235
236
237
238
239
240
241
242
243
244
245
246
247
248
249
250
251
252
253
254
255
256
257
258
259
260
261
262
263
264
265
266
267
268
269
270
271
272
273
274
275
276
277
278
279
280
281
282
283
284
285
286
287
288
289
290
291
292
293
294
295
296
297
298
299
300
301
302
303
304
305
306
307
308
309
310
311
312
313
314
315
316
317
318
319
320
321
322
323
324
325
326
327
328
329
330
331
332
333
334
335
336
337
338
339
340
341
342
343
344
345
346
347
348
349
350
351
352
353
354
355
356
357
358
359
360
361
362
363
364
365
366
367
368
369
370
371
372
373
374
375
376
377
378
379
380
381
382
383
384
385
386
387
388
389
390
391
392
393
394
395
396
397
398
399
400
401
402
403
404
405
406
407
408
409
410
411
412
413
414
415
416
417
418
419
420
421
422
423
424
425
426
427
428
429
430
431
432
433
434
435
436
437
438
439
440
441
442
443
444
445
446
447
448
449
450
451
452
453
454
455
456
457
458
459
460
461
462
463
464
465
466
467
468
469
470
471
472
473
474
475
476
477
478
479
480
481
482
483
484
485
486
487
488
489
490
491
492
493
494
495
496
497
498
499
500
501
502
503
504
505
506
# -*- coding: utf-8 -*-
"""Training monitoring: TrainingMonitor, GRPOStabilityCallback, RolloutAuditSampler.

Extracted from train.py to keep the training pipeline modular.
"""

from __future__ import annotations

import json
from pathlib import Path
from typing import Any, Dict, List, Optional

import numpy as np

try:
    from transformers import TrainerCallback
except ModuleNotFoundError:
    class TrainerCallback:  # type: ignore[no-redef]
        """Lightweight fallback so monitoring helpers are importable in lean CI."""

        pass

from training.metrics import safe_ratio, aggregate_batch_metrics, summarize_sentinel_history


# ---------------------------------------------------------------------------
# TrainingMonitor
# ---------------------------------------------------------------------------

class TrainingMonitor:
    """Write structured per-batch training metrics for proof-pack and judge review."""

    def __init__(self, output_dir: str) -> None:
        self.output_dir = Path(output_dir)
        self.output_dir.mkdir(parents=True, exist_ok=True)
        self.metrics_path = self.output_dir / "training_metrics.jsonl"
        self.stability_path = self.output_dir / "training_stability.jsonl"
        self.summary_path = self.output_dir / "latest_summary.json"
        self.stack_path = self.output_dir / "training_stack_versions.json"
        self.batch_index = 0
        self.running_reward_total = 0.0
        self.running_batch_count = 0
        self.best_reward_mean = float("-inf")
        self.latest_batch_metrics: Dict[str, Any] = {}
        self.latest_trainer_metrics: Dict[str, Any] = {}
        self.latest_guardrail: Dict[str, Any] = {}

    def write_stack_versions(self, stack_versions: Dict[str, Any]) -> None:
        self.stack_path.write_text(
            json.dumps(stack_versions, indent=2, sort_keys=True),
            encoding="utf-8",
        )

    def _write_latest_summary(self) -> None:
        payload = dict(self.latest_batch_metrics)
        if self.latest_trainer_metrics:
            payload.update(self.latest_trainer_metrics)
            payload["trainer_metrics"] = dict(self.latest_trainer_metrics)
        if self.latest_guardrail:
            payload["kl_guardrail"] = dict(self.latest_guardrail)
            payload["adaptive_beta"] = self.latest_guardrail.get("current_beta")
        if not payload:
            return
        self.summary_path.write_text(
            json.dumps(payload, indent=2, sort_keys=True),
            encoding="utf-8",
        )

    def log_batch(
        self,
        rewards: List[float],
        histories: List[List[Dict[str, Any]]],
        task_ids: List[str],
        variant_seeds: List[int],
        sentinel_task_ids: Optional[List[str]] = None,
        completions: Optional[List[str]] = None,
        prompts: Optional[List[str]] = None,
        adversarial_cases: Optional[List[str]] = None,
        curriculum_summary: Optional[Dict[str, Any]] = None,
        prompt_refreshes: int = 0,
        reward_schedule: Optional[Dict[str, Any]] = None,
        memory_summary: Optional[Dict[str, Any]] = None,
    ) -> Dict[str, Any]:
        self.batch_index += 1
        if sentinel_task_ids is None:
            sentinel_task_ids = ["basic_oversight", "fleet_monitoring_conflict", "adversarial_worker", "multi_crisis_command"]
        metrics = aggregate_batch_metrics(
            rewards=rewards,
            histories=histories,
            task_ids=task_ids,
            variant_seeds=variant_seeds,
            sentinel_task_ids=sentinel_task_ids,
            completions=completions,
            prompts=prompts,
            adversarial_cases=adversarial_cases,
            curriculum_summary=curriculum_summary,
            prompt_refreshes=prompt_refreshes,
        )
        metrics["batch_index"] = self.batch_index
        metrics["monitoring_mode"] = (
            "sentinel"
            if any(task_id in sentinel_task_ids for task_id in task_ids)
            else "irt"
        )
        if reward_schedule:
            metrics["reward_schedule"] = reward_schedule
        if memory_summary:
            metrics["memory"] = memory_summary

        self.running_batch_count += 1
        self.running_reward_total += metrics["reward_mean"]
        self.best_reward_mean = max(self.best_reward_mean, metrics["reward_mean"])
        metrics["running_reward_mean"] = round(
            safe_ratio(self.running_reward_total, self.running_batch_count),
            4,
        )
        metrics["best_reward_mean"] = round(self.best_reward_mean, 4)

        with self.metrics_path.open("a", encoding="utf-8") as handle:
            handle.write(json.dumps(metrics, sort_keys=True))
            handle.write("\n")

        self.latest_batch_metrics = dict(metrics)
        self._write_latest_summary()
        return metrics

    def log_twin_replay(
        self,
        histories: List[List[Dict[str, Any]]],
        task_ids: List[str],
        variant_seeds: List[int],
        rewards: List[float],
    ) -> Optional[Dict[str, Any]]:
        """Run digital twin counterfactual replay and log metrics."""
        try:
            from sentinel.twin_replay import compute_batch_twin_metrics
            twin_metrics = compute_batch_twin_metrics(histories, task_ids, variant_seeds, rewards)
            if twin_metrics.get("twin_replays", 0) > 0:
                twin_path = self.output_dir / "twin_replay_metrics.jsonl"
                twin_metrics["batch_index"] = self.batch_index
                with twin_path.open("a", encoding="utf-8") as handle:
                    handle.write(json.dumps(twin_metrics, sort_keys=True))
                    handle.write("\n")
                # Merge into latest batch metrics for dashboard
                self.latest_batch_metrics.update(twin_metrics)
                self._write_latest_summary()
            return twin_metrics
        except Exception as exc:
            import logging
            logging.getLogger(__name__).debug("Twin replay skipped: %s", exc)
            return None

    def log_reputation_update(
        self,
        histories: List[List[Dict[str, Any]]],
    ) -> Optional[Dict[str, Dict[str, Any]]]:
        """Update cross-episode worker reputation profiles."""
        try:
            from sentinel.reputation import WorkerReputationTracker
            tracker = WorkerReputationTracker(str(self.output_dir / "worker_reputation.json"))
            all_updated = {}
            for history in histories:
                if history:
                    updated = tracker.update_from_episode(history)
                    all_updated.update(updated)
            return all_updated
        except Exception as exc:
            import logging
            logging.getLogger(__name__).debug("Reputation update skipped: %s", exc)
            return None

    def log_trainer_metrics(
        self,
        *,
        global_step: int,
        trainer_metrics: Dict[str, Any],
        guardrail: Optional[Dict[str, Any]] = None,
    ) -> Dict[str, Any]:
        payload = {
            "global_step": int(global_step),
            **trainer_metrics,
        }
        if guardrail:
            payload["kl_guardrail"] = guardrail
        with self.stability_path.open("a", encoding="utf-8") as handle:
            handle.write(json.dumps(payload, sort_keys=True))
            handle.write("\n")

        self.latest_trainer_metrics = dict(trainer_metrics)
        if guardrail:
            self.latest_guardrail = dict(guardrail)
        self._write_latest_summary()
        return payload


# ---------------------------------------------------------------------------
# GRPOStabilityCallback
# ---------------------------------------------------------------------------

class GRPOStabilityCallback(TrainerCallback):
    """Hook TRL trainer logs to persist KL/entropy metrics and adapt beta conservatively."""

    def __init__(
        self,
        training_monitor: TrainingMonitor,
        *,
        initial_beta: float,
        target_kl: float,
        adaptive: bool,
        low_factor: float,
        high_factor: float,
        beta_up_mult: float,
        beta_down_mult: float,
        min_beta: float,
        max_beta: float,
        hard_stop_enabled: bool,
        hard_stop_mult: float,
    ) -> None:
        self.training_monitor = training_monitor
        self.current_beta = float(initial_beta)
        self.target_kl = float(target_kl)
        self.adaptive = bool(adaptive)
        self.low_factor = float(low_factor)
        self.high_factor = float(high_factor)
        self.beta_up_mult = float(beta_up_mult)
        self.beta_down_mult = float(beta_down_mult)
        self.min_beta = float(min_beta)
        self.max_beta = float(max_beta)
        self.hard_stop_enabled = bool(hard_stop_enabled)
        self.hard_stop_mult = float(hard_stop_mult)
        self.trainer = None

    def bind_trainer(self, trainer) -> None:
        self.trainer = trainer
        self.current_beta = float(getattr(trainer, "beta", self.current_beta) or self.current_beta)

    @staticmethod
    def _first_float(logs: Dict[str, Any], keys: List[str]) -> Optional[float]:
        for key in keys:
            value = logs.get(key)
            if value is None:
                continue
            try:
                return float(value)
            except (TypeError, ValueError):
                continue
        return None

    def _apply_beta(self, value: float) -> None:
        if self.trainer is None:
            self.current_beta = float(value)
            return
        self.current_beta = float(value)
        setattr(self.trainer, "beta", self.current_beta)
        if hasattr(self.trainer, "args"):
            if hasattr(self.trainer.args, "beta"):
                setattr(self.trainer.args, "beta", self.current_beta)
            if hasattr(self.trainer.args, "kl_coef"):
                setattr(self.trainer.args, "kl_coef", self.current_beta)

    def _guardrail_update(self, approx_kl: Optional[float]):
        low_threshold = self.target_kl / max(self.low_factor, 1.0)
        high_threshold = self.target_kl * max(self.high_factor, 1.0)
        guardrail = {
            "enabled": self.adaptive,
            "target_kl": round(self.target_kl, 4),
            "low_threshold": round(low_threshold, 4),
            "high_threshold": round(high_threshold, 4),
            "previous_beta": round(self.current_beta, 6),
            "current_beta": round(self.current_beta, 6),
            "action": "hold",
            "hard_stop_triggered": False,
        }
        if approx_kl is None:
            return guardrail

        new_beta = self.current_beta
        if self.adaptive and approx_kl > high_threshold:
            new_beta = min(self.max_beta, self.current_beta * self.beta_up_mult)
            guardrail["action"] = "increase_beta"
        elif self.adaptive and approx_kl < low_threshold:
            new_beta = max(self.min_beta, self.current_beta * self.beta_down_mult)
            guardrail["action"] = "decrease_beta"

        if abs(new_beta - self.current_beta) > 1e-12:
            self._apply_beta(new_beta)
            guardrail["current_beta"] = round(self.current_beta, 6)

        if self.hard_stop_enabled and approx_kl > self.target_kl * max(self.hard_stop_mult, 1.0):
            guardrail["hard_stop_triggered"] = True
            guardrail["action"] = "hard_stop"
        return guardrail

    def on_log(self, args, state, control, logs=None, **kwargs):
        logs = logs or {}
        if any(str(key).startswith("eval_") for key in logs):
            return control

        approx_kl = self._first_float(logs, ["kl", "objective/kl"])
        policy_entropy = self._first_float(logs, ["entropy", "policy/entropy"])
        clip_ratio = self._first_float(logs, ["clip_ratio/region_mean", "clip_ratio", "objective/clip_ratio"])
        if approx_kl is None and policy_entropy is None and clip_ratio is None:
            return control

        guardrail = self._guardrail_update(approx_kl)
        trainer_metrics = {
            "approx_kl": round(float(approx_kl), 6) if approx_kl is not None else None,
            "policy_entropy": round(float(policy_entropy), 6) if policy_entropy is not None else None,
            "clip_ratio": round(float(clip_ratio), 6) if clip_ratio is not None else None,
        }
        self.training_monitor.log_trainer_metrics(
            global_step=int(getattr(state, "global_step", 0) or 0),
            trainer_metrics={key: value for key, value in trainer_metrics.items() if value is not None},
            guardrail=guardrail,
        )
        if guardrail.get("hard_stop_triggered"):
            control.should_training_stop = True
        return control


# ---------------------------------------------------------------------------
# RolloutAuditSampler
# ---------------------------------------------------------------------------

def _truncate_text(text: str, limit: int = 700) -> str:
    clean = (text or "").strip()
    if len(clean) <= limit:
        return clean
    return clean[: max(0, limit - 3)].rstrip() + "..."


def _audit_priority(task_id: str, reward: float, history: List[Dict[str, Any]], sentinel_task_ids: List[str]) -> float:
    priority = max(0.0, 1.0 - float(reward))
    if task_id in sentinel_task_ids:
        rollup = summarize_sentinel_history(history)
        priority += rollup["false_negatives"] * 2.0
        priority += rollup["false_positives"] * 1.5
        priority += (1.0 - rollup["risk_reduction_rate"]) * 0.8
        priority += rollup["revision_attempts"] * 0.25
    else:
        priority += len(history) * 0.05
    return round(priority, 4)


class RolloutAuditSampler:
    """Persist a periodic sample of rollout traces for human audit during training."""

    def __init__(self, output_dir: str, every: int, sample_limit: int) -> None:
        self.output_dir = Path(output_dir)
        self.output_dir.mkdir(parents=True, exist_ok=True)
        self.every = max(0, every)
        self.sample_limit = max(0, sample_limit)
        self.latest_markdown_path = self.output_dir / "latest.md"

    def record_batch(
        self,
        *,
        batch_index: int,
        prompts: List[str],
        completions: List[str],
        rewards: List[float],
        histories: List[List[Dict[str, Any]]],
        task_ids: List[str],
        variant_seeds: List[int],
        sentinel_task_ids: Optional[List[str]] = None,
        active_task_ids: Optional[List[str]] = None,
        monitor_summary: Dict[str, Any],
        reward_schedule: Optional[Dict[str, Any]] = None,
    ) -> Optional[str]:
        if sentinel_task_ids is None:
            sentinel_task_ids = ["basic_oversight", "fleet_monitoring_conflict", "adversarial_worker", "multi_crisis_command"]
        if active_task_ids is None:
            active_task_ids = task_ids
        if self.every <= 0 or self.sample_limit <= 0:
            return None
        if batch_index % self.every != 0:
            return None

        candidates: List[Dict[str, Any]] = []
        for index, reward in enumerate(rewards):
            task_id = str(task_ids[index]) if index < len(task_ids) else active_task_ids[0]
            variant_seed = int(variant_seeds[index]) if index < len(variant_seeds) else 0
            history = histories[index] if index < len(histories) else []
            history_summary = (
                summarize_sentinel_history(history)
                if task_id in sentinel_task_ids
                else {"steps": float(len(history))}
            )
            candidates.append(
                {
                    "task_id": task_id,
                    "variant_seed": variant_seed,
                    "reward": round(float(reward), 4),
                    "priority": _audit_priority(task_id, reward, history, sentinel_task_ids),
                    "prompt": prompts[index] if index < len(prompts) else "",
                    "completion": completions[index] if index < len(completions) else "",
                    "history_summary": history_summary,
                    "history": history,
                }
            )

        top_samples = sorted(
            candidates,
            key=lambda item: (item["priority"], item["reward"]),
            reverse=True,
        )[: self.sample_limit]

        payload = {
            "batch_index": batch_index,
            "reward_schedule": reward_schedule or {},
            "monitor_summary": monitor_summary,
            "samples": top_samples,
        }
        json_path = self.output_dir / f"batch_{batch_index:04d}.json"
        json_path.write_text(
            json.dumps(payload, indent=2, sort_keys=True, default=str),
            encoding="utf-8",
        )

        lines = [
            f"# Rollout Audit Batch {batch_index}",
            "",
            f"- Samples: {len(top_samples)}",
            f"- Reward mean: {monitor_summary.get('reward_mean', 0.0):.4f}",
            f"- Running reward mean: {monitor_summary.get('running_reward_mean', 0.0):.4f}",
        ]
        if "approx_kl" in monitor_summary:
            lines.append(f"- Approx KL: {monitor_summary.get('approx_kl', 0.0):.6f}")
        if "adaptive_beta" in monitor_summary:
            lines.append(f"- Adaptive beta: {monitor_summary.get('adaptive_beta', 0.0):.6f}")
        if "policy_entropy" in monitor_summary:
            lines.append(f"- Policy entropy: {monitor_summary.get('policy_entropy', 0.0):.6f}")
        if "decision_entropy" in monitor_summary:
            lines.append(f"- Decision entropy: {monitor_summary.get('decision_entropy', 0.0):.4f}")
        if "unique_completion_ratio" in monitor_summary:
            lines.append(f"- Unique completion ratio: {monitor_summary.get('unique_completion_ratio', 0.0):.4f}")
        if "effective_prompt_ratio" in monitor_summary:
            lines.append(f"- Effective prompt ratio: {monitor_summary.get('effective_prompt_ratio', 0.0):.4f}")
        if "frontier_hit_rate" in monitor_summary:
            lines.append(f"- Frontier hit rate: {monitor_summary.get('frontier_hit_rate', 0.0):.4f}")
        if "task_diversity_ratio" in monitor_summary:
            lines.append(f"- Task diversity ratio: {monitor_summary.get('task_diversity_ratio', 0.0):.4f}")
        if "zero_gradient_group_fraction" in monitor_summary:
            lines.append(f"- Zero-gradient group fraction: {monitor_summary.get('zero_gradient_group_fraction', 0.0):.4f}")
        if "adversarial_case_fraction" in monitor_summary:
            lines.append(f"- Adversarial case fraction: {monitor_summary.get('adversarial_case_fraction', 0.0):.4f}")
        if "twin_damage_reduction_rate" in monitor_summary:
            lines.append(f"- Twin damage reduction rate: {monitor_summary.get('twin_damage_reduction_rate', 0.0):.4f}")
        if "coaching_quality" in monitor_summary:
            lines.append(f"- Coaching quality: {monitor_summary.get('coaching_quality', 0.0):.4f}")
        if monitor_summary.get("memory"):
            mem = monitor_summary["memory"]
            lines.append(
                f"- Memory: enabled={mem.get('agent_memory_enabled')} cards={mem.get('mistake_cards_stored', 0)}"
            )
        if reward_schedule:
            lines.append(
                f"- Reward schedule: {reward_schedule.get('stage', 'unknown')} ({reward_schedule.get('mode', 'unknown')})"
            )
        lines.append("")

        for sample_index, sample in enumerate(top_samples, start=1):
            history_summary = sample.get("history_summary") or {}
            lines.extend(
                [
                    f"## Sample {sample_index}",
                    "",
                    f"- Task: `{sample['task_id']}`",
                    f"- Seed: `{sample['variant_seed']}`",
                    f"- Reward: `{sample['reward']:.4f}`",
                    f"- Audit priority: `{sample['priority']:.4f}`",
                ]
            )
            if "detection_rate" in history_summary:
                lines.extend(
                    [
                        f"- Detection rate: `{history_summary.get('detection_rate', 0.0):.4f}`",
                        f"- False positive rate: `{history_summary.get('false_positive_rate', 0.0):.4f}`",
                        f"- Risk reduction rate: `{history_summary.get('risk_reduction_rate', 0.0):.4f}`",
                        f"- Twin without SENTINEL damage: `{history_summary.get('twin_without_sentinel_damage_total', 0.0):.4f}`",
                        f"- Twin with SENTINEL damage: `{history_summary.get('twin_with_sentinel_damage_total', 0.0):.4f}`",
                        f"- Rehabilitation rate: `{history_summary.get('worker_rehabilitation_rate', 0.0):.4f}`",
                        f"- Coaching quality: `{history_summary.get('coaching_quality', 0.0):.4f}`",
                    ]
                )
            lines.extend(
                [
                    "",
                    "### Prompt",
                    "",
                    "```text",
                    _truncate_text(str(sample.get("prompt", ""))),
                    "```",
                    "",
                    "### Completion",
                    "",
                    "```json",
                    _truncate_text(str(sample.get("completion", ""))),
                    "```",
                    "",
                ]
            )

        self.latest_markdown_path.write_text("\n".join(lines), encoding="utf-8")
        return str(json_path)