Готвач:Веганска кујна

| Кујни | Специјални исхрани
Веганската кујна не користи никакви продукти од животинско потекло како месо, млечни производи или јајца. Оваа е поограничена исхрана од вегетаријанската, која дозволува немесни производи од животинско потекло. Сите вегански рецепти се вегетаријански (но не и обратно).
1 Веганска исхрана
Веганите ги имаат истите прехрамбени потреби како сите други луѓе, но треба да внимаваат да земаат витамини Б и Д, калциум, јод, масни киселини. нудат поподробни информации на оваа тема.
2 Замени за состојки кај веганската кујна
:''Главна статија'': Вегански замени''
Во веганската кујна месото, јајцата и млечните производи се заменуваат со алтернативни состојки. Овие состојки се обидуваат да го повторат истиот вкус, текстура и другите корисни својства на стандардните состојки. Самото заменување може да биде повеќе или помалку успешно, зависно од рецептот, додека пак некои состојки воопшто неможат да се заменат.
3 Вегански рецепти
3.1 Појадок
*Житарици
*Кјагана со тофу
*Палачинки во рерна
*Палачинки
3.2 Пијалоци
3.2.1 Млека (течности од житарици, зрна и ореви)
*Бадемово млеко
*Житно млеко
*Лешниково млеко
*Оризово млеко
*Соино млеко
*Хоршата, која се прави од ориз, бадем или шуфа.
3.2.2 Сокови
*Сок од житни треви
*Сок од морков и портокал
3.3 Намази
*Житен намаз од грашест пиреј
*Житно-оризов намаз
*Намаз од млад кромид
*Намаз од морков и црвен пипер
3.4 Сирење и кашкавал
*чедар (вегански)
3.5 Сосови
*Мједра
*Путанеска (вегански)
*Сос од кикиритки (вегански)
3.6 Компоненти
Рецепти кои се користат како компоненти во други рецепти.
*Зимница од лимон
*Шејтан
3.7 Предјадења и додатоци
*Баба гануш
*Гвакамоле
*Салца
*Табули
3.8 Супи и чорби
*Динстан зеленчук со кнедли
*Кералан, се служи со Апам
*Чорба од леќа
*Чорба од бразилски црн грав
3.9 Леб
*Интегрален леб (вегански)
*Кардамом
*Морнарски двопек
3.10 Вегански плескавици
*Бургер од грав и гриз (со леб)
*Бургер со гриз (со леб)
*Бургер со пиреј
*Бургер од жито, ориз и гриз
*Булгер бургер
*Шејтан-бургер (со леб)
3.11 Салати
Сите салати без состојки од животинско потекло (сирење, јајца, месо и сл.)
3.12 Главни јадења
*Алу гоби
*Англиска паштета од боб
*Апам, се служи со Кералан
*Зелен грав со кафен ориз
*Зеленчукова пита
*Индиски грав
*Индиски компири
*Индиски ориз
*Кари од компир и наут
*Кокосов намаз
*Макарони со хранлив квасец
*Масала Доса (Доса со Алу масала)
*Ориз и грашок
*Основен индиски доматен сос (со кари основа)
*Пандорина гозба
*Паста е Фаџиоли
*Палента
*Пулијодарај
*Рататуил
*Самоса
*Тава од модар патлиџан и наут
*Тадка дал
*Тестенини со спанаќ
*Тофу палачинка
*Црнкаст грашок со кел
*Чили (вегански)
*Чили грашок
3.13 Десерти
*Анархистички житни колачиња
*Колач од чоколадна пенеста крема
*Пита од рамен
*Пита од рамен и јагоди
*Чоколадна пита бесз печење

Готвач


Германски јазик/Додатоци/Броеви

Die Zahlen - Броеви
----
1 Броеви од 1-12
2|
# еин
# drei
# vier
# fünf
# sechs
# sieben
# acht
# neun
# zehn
# elf
# zwölf
2 Броеви од 13-19
Броевите од 13-19 се изговараат така што на втората цифра се додава десет (''zehn'').
2|
*13. dreizehn
*14. vierzehn
*15. fünfzehn
*16. sechzehn
*17. siebzehn ("en" на крајот од "sieben" отпаѓа)
*18. achtzehn
*19. neunzehn
3 Броеви од 20-99
Десетките се изговараат така што на првата цифра се додава суфиксот -''zig''*20. zwanzig
*30. dreißig
*40. vierzig
*50. fünfzig
*60. sechzig
*70. siebzig
*80. achtzig
*90. neunzig
Останатите броеви на германски се изговараат „наопаку“ - прво последната цифра, а потоа дестката. Така на пр. ''четириесет и шест'' се изговара како ''шест и четириесет'' (sechsundvierzig). Еве неколку примери:
*32. zweiunddreißig
*57. siebenundfünfzig
*84. vierundachtzig
*98. achtundneunzig
4 Редни броеви
Редните броеви се добиваат со додавање на суфиксот -te.
2|
# erste
# zweite
# dritte
# vierte
# fünfte
# sechste
# siebte
# achte
# neunte
# zehnte
5 Дропки
Дропките се изговараат со додафање на суфиксот -tel. Единствен исклучок е "половина" ("halb").
*1/2. ein Halb
*1/3. ein Drittel
*1/4. ein Viertel
*1/5. ein Fünftel
*1/6. ein Sechstel
*1/7. ein Siebtel
*1/8. ein Achtel
*1/9. ein Neuntel


Кинески јазик/Лекција 10

=Лекција 10: 打電話=
0.1 Дијалог 10
, Традиционални знаци, , , Македонски
小美的媽媽:, 喂？, Мајка ѝ на Сјао3 Меи3:, Ало?
阿明:, 你好。請問小美在家嗎？, А1 Минг2:, Ало! Дали е дома Сјао3 Меи3?
小美的媽媽:, 她在。請稍等。, Мајка ѝ на Сјао3 Меи3:, Да, дома е. Почекај.
小美:, 喂？, Сјао3 Меи3:, Ало?
阿明:, 小美，我是阿明。星期日有空嗎？, А1 Минг2:, Сјао3 Меи3. Тука А1 Минг2. Слободна ли си во недела?
小美:, 星期日？我有空。, Сјао3 Меи3:, Недела? Да, слободна сум.
阿明:, 那要一起去看電影嗎？, А1 Минг2:, Сакаш да одиме на кино?
小美:, 好啊!幾點的電影？, Xiao3 Mei3:, Да. Кое време е филмот?
阿明:, 三點開演。, А1 Минг2:, Во три часот.
小美:, 好，在哪裡集合？, Сјао3 Меи3:, Ок. Каде да се сретнеме?
阿明:, 捷運站前見好嗎？, А1 Минг2:, Може пред метро-станицата?
小美:, 好，到時候見。, Сјао3 Меи3:, Ок. Се гледаме.
Pin1yin1


Германски јазик/Вокабулар/Денови од неделата, месеци, годишни времиња

1 Денови
+ Денови од неделата
Германски, Македонски
der Montag, понеделник
der Dienstag, вторник
der Mittwoch, среда
der Donnerstag, четврток
der Freitag, петок
der Samstag, сабота
der Sonntag, недела
* der Tag - ден
* das Wochenende - викенд
2 Месеци
+ Месеци
Германски, Македонски
der Januar, јануари
der Februar, февруари
der März, март
der April, април
der Mai, мај
der Juni, јуни
der Juli, јули
der August, август
der September, септември
der Oktober, октомври
der November, ноември
der Dezember, декември
* der Monat - месец
3 Годишни времиња
+ Годишни времиња
der Frühling, der Sommer, der Herbst, der Winter
пролет, лето, есен, зима
* die Jahreszeit - годишно време
* das Jahr - година


Германски јазик/Општи фрази и поздрави

Hallo! | Das Genus der Nomen >>
----
Hallo! / Здраво!
1 Претставување
* Hallo! - Здраво!
* (Herzlich) Willkommen! - (Срдечно) Добредојде!
* Wie heißt du? - Како се викаш?
* Wie heißen Sie? - Како се викаш? (формално)
* Ich heiße ... - Јас се викам ...
* Herr - господин
* Frau - госпоѓа
* Ja - да
* Nein - не
* Woher kommst du? - Од каде доаѓаш?
* Woher kommen Sie? - Од каде доаѓаш? (формално)
* Ich komme aus ... - Јас доаѓам од ...
2 Поздрави
* Guten morgen! - Добро утро!
* Guten tag! - Добар ден!
* Guten abend! - Добра вечер!
* Gute nacht! - Добра ноќ!
* Wie geht es dir? - Како си?
* Wie geht's? - Како си?
* Wie geht es Ihnen? - Како си? (формално)
** Sehr gut. - Многу добро.
** Gut, danke. - Добро, благодарам.
** Es geht. - ОК е.
** Nicht so gut. - Не многу добро.
* Und Ihnen? - А, ти? (формално)
* Tschüss. - Чао.
* Auf wiedersehen! - До гледање!
* Bis später! - Се гледаме подоцна!
3 Лични заменки
Личните заменки во германскиот јазик се:
+ Personalpronomen
, Еднина, Множина
1 л., ich - јас, wir - ние
2 л., du - ти, ihr - вие
3 л., er/sie/es - тој/таа/тоа, sie/Sie - тие/Вие (формално)


Кинески јазик

Добредојдовте на викикнигата за кинески јазик, слободен учебник по кинески јазик во облик на стандардниот мандарински (официјалниот кинески во Кина). Ова е содржина на лекции што користат упростени знаци (се употребуваат во Кина, Сингапур и Малезија).
''Напомена'': За да можете да ја користите книгава, вашиот прелистувач мора да е наместен да прикажува кинески знаци. Ако знаците во сивата кутија подолу изгледаат како квадратчиња или глупости како �?�?, тогаш прелистувачот не ви е правилно прилагоден.
我们需要您帮助！如果您谙悉中文，请協助编撰本教科书。我們需要您的幫助，如果您諳悉中文，請協助編撰本教課書。
1 Прилози / 附录
1.1 Поврзани книги
*Пишан кинески јазик
*Кантонски јазик (Јуе)广东话
*Јужномински јазик (тајвански)闽南话 (台湾话)
*Готварска книга:Кинеска кујна
2 Учесници
* Напатствија за учесници
* Планирање на учебник 课文安排
* Историја на развојот
* Учесници 撰文者
de:Chinesisch
en:Chinese (Mandarin)
es:Chino Mandarín
fr:Enseignement du chinois
ko:중국어 입문
it:Cinese
nl:Algemeen Beschaafd Chinees
ja:中国語
pl:Chiński
fi:Kiinan kieli
tr:Mandarin
uk:Китайська мова
zh:汉语


Германски јазик/Вокабулар/Облека

+ Облека
Германски, Македонски
das Hemd, кошула
die Hose, панталони
die Bluse, блуза
das Kleid, фустан
der Rock, сукња
der Pullover, пуловер
der Schuh, чевел
die Jacke, јакна
das Sakko, сако
der Mantel, мантил
die Strumpfhose, хулахопки


Германски јазик/Вокабулар/Бои

Die Farben
----
+ Бои
, Германски, Македонски
rot, црвена
grün, зелена
gelb, жолта
blau, сина
weiß, бела
schwarz, црна
braun, кафена
grau, сива
lila, виолетова
* Кога сакаме да прецизираме за нијансата на бојата можеме да се користиме со придавките dunkel - темен, или hell - светол:
, Германски, Македонски
dunkelbraun, темнокафена
hellgrün, светлозелена


Германски јазик/Прилози

Прилозите се неменливи зборови што ги дополнуваат првенствено глаголите по место, време, начин и количество.
1 Прилози за начин
Gern - радо, со задоволство
* Ich trinke gern Kaffee. - Сакам [радо, со задоволство] да пијам кафе.
Leider - за жал
* Ich muss leider arbeiten. - За жал, морам да работам.
Wieder - пак, повторно
* Der Vulkan ist wieder aktiv. - Вулканот е повторно активен.
2 Прилози за време
Zuerst - прво
Dann/Danach - потоа


Германски јазик/Вокабулар/Делови од телото

+ Делови од телото
Германски, Македонски
der Kopf, глава
das Auge, око
die Nase, нос
das Ohr, уво
der Mund, уста
die Hand, рака
das Bein, нога
der Bauch, стомак
der Rücken, грб
1 Органи
+ Делови од телото
Германски, Македонски
das Gehirn, мозок
das Herz, срце
die Lunge, бел дроб
der Magen, желудник
die Leber, црн дроб
die Niere, бубрег
der Zahn, заб
die Haut, кожа


Германски јазик/Додатоци/Азбука

''Das Alphabet''----
Германската азбука се состои од 26 букви од латинската азбука, плус четири специјални букви.
: A a, B b, C c, D d, E e, F f, G g, H h, I i, J j, K k, L l, M m, N n, O o, P p, Q q, R r, S s, T t, U u, V v, W w, X x, Y y, Z z
Специјални букви се:
: Ä ä, Ö ö, Ü ü, ẞ ß
1 Изговор
+
, Изговор, Пример,
sch, се изговара како ш, ''Tisch''
tsch, се изговара како ч, ''Deutschland''
eu, се изговара како ој, ''Euro''
ei, се изговара како ај, ''leider''
st, се изговара како шт кога се наоѓа на почетокот од зборот, ''Stadt''
sp, се изговара како шп кога се наоѓа на почетокот од зборот, ''Sport''
w, се изговара како в, ''Wasser''
1.1 Самогласки
Самогласките може да се изговорат на два начини, кратко или долго. Кога се наоѓаат пред ''две исти согласки, ck, ch или tz,'' се изговараат кратко. Самогласките се изговараат долго кога се наоѓаат пред ''h'' или ''ß''. ''I'' се изговара долго ако после него следува ''e''.
+
, Кратко, Пример, Долго, Пример
a, Tasse, Straße
e, Dreck, nehmen
i, bitte, sieben
o, Koffer, Sohn
u, Wuppertal, Fuß


Германски јазик/Вокабулар/Делови од куќата

+ Делови од куќата
Германски, Македонски
das Zimmer, соба
das Wohnzimmer, дневна соба
das Schlafzimmer, спална соба
das Badezimmer, бања
die Küche, кујна
das Fenster, прозор
die Tür, врата
der Schrank, шкаф
der Spiegel, огледало
der Aufzug, лифт
das Bett, кревет
das Kopfkissen, перница
die Treppe, скали
der Kühlschrank, фрижидер
1 Прибор за јадење
''die Gabel'', ''der Löffel'', ''das Messer'', ''das Glas'', ''der Teller''


Германски јазик/Номинатив

<< Das Präsens | Der Nominativ | Plural der Nomen >>
----
Der Nominativ / Номинатив
1 Што означува номинатив?
Во германскиот јазик разликуваме четири падежи:
* Номинатив - е основна форма на именката. Подметот во реченицата е во номинатив - тоа е лицето што го врши дејството.
* Акузатив - се однесува на директниот предмет во реченицата - тоа е лицето или предметот врз кое дејството е извршено.
* Датив - се однесува на индиректен предмет во реченицата.
* Генетив - се користи да се покажи поседување.
Номинатив е првиот падеж во германскиот падежен систем. Го опишува подметот во реченицата. Подметот на реченицата секогаш и на кој било јазик ја опишува личноста или работата што прави нешто.
На пр. Der Mann ist klug. - Мажот е паметен.
Како што можете да видите, мажот е личноста која прави нешто - тој е паметен. За да го пронајдеме подметот во реченицате може да го поставиме прашањето кој? (wer?) или што (was?). ''Wer ist klug?'' - Der Man. Der Man е подметот во реченицата, поради тоа оваа именка ќе биде во номинатив.
2 Членот
Неопределениот член во номинатив гласи:
+ Неопределен член
, Член, Пример, Македонски
машки род, ein, ein Mann, (еден/некој) маж
женски род, eine, eine Frau, (една/некоја) жена
среден род, ein, ein Brot, (еден/некој) леб
множина, ---, Kinder, (едни/некои) деца
Определениот член во номинатив гласи:
+ Определен член
, Член, Пример, Македонски
машки род, der, der Mann, мажот
женски род, die, die Frau, жената
среден род, das, das Brot, лебот
множина, die, die Kinder, децата
3 Присвојни заменки во номинатив
Улогата на подмет во реченицата може да ја врши и присвојна заменка. Формите за присвојните заменки во германски се еднакви за машки и среден род. Формата за женски род е еднаква со онаа за множина. Тие се:
, Mask./Neut., Fem./Pl., македонски*
ich, mein, meine, мој/моја/мое/мои
du, dein, deine, твој/твоја/твое/твои
er, sein, seine, негов/негова/негово/негови
sie, ihr, ihre, нејзин/нејзина/нејзино/нејзини
es, sein, seine, негов/негова/негово/негови
wir, unser, unsere, наш/наша/наше/наши
ihr, euer, eure, ваш/ваша/ваше/ваши
sie, ihr, ihre, нивен/нивна/нивно/нивни
Si, Ihr, Ihre, Ваш/Ваша/Ваше/Ваши (формално)
*Преводот на македонски е даден само за компарација. Во предвид мора да се зема родот на именката на германски. На пр. das Auto (neut.) - Das ist mein Auto. - Тоа е мојата кола.


Германски јазик/Идно време Футур I

Идно време е глаголска форма која генерално го означува настани кои сè уште не се случиле, но се очекува да се случат во иднина (''die Zukunft'').
1 Образување
Се образува со формите на помошниот глагол werden (ќе, ''букв. станува'') во сегашно време + инфинитив од глаголот.
ich, werde, основа на глаголот, -en
du, wirst
er/sie/es, wird
wir, werden
ihr, werdet
sie/Sie, werden
Формите од глаголот werden секогаш стојат на второ место во реченицата, додека вториот глагол стои на крајот од реченицата.


Германски јазик/Вокабулар/Во град

1 Места во градот
+ Во град
Германски, Македонски
der Park, парк
das Museum, музеј
die Schule, училиште
der Markt, пазар
das Geschäft, продавница
die Brücke, мост
der Supermarkt, супермаркет
das Krankenhaus, болница
das Kino, кино
der Buchladen, книжарница
das Fitnesstudio, теретана
2 Транспорт
Wann fährt der nächste Zug? - Кога е следниот воз?
+ Транспорт
Германски, Македонски
der Bahnhof, железничка станица
die Abfahrt, поаѓање, тргнување
die Verspätung, задоцнување
der Zug, воз
die Fahrkarte, билет
die Ampel, семафор
das Gleis, перон
die Bushaltestelle, автобуска постојка
der Flughafen, аеродром
das Fahrrad, велосипед
das Motorrad, мотоцикл
die Kreuzung, раскрсница


Германски јазик/Претеритум

Präteritum
----
За разлика од времето ''Перфект'', кое најчесто се користи во говорниот германски и за неодамнешни настани, ''Претеритум'' најчесто се користи во пишана форма и означува настани што датираат во подалечно минато.
1 Претеритум од глаголите sein и haben
sein - сум, haben - има
ich war, ich hatte
du warst, du hattest
er/sie/es war, er hatte
wir waren, wir hatten
ihr wart, ihr hattet
sie/Sie waren, sie hatten
2 Претеритум од модалните глаголи
, könnenможе, müssenмора, wollenсака, sollenтреба, dürfenсмее, mögen сака
ich, wollte
du, wolltest
er/sie/es, wollte
wir, wollten
ihr, wolltet
sie/Sie, wollten


Германски јазик/Модални глаголи

<< Plural der Nomen | Die Modalverben | Fragen >>
----
Die Modalverben / Модални глаголи
1 Што се модални глаголи?
Во германскиот јазик постојат шест модални глаголи (''Modalverben'') кои многу често се употребуваат за искажување на:
# дозвола/возможност/способност
# обврзност/неопходност
# намера/предвидување
Модалните глаголи се неправилни глаголи. Тие се:
# können - може, умее - искажува умеење, способност.
# müssen - мора - искажува неопходност, обврзаност, наредба, должност.
# wollen - сака, намерава - искажува намера, желба, план.
# sollen - треба - искажува инструкции, наредба, совет.
# dürfen - смее, осмели - искажува дозвола, забрана.
# mögen - сака - искажува наклонетост.
2 Модалните глаголи во сегашно време
, könnenможе, müssenмора, wollenсака, sollenтреба, dürfenсмее, mögen сака
ich, kann, muss, will, soll, darf, mag
du, kannst, musst, willst, sollst, darfst, magst
er/sie/es, kann, muss, will, soll, darf, magt
wir, können, müssen, wollen, sollen, dürfen, mögen
ihr, könnt, müsst, wollt, sollt, dürft, mögt
sie/Sie, können, müssen, wollen, sollen, dürfen, mögen
3 Примери
Секогаш кога во реченицата користиме модален глагол, тој мора да биде конјугиран по лице, а вториот глагол останува во инфинитивна форма.
* können
** Ich kann sehr schnell schwimmen. - Јас можам (умеам/знам) многу брзо да пливам.
** Ich kann nicht tanzen. - Јас не можам (умеам/знам) да танцувам.
** Er kann Gitarre spielen. - Тој може (умее/знае) да свири на гитара.
* müssen
** Du muss Morgen arbeiten. - Ти мораш наутро да работиш.
** Er muss heute zu Hause bleiben. - Тој мора да остане дома денеска.
** Ich muss nach Hause (gehen). - Јас морам да одам дома.
* wollen
** Wollen sie zum Konzert gehen? - Сакаат ли тие на концерт да одат?
** Will er Essen? - Сака ли тој да јаде?
** Ich will reisen. - Јас сакам да патувам.
* sollen
** Der Doktor sagt, du sollst mehr schlafen. - Докторот вели дека ти треба повеќе да спиеш.
** Wann sollen wir kommen? - Кога треба ние да дојдеме?
** Morgen soll es regnen. - Утре треба да врне.
* dürfen
** Er darf nichts anfassen. - Не смее да пипне ништо.
** Hier darf man nicht schwimmen. - Тука не смеете да пливате.
* mögen
** Ich mag bücher lesen. - Јас сакам да читам книги.
** Sie mag ihn. - Таа го сака него.


Германски јазик/Прашања

<< Die Modalverben | Fragen | Der Akkusativ >>
----
Fragen / Прашања
Прашањата, или прашални реченици се користат за да се добие информација за нешто. Постојат два типа на прашања: затворени прашања, односно да/не прашања или ''Entscheidungsfragen'' ; и отворени, односно w-прашања или ''Ergänzungsfragen''.
= Да/не прашања =
Овие прашања можат да бидат одговорени со да или не. За една потврдна реченица да направиме прашална, потребно е прирокот и подметот да си ги заменат местата. Во прашалната реченица глаголот доаѓа на позиција 1, конјугиран по лице.
* Du wohnst in Berlin.
* Wohnst du in Berlin?
1 W-прашања
W-прашањата започнуваат со прашален збор на буквата W. Тие не можат да бидат одговорени со ''да'' или ''не''.
+ Описен текст
Woher, Wo, Wie, Wer, Was, Wohin, Wann
Woher kommst du?, Wo wohnst du?Wo liegt das?, Wie heißt du?Wie alt bist du?Wie geht es dir?, Wer bist du?, Was ist das?Was machst du hier?, Wohin möchtest du fahren?, Wann kommt der Bus?Wann hast du Geburtstag?
1.1 Колку? (Wie viel?/Wie viele?)
Кога поставуваме прашање за количина, односно ''колку ...?'', ги користиме прашалните зборови Wie viel (за небројни именки) и Wie viele (за бројни именки). На пр.:
Wie vielе?
* Wie viele Äpfel hast du? - ''Колку јаболка имаш?''* Wie viele Menschen leben in dieser Stadt? - ''Колку луѓе живеат во овој град?''* Wie viele Fragen hast du beantwortet? - ''Колку прашања одговори?''* Wie viele Tage dauert der Urlaub? - ''Колку дена трае одморот?''* Wie viele Sprachen sprichst du? - ''Колку јазици зборуваш?''* Wie viele Bücher hast du gelesen? - ''Колку книги имаш прочитано?''* Wie viele Kilometer sind es bis zur nächstgelegenen Stadt? - ''Колку километри е до најблискиот град?''
Именките како: јаболко, луѓе, прашања, јазици и др. се бројни. Тоа значи дека може да одговориме со: едно, две, три... јаболка, прашања, јазици. Можеме да забележиме дека во прашањето именката секогаш е во множина.
Wie viel?
* Wie viel kostet diese Bluse? - ''Колку кошта оваа блуза?''* Wie viel Zeit haben wir, um den Aufsatz zu schreiben? - ''Колку време имаме да го напишеме есејот?''* Wie viel Geld habt ihr für den Urlaub gespart? - ''Колку пари заштедивте за вашиот одмор?''* Wie viel Milch brauchen wir für den Kuchen? - ''Колку млеко ни треба за колачот?''* Wie viel wiegt das Paket? - ''Колку тежи пакетот?''* Wie viel Platz benötigen wir für das Möbelstück? - ''Колку простор ни треба за парчето мебел?''* Wie viel Essen war in der Schüssel? - ''Колку храна имаше во чинијата?''* Wie viel Wasser trinkst du am Tag? - ''Колку вода пиеш на ден?''
Именките како: време, пари, млеко, храна, вода се небројни. Не можеме да кажеме едно, две, три... времиња, храни, води.
2 Дали има? (Gibt es?)
''Gibt es ...?'' е фраза што на македонски значи „Дали има ...?“ или „Има ли ...?“. Се користи за поставување на прашања за постоењето на нешто или некого. На пр., “Gibt es einen Supermarkt in der Nähe?” значи “Дали има супермаркет во близина?”.
Во германски, глаголот секогаш стои на второ место во реченицата. Така, фразата „gibt es“ може да биде дел од изјави како „Es gibt in Berlin gute Bäcker” (Има во Берлин добри пекари) или „In Berlin gibt es gute Bäcker“ (Во Берлин има добри пекари).


Германски јазик/Деливи глаголи

<< Der Akkusativ | Trennbare Verben | Perfekt >>
----
Trennbare Verben / Деливи глаголи
Деливите глаголи во германскиот јазик се глаголи кои имаат префикс, кој му дава на глаголот ново значење.
За да добиеме претстава како префиксот може да го промени глаголот, можеме да разгледаме неколку примери:
* gehen - оди
* ausgehen - излегува
Во овој пример можеме да видеме дека префиксот aus- го менува значењето на глаголот gehen. Бидејќи префиксот aus- може да се преведе како „надвор“, сосема е едноставно да се види како ausgehen значи „да се излезе“.
1 Деливи префикси
Префикс, Примери
ab-, abheben - подигне, abholen - земе, подигне
an-, ankommen - пристигна
auf-, aufstehen - станува
bei-, beitragen - придонесе
ein-, einladen - поканува
her-, herstellen - изработи
hin-, hinstellen - постави
los-, losgehen - тргнува, почнува
mit-, mithaben - има со себе, mitspielen - учествува во игра
nach-, nachfragen - распрашува
vor-, vorhaben - има намера
zu-, zumachen - затвора
zurück-, zurückgeben - врати, даде (назад)
weg-, wegnehmen - одземе
2 Како се користи делив глагол во реченица
Доколку во реченица се користи делив глагол, и тој е единствениот глагол во реченицата, тогаш тој се дели. Коренот од глаголот е конјугиран и се наоѓа на позиција 2. Префиксот се наоѓа на крајот од реченицата.
Позиција 1 Подмет, Позиција 2Коренот од глаголот конјугиран по лице и број, Др. инфо, Крај на реченицатаПрефикс
Ich, stehe, um 8 Uhr, auf.
Доколку во реченицата е искористен модален глагол, деливиот глагол не се дели и се наоѓа на крајот од реченицата во инфинитив.
Позиција 1 Подмет, Позиција 2Модален глагол конјугиран по лице и број, Др. инфо, Крај на реченицатаДелив глагол во инфинитив
Ich, kann, den Kuchen, mitbringen.
3 Дали сите глаголи со префикси се деливи?
Одговорот е не. Глаголите кои ги имаат следниве префикси не се деливи:
Префикс, Пример
be-, beschreiben - опишува, besuchen - посетува, bekommen - добива
emp-, empfinden - чувствува
ent-, entlaufen - побегнува
er-, erarbeiten - одработи
ge-, gebrauchen - употреби, gefallen - допаѓа, gehören - припаѓа
miss-, missbrauchen - злоупотребува
ver-, verkaufen - продава
zer-, zerstören - разурне


Готвач:Овошје

Готвач | Basic foodstuffs
Готвач
Ова е полна листа на сите овошја кои се сметаат за јадливи во сите култури и се користат за кулинарски цели. Некои од овие не се користат често и затоа тешко се наоѓаат, но нудат интересни замни за вообичаените градинарски сорти.
Забелешка: во листава зборот ,,овошје" се подразбира во кулинарска смисла на зборот, а не ботаничка. Затоа оние кои се ботанички класифицирани како овошја, може во кулинарството да се сметаат за зеленчуци (како доматот) кој во готвачов стои под зеленчуци.
1 Умерени овошја
Овошјата од регионите со умерена клима растат на дрва, дрвести грмушки или лијани. Истите не би растеле како што треба во тропските региони бидејќи им треба и ладен период пред да зацветаат. Јаболкото, крушата, црешата и сливата се најшироко расппространетите овошја заради нивната адаптибилност. Многу видови на мали овошја сеуште се берат диви, исто како во Неолитот.
* Аронија
* Азиска круша
* Глог
* Дуња (''Cydonia oblonga'' и ''Chaenomeles'')
* Ирга
* Јаболко
* Круша, (''Pyrus'')
* Мушмула
* Оскоруша (''Sorbus domestica'')
* Оскоруша (дива) (''Sorbus aucuparia'')
* Вишна
* Кајсија
* Праска и варијантата нектарина (''Prunus persica'')
* Слива, разни градинарски и диви видови
* Цреша,
* Вкрстеници од гореспоменатите овошја како сливокајсијата.
Бобинки
* Капина,
* Лозови малини
* Малина, (род ''Rubus'')
* Џуџеста малина
* Брусница
* Боровница
* Боровница (американска)
* Маовица (''Vaccinium'')
* Ува
* Црвена боровница
* Црна боровница
Други понесродни бобинки:
* Дренка
* Рибизла (црвена и црна)
* Боз
* Агрест
* Слатка калина (''Viburnum'') - да не се помеша со калинка
* Морска смрдливка
* Ликиум (''Lycium barbarum'', ''Lycium'')
Исклучиво азиски овошја:
* Говми
* Урма (кинеска)
* Киви (Актинида)
* Локват
* Дудинка (некои видови)
* Јапонско јаболко или (Рајско јаболко) ''Diospyros kaki''
Некои помалку познати исклучително северноамерикански овошја:
* Шеферда (''Shepherdia argenta''), расте дива во Канада.
* Аронија (''Aronia'' spp.)
* Американско грозје
* боровница (американска) (''Amelanchier'')
* Асимина (''Asimina triloba'')
* Американско рајско јаоболко (''Diospyros virginiana'')
Неколку врсти на кактуси даваат јадливи плодови кои се важна храна за индијанците:
* Опунтија
* Сагуаро
* Диња (''Cucumis melo''): везената диња и други слични на неа, рускиот ананас
* Црна сенка (''Solanum'')
* Лубеница (''Citrullus vulgaris'')
Следниве ботанички воопшто не спаѓаат во овошја, но сепак се користат во домаќинството:
* Рамен
* Јагода (''Frigaria spp.'')
2 Медитерански у суптропски овошја
Fruits in this category are not hardy to extreme cold, as the preceding temperate fruits are, yet tolerate some frost and may have a modest chilling requirement. Notable among these are natives of the Mediterranean:
* Fig (''Ficus spp.'')
* Грозје наречено raisin одкога ќе се исуши (''Vitis'')
* Калинка
* Урма (''Phoenix dactylifera'')
* Дудинка
In the important genus ''Citrus'' some members are tropical, tolerating no frost. All common species of commerce are somewhat hardy:
Агруми:
* Цинтронат
* Грејпфрут
* Кумкват
* Лимон
* Лимета (важен хибрид од обична лимета и цитронат)
* Мандарина, клементина, тангело, тангерина и ним слични
* Портокал
* Агли, хибрид
Other subtropical fruits:
* Бразилска гујава (или феџоја) (''Feijoa sellowiana'' или ''Acca sellowiana'')
* Гујава (''Psidium guajava'')
* Лонгана (''Euphoria longan'')
* Личи (''Litchi chinensis'')
* Маракуја (''Passiflora edulis'' и др. ''Passiflora'')
* Тамариљо (''Cyphomandra betacea'')
3 Тропски овошја
Тропските овошја растат во најразлични услови и на најразлични начини. Заеднчко им е тоа што не трпат мраз.
* Акерола - вид на цреша (''Malpighia glabra'')
* Аки (''Blighia sapida'')
* Банана и нејзината варијанта плантена (''Musacea'')
* Лебно овошје (''Artocarpus altilis'')
* Каму Каму (''Myrciaria dubia''))
* Чемпедак (''Artocarpus champeden'')
* Черимоја (''Annona cherimola'')
* Кокосов орев (''Cocos'')
* Дуријан (''Durio zibethinus'')
* Гварана (''Paullinia cupana''))
* Гујава
* Нангка (''Artocarpus heterophyllus'')
* Дуку (''Lansium domesticum'')
* Личи
* Генип (''Melicoccus bijugatus'')
* Манго (''Mangifera indica'')
* Мангостана (''Garcinia mangostana'')
* Папаја (''Carica papaya'')
* Маракуја
* Асимина
* Пепино (вид диња)
* Ананас (''Ananas comosus'')
* Калинка
* Рамбутан (''Nephelium lappaceum'')
* Јаболко (малајско) (''Syzygium aquem'')
* Салака (''Salacca edulis''),
* Саподиља (''Achras/Manilkara zapota'')
* Сапота
* Анона (''Annona muricata'')
* Карамбола (''Averrhoa carambola'')
* Тамаринд (''Tamarindus indica'')
* Тарап
* Јаванско јаболко
Видете исто така
* Зеленчук
en:Fruit
nl:Kookboek:Fruit

Овошје


Германски јазик/Можен начин

Можниот начин ''не е идно време'', но неговото образување е доста слично со идното време. Се образува со помошниот глагол würden, и глагол во инфинитив.
ich, würde, основа на глаголот, -en
du, würdest
er/sie/es, würde
wir, würden
ihr, würdet
sie/Sie, würden


Германски јазик/Заповеден начин

Der Imperativ / Императив
Заповедниот начин или ''императив'' се користи за изразување наредби, барања, желби.
Германскиот јазик има различна структура за императив за секоја од трите форми за второ лице („Sie“, „ihr“, „du“).
1 Образување на императив
Заменка, Императив, Пример, Македонски
Sie (учтиво - еднина и множина), ''основа на глаголот'' + en + Sie, Laufen Sie!, Трчајте [Вие]!
du (еднина), ''основа на глаголот'' + e*, Laufe!, Трчај!
ihr (множина), ''основа на глаголот'' + t, Lauft!, Трчајте!
* 2 лице еднина може да има наставка -е, но и не мора, при што и двете форми се точни.
Кога се обраќаме формално, секогаш после глаголот во императив се пишува заменката (Sie).
Кога се обраќаме неформално после глаголот никогаш не се пишува заменка.
2 Императив од помошните глаголи
Императивот од помошните глаголи се образува на следниот начин:
* sein → sei
** Sei still! - Биди тивок!
* haben → hab
** Hab geduld! - Имај трпение!
* werden → werd
** Werd erwachsen! - Порасни!
3 „Ублажување“ на заповедноста
Заповедниот начин може да звучи многу неучтиво на германски. За да се направи наредбата да звучи поучтиво, може да се додаде честичката ''bitte'':
* Komm bitte! - Те молам дојди!
* Würden Sie bitte mitkommen! - Ќе ве молам да дојдете со мене!
Прилогот ''mal'' (од "einmal") ја прави наредбата помалку формална:
* Warte mal! - Почекај!
* Schau mal! - Погледни!
4 Негација
Негација на заповеден начин се образува со додавање на честичката nicht после глаголот:
* Iss nicht so viel! - Не јади толку многу!
* Fahr nicht so schnell! - Не вози толку брзо!


Германски јазик/Генетив

Генетив е еден од четирите падежи во германскиот јазик, покрај номинатив, акузатив и датив. Се користи за изразување на поседување или сопственост.
На пример, ако сакаме да кажеме „колата од мојот татко“ можеме да го искористиме генетивот за да искажеме сопственост: „das Auto meines Vaters“.
1 Членот
Неопределениот член во датив гласи:
+ Неопределен член
, Номинатив, Акузатив, Датив, Генетив, Пример, Македонски
машки род, ein, einen, einem, eines, eines Vaters, (од еден/некој) маж
женски род, eine, eine, einer, einer, einer Frau, (од една/некоја) жена
среден род, ein, ein, einem, eines, eines Autos, (од еден/некој) автомобил
множина, ---, ---, ---, ---, Kinder, (од едни/некои) деца


Германски јазик/Повратни глаголи

Повратни глаголи се оние кај кои дејството преоѓа врз лицето што ја врши работата. За разлика од македонскиот јазик, каде се користи кратката заменска форма од повратната заменка себе ''се'' (се радува, се смее, се мие и др.) која е иста во секое лице, во германскиот јазик повратната заменка ''sich'' се менува по лице.
class=references-small
:sich duschen
:sich fühlen
:sich verletzen
:Ich ''dusche mich'' jeden Morgen.
:''Fühlst'' du ''dich'' heute besser?
:Ich habe ''mich'' beim Sport ''verletzt''.
:''Се туширам'' секое утро.
:Дали ''се чувствувате'' подобро денес?
:''Се повредив'' додека спортував.
1 Видови на повратни глаголи
Постојат три вида на повратни глаголи во германскиот јазик:
1.1 Глаголи кои секогаш се повратни
Одредени глаголи се секогаш рефлексивни; тие не можат да се користат без рефлексивната заменка.
На пр. ''sich bedanken - се заблагодари, sich erkälten - настине, sich schämen - се срами, sich erinnern - се сеќава''
1.2 Глаголи кои понекогаш се повратни
* Глаголи кои го менуваат своето значење кога се повратни


Германски јазик/Вокабулар/Храна и пијалоци

Essen und Getränke
* das Essen - јадење
* das Getränk - пијалак
* der Markt - пазар
* der Supermarkt - супермаркет
* die Vorspeise - предјадење
* die Hauptspeise - главно јадење
* die Nachspeise - десерт
----''das Brot'', ''der Käse'', ''das Ei'', ''das Reis'', ''die Nudeln''''das Wasser'', ''die Milch'', ''der Wein'', ''der Kaffee'', ''der Tee''''die Schokolade'', ''das Bier'', ''der Saft'', ''die Suppe'', ''der Schinken''''das Eis'', ''die Pizza'', ''das Schnitzel'', ''der Kuchen'', ''die Torte''
1 Овошје
* das Obst - овошје
''der Apfel'', ''die Banane'', ''die Orange'', ''die Birne'', ''die Traube''''die Zitrone'', ''die Kirshe'', ''die Erdbeere'', ''die Pflaume'', ''die Wassermelone''
2 Зеленчук
* das Gemüse - зеленчук
''die Tomate'', ''der Kopfsalat'', ''die Gurke'', ''die Karotte'', ''die Kartoffel''
3 Каков е вкусот на храната?
Вкусот на храната може да се опише се повеќе придавки:
* lecker - вкусен
* salzig - солен
* süß - сладок
* bitter - горчлив
* heiß - жежок, врел
* kalt - ладен


Германски јазик/Сложени реченици

1 Независносложени реченици
Координативни сврзници
Кога се користи координативен сврзник, редоследот на зборовите во речениците не се менува.
:Ich bin müde, aber ich kann nicht schlafen. - ''Уморен сум, но не можам да спијам.'':Ich gehe nicht ins Kino, denn ich habe keine Zeit. - ''Не одам во кино затоа што немам време.'':Ich habe ihn zu meiner Party eingeladen, doch er ist nicht gekommen. - ''Го поканив на мојата забава, но тој не дојде.'':Du kannst mir das Geld gleich geben, oder du kannst später bezahlen. - ''Можеш да ми ги дадеш парите сега или можеш да платиш подоцна.'':Sie isst nicht Fleisch, sondern Fisch. - ''Таа не јаде месо, туку риба.'':Ich habe meine Hausaufgaben gemacht, und ich habe auch mein Zimmer aufgeräumt. - ''Ја завршив домашната задача и си ја исчистив и собата.''
2 Зависносложени реченици
Субординативни сврзници
* Ich habe Kopfschmerzen, weil ich zu viel Kaffee getrunken habe. - ''Имам главоболка затоа што испив премногу кафе.''


Германски јазик/Додатоци/Колку е часот?

Wie spät ist es?
----* Wie spät ist es? - Колку е часот? (буквално: ''Колку е доцна?'')
* Es ist ... Uhr. - Часот е ...
* Um wie viel Uhr? - Во колку часот?
1 Час "без минути"
''Es ist zwei Uhr.'', ''Es ist sechs Uhr.'', ''Es ist elf Uhr.''
2 Час и минути
'' Es ist zwei Uhr sechzehn.'', '' Es ist fünf Uhr fünfundvierzig.'', ''Es ist sieben Uhr vierunddreißig.''
3 Часот со предлогот nach
Кога имаат поминато само неколку минути од часот, можеме да го искористиме предлогот ''nach''. На пр. за 10:05 можеме да кажеме ''Es ist fünf nach zehn'', што буквално може да се преведе како ''Часот е пет (минути) после десет''.
'' Es ist zwölf nach vier.'', '' Es ist sieben nach sieben.'', ''Es ist vierzehn nach elf.''
4 Часот со предлогот vor
Кога од часот преостануваат само неколку минути, можеме да го искористиме предлогот ''vor'', што е слично како и на македонски. На пр. за 02:50 можеме да кажеме ''Es ist zehn vor drei'', односно ''Часот е десет до три''.
'' Es ist fünf vor fünf.'', '' Es ist zehn vor neun.'', ''Es ist fünf vor drei.''
5 Половина час
Кога има поминато половина час, на германски се изразува поразлично од македонски. На пр. за 08:30 на македонски би кажале ''Часот е осум и пол'', додека на германски ''Es ist halb neun'' што буквално би се превело ''Часот е пола девет'', слично како на српски.
'' Es ist halb drei.'', '' Es ist halb sieben.'', ''Es ist halb acht.''
6 Четвртина час
Кога имаат поминато или пак преостануваат 15 минути од часот се користи дропката ''Viertel'' (четвртина) заедно со предлогот ''nach'', односно ''vor''. На пр. за 6:15 можеме да кажеме ''Es ist Viertel nach sechs'', што буквално би се превело како ''Часот е четвртина после шест''.
'' Es ist Viertel nach vier.'', '' Es ist Viertel nach acht.'', ''Es ist Viertel vor neun.''
7 Tageszeiten
* der Morgen - утро
* der Vormittag - претпладне
* der Mittag - пладне
* der Nachmittag - попладне
* der Abend - вечер


Арапски јазик/Броеви

Броевите на арапски се:
* 1 - واحد (''уахид'')
* 2 - إثنان (''итхнен'')
* 3 - ثلاثة (''тхелетха'')
* 4 - أربع (''арбʻа'')
* 5 - خمسة (''кхамса'')
* 6 - ستة (''сита'')
* 7 - سبعة (сабʻа)
* 8 - ثمانية (''тхеменја'')
* 9 - تسعة (тисʻа)
* 10 - عشرة (ʻашра)


Германски јазик/Предлози за место

Предлог за место е збор кој се употребува за да се објасни каде се наоѓа некој или нешто во однос на некој друг или нешто друго.
1 Предлози за место
Der Apfel liegt vor dem Buch. Das Buch liegt hinter dem Apfel., Der Apfel liegt auf dem Buch., Der Apfel liegt neben dem Buch.
Der Apfel liegt unter dem Tisch., Der Apfel liegt zwischen den Würfeln., Die Äpfel sind im [in dem] Auto.
Предлозите како што се ''in, an, auf, hinter, neben, unter and über'' се наречени наизменични предлози (''Wechselpräpositionen''). Тие бараат датив или акузатив.
Предлогот се користи со датив кога опишува ''каде се наоѓа нешто''.
* Die Blumen stehen auf dem Fensterbrett. - Цвеќињата се на прозорецот.
* Das Papier liegt neben dem Drucker. - Хартијата е до печатачот.
Предлогот се користи со акузатив кога опишува ''каде нешто е поставено'' или ''се движи''.
* Ich stelle den Kopierer neben das Fenster. - ''Го ставив'' копирот до прозорецот.
* Ich lege das Papier auf den Schreibtisch. - ''Ја ставив'' хартијата на бирото.
2 Предлози за време
+ ''Предлог + датив''invorseit, einem, Tag Monat
einer, Woche Stunde Minute
einem, Jahr
vier, Monaten
+ ''Предлог + акузатив''für, einen, Tag Monat
eine, Woche Stunde Minute
ein, Jahr
vier, Monate
2.1 in
* Предлогот in кога објаснува временска точка во иднината, на македонски има значење ''за'' (за минута, за 3 дена, за 6 месеци...)
2.2 für
* Временскиот предлог für се користи кога се означува времетраење, слично на македонското ''на'' (на пр. на една недела, на пет дена...).
** Ich habe für eine Woche in München gearbeitet. - Јас работев во Минхен на една недела.
2.3 vor
* Предлогот vor за дејства кои започнале и завршиле во минатото, и има значење ''пред'' (пред еден месец, пред две години...).
** Lisa hatte vor drei Wochen Urlaub. - Лиза имаше одмор пред три недели.
2.4 seit
* Предлогот seit појаснува дејства кои започнале во минатото, но сè уште не се завршени, и значи ''од пред'' или ''веќе''.
** Nico lernt seit einem Monat Deutsch. - Нико учи германски од пред (веќе) еден месец.


Германски јазик/Именки

<< Hallo! | Das Genus der Nomen | Das Präsens >>
----
Das Genus der Nomen / Родот на именките
1 Граматички категории кај именките
Именките се зборови што означуваат суштества, предмети, појави и поими. Именките во германскиот јазик имаат: род, број, член и падеж.
Родот кај именките може да биде: машки, женски и среден.
Бројот може да биде еднина и множина. Членот може да биде неопределен и определен.
Во германскиот јазик разликуваме и четири падежи: номинатив, акузатив, датив и генетив.
2 Род
Именките во германски, како и во македонски можат да бидат од: машки (m), женски (f) и среден род (n). Меѓутоа, една иста именка може да има различен род во македонски и во германски. На пример. ''јаболко'' во македонски е именка од среден род, а во германски е од машки род, ''der Apfel''. Тоа значи дека родот е чисто граматичка категорија и родот кај сите именки треба да се запамти. За полесно изучување, најчесто именките се групираат во групи според нивното значење или според нивниот завршеток. Во зависност од родот именката има и член: ''der'' за машки, ''die'' за женски и ''das'' за среден род.
2.1 Машки род
Именки од машки род се:
# Именки кои се однесуваат на мажи, вклучително и професии: ''der Mann'' (маж), ''der Vater'' (татко), ''der Arzt'' (доктор), ''der Lehrer'' (учител)
# Деновите од неделата, месеците, годишните времиња: ''der Montag'' (понеделни), ''der Juli'' (јули), ''der Herbst'' (есен)
# Временски појави: ''der Regen'' (дожд), ''der Schnee'' (снег), ''der Nebel'' (магла)
# Страните на светот: ''der Norden'' (север), ''der Süden'' (југ), ''der Osten'' (исток), ''der Westen'' (запад)
# Валути: ''der Dollar'' (долар), ''der Euro'' (евро)
Од машки род се и именките кои завршуваат на:
#''-ent'': ''der Patient'' (пациент), ''der Student'' (студент), ''der Präsident'' (претседател)
#''-ich'' и ''-ig'': ''der Teppich'' (тепих), ''der König'' (крал)
#''-ing'': ''der Schmetterling'' (пеперутка), ''der Frühling'' (пролет)
#''-ismus'': ''der Optimismus'' (оптимизам), ''der Kapitalismus'' (капитализам)
2.2 Женски род
Именки од женски род се:
# Именки кои се однесуваат на жени, вклучително и професии: ''die Frau'' (жена), ''die Mutter'' (мајка), ''die Ärztin'' (докторка), ''die Lehrerin'' (учителка)
# Повеќето германски реки: ''die Donau'' (Дунав), ''die Mosel'' (Мозел), ''die Elbe'' (Елба), ''die Weser'' (Везер), ''die Oder'' (Одра)
# Имиња на дрвја, цветови и плодови: ''die Kiefer'' (бор), ''die Tomate'' (домат), ''die Gurke'' (краставица), ''die Olive'' (маслинка), ''die Rose'' (ружа)
Од женски род се и именките кои завршуваат на:
#''-ei'': ''die Bäckerei'' (пекарница), ''die Polizei'' (полиција), ''die Bücherei'' (библиотека)
#''-anz'': ''die Toleranz'' (толеранција), ''die Arroganz'' (ароганција)
#''-heit'' и ''-keit'': ''die Freiheit'' (слобода), ''die Krankheit'' (болест)
#''-ik'': ''die Fabrik'' (фабрика), ''die Politik'' (политика)
#''-in'': ''die Ärztin'' (докторка), ''die Amerikanerin'' (Американка)
#''-ung'': ''die Wohnung'' (стан), ''die Rechnung'' (сметка)
#''-ur'': ''die Natur'' (природа), ''die Tastatur'' (тастатура)
# Поголемиот дел од именките кои завршуваат на ''-e'': ''die Tante'' (тетка), ''die Katze'' (мачка), ''die Lampe'' (ламба)
2.3 Среден род
Именки од среден род се:
# Имиња на бои: ''das Rot'' (црвена), ''das Blau'' (сина), ''das Gelb'' (жолта)
# Имиња на метали: ''das Gold'' (злато), ''das Kupfer'' (бакар), ''das Silber'' (сребро), ''das Nickel'' (никел), ''das Kadmium'' (кадмиум)
# Глаголските именки: ''das Schwimmen'' (пливање), ''das Kaufen'' (купување)
# Деминутиви на именките (т.е. зборови кои завршуваат на -''chen'' или на -''lein''): ''das Bäumchen'' (дрвце), ''das Mädchen'' (девојче), ''das Häuslein'' (куќичка)
Освен овие, именки од среден род се оние кои завршуваат на:
# -''ment'': ''das Instrument'' (инструмент), ''das Dokument'' (документ), ''das Element'' (елемент), ''das Medikament'' (лек)''
# -''um'': ''das Publikum'' (публика), ''das Datum'' (датум)


Германски јазик/Сложенки

Германскиот јазик содржи многу сложени зборови, кои се составени од два или повеќе збора. Родот на сложенката е секогаш ист со последниот од составните зборови.
* das Haus + die Nummer = die Hausnummer
* der Apfel + die Pfanne + der Kuchen = der Apfelpfannkuchen
за да се олесни изговорот, често се додава сврзувачки глас (''Fugenlaut''), кој најчесто е -(e)n или -(e)s.
* die Orange + der Saft = der Orangensaft
* der Liebling + das Essen = das Lieblingsessen
Сложенките можат да бидат составени од различни зборовни групи, како што се именки, глаголи или придавки.
* fahren + die Karte = die Fahrkarte
* groß + die Stadt = die Großstadt
* hell + blau = hellblau
1 Примери
1.1 Без сврзувачки глас
* der Apfelbaum: ''der Apfel (јаболко) + der Baum (дрво)'' - јаболкница
* das Schlagzeug: ''der Schlag (удар) + das Zeug (ствар)'' - тапан
* das Flugzeug: ''der Flug (лет) + das Zeug (ствар)'' - авион
* das Spielzeug: ''das Spiel (игра) + das Zeug (ствар)'' - играчка
* das Feuerzeug: ''das Feuer (оган) + das Zeug (ствар)'' - запалка
* der Handschuh: ''die Hand (рака) + der Schuh (чевел)'' - ракавица
* der Schlafanzug: ''der Schlaf (спиење) + der Anzug (костум)'' - пижама
* die Zusammenarbeit: ''zusammen (заедно) + die Arbeit (работа)'' - соработка
* der Schreibtisch: ''schreiben (пишува) + der Tisch (маса)'' - работна маса
1.2 Со сврзувачки глас
* die Sonnenblume: ''die Sonne (сонце) + die Blume (цвеќе)'' - сончоглед
* der Sonnenuntergang: ''die Sonne (сонце) + der Untergang (заоѓање)'' - зајдисонце
* das Lieblingsessen: ''der Liebling (мил) + das Essen (јадење)'' - омилено јадење
* das Nummernschild: ''die Nummer (број) + das Schild (знак)'' - регистарска табличка
* der Arbeitstag: ''die Arbeit (работа) + der Tag (ден)'' - работен ден


Германски јазик/Степенување на придавки

Steigerung von Adjektiven / Степенување на придавки
Придавките во германскиот јазик се степенуваат со додавање на наставката -er во компаратив и зборчето -am и наставката -sten во суперлатив.
1 Правилни форми за степенување
*Позитив: основна форма (на пр. klein)
*Компаратив: придавка + -er (на пр. kleiner)
*Суперлатив: am + придавка + -sten (на пр. am kleinsten)
Позитив, Компаратив, Суперлатив
klein, kleiner, am kleinsten
intelligent, intelligenter, am intelligentesten
billig, billiger, am billigsten
schön, schöner, am schönsten
hell, heller, am hellsten
* Придавки кои завршуваат на -''el'', -''en'', -''er'', во компаратив обично ја испуштаат буквата е.
Позитив, Компаратив, Суперлатив
teuer, teurer, am teuersten
edel, edler, am edelsten
dunkel, dunkler, am dunkelsten
2 Едносложни придавки
Едносложните придавки кои содржат a, o или u, се степенуваат со истите наставки, со еден исклучок - самогласката во зборот добива умлаут.
Позитив, Компаратив, Суперлатив
groß, größer, am größten
alt, älter, am ältesten
jung, jünger, am jüngsten
3 Неправилни форми
Некои придавки имаат неправнилни форми за степенување и како такви треба да се запаметат.
Позитив, Компаратив, Суперлатив
viel, mehr, am meisten
gern, lieber, am liebsten
gut, besser, am besten
4 Споредба
4.1 Изразување на еднаквост
Реченици во кои се споредува еднаквост се формираат со оваа конструкција: so + позитив + wie. Тоа може да се преведе: како и/колку и/исто толку и сл.
* Essen ist so schön wie Bochum. - ''Есен e убав како и Бохум.''* Sie läuft so schnell wie er. - ''Таа трча брзо исто колку и тој''.
* Wir müssen diese Sache so schnell wie möglich erledigen. - ''Мораме да ја завршиме оваа работа колку што е можно поскоро.''
4.2 Изразување на нееднаквост или разлика
Реченици во кои се споредува нееднаквост или разлика се формираат со следнава конструкција: компаратив + als.
* Angela ist kleiner als Klara. - ''Ангела е помала од Клара.''* Ich bin schneller als du. - ''Јас сум побрз од тебе.''


Германски јазик/Деклинација на придавките

Ако придавката во реченицата директно ѝ претходи на именката што ја опишува, крајот на придавката се менува според именката. Оваа промена на придавката се нарекува деклинација на придавката. Постојат три различни деклинации. Која деклинација ќе се користи зависи од членот пред именката: неопределен член, определен член или без член.
1 Слаба деклинација
Слаба деклинација се користи кога имаме определен член + придавка + именка.
, м.р., ж.р., с.р., мно.
Номинатив, der gute Mann, die gute Frau, das gute Kind, die guten Kinder
Акузатив, den guten Mann, die gute Frau, das gute Kind, die guten Kinder
Датив, dem guten Mann, der guten Frau, dem guten Kind, den guten Kindern
Примери:
*Das schwarze Handy ist sehr günstig. - Црниот мобилен телефон е многу ефтин.
* Ich bin der neue Nachbar. - Јас сум новиот сосед.
2 Јака деклинација
Јака деклинација се користи кога именката не е членувана.
, м.р., ж.р., с.р., мно.
Номинатив, guter Hund, gute Katze, gutes Kind, gute Kinder
Акузатив, guten Hund, gute Katze, gutes Kind, gute Kinder
Датив, gutem Hund, guter Katze, gutem Kind, guten Kindern
3 Мешана деклинација
Мешана деклинација се користи кога имаме неопределен член/негација/присвојна придавка + придавка + именка.
, м.р., ж.р., с.р., мно.
Номинатив, ein kleiner Mann, eine kleine Frau, ein kleines Kind, mein kleinen Kinder
Акузатив, einen kleinen Mann, eine kleine Frau, ein kleines Kind, mein kleinen Kinder
Датив, einem kleinen Hund, einer kleinen Frau, einem kleinen Kind, meinen kleinen Kindern
Примери:
* Ich habe ein großes Auto. - Имам голема кола.
*Mein neuer Freund ist 5 Jahre jünger. - Мојот нов дечко е 5 години помлад.
* Ich habe einen kleinen Hund.
* Sie hat eine rote Tasche.
* Er trinkt ein kaltes Bier.


Германски јазик/Датив

Дативот го опишува индиректниот предмет во реченицата. За да го пронајдеме индиректниот предмет треба да одговориме на прашањето кому? (wem?)
На пр. Ich helfe dem Mann. - Му помагам на човекот.
Кога ќе одговориме на прашањето ''Wem helfe ich?'' - Dem Man. Dem Man е индиректен предмет во реченицата, поради тоа оваа именка ќе биде во датив.
1 Глаголи
Одредени глаголи секогаш „бараат да имаат“ индиректен предмет. Такви се на пр: sagen (кажува), helfen (помага), gehören (припаѓа), antworten (одговори), danken (благодари) и други.
2 Предлози
Кога во реченица користиме одредени предлози знаеме дека именката што следува после нив е во датив. Такви се:
* ab (од (''идно време''))
** Ab morgen habe ich mehr Zeit. - Од утре имам повеќе време.
** Ich bin ab Montag in Berlin. - Од понеделник сум во Берлин.
3 Членот
Неопределениот член во датив гласи:
+ Неопределен член
, Номинатив, Акузатив, Датив, Пример, Македонски
машки род, ein, einen, einem, einem Mann, (еден/некој) маж
женски род, eine, eine, einer, einer Frau, (една/некоја) жена
среден род, ein, ein, einem, einem Brot, (еден/некој) леб
множина, ---, ---, ---, Kindern, (едни/некои) деца
Определениот член во датив гласи:
+ Определен член
, Номинатив, Акузатив, Датив, Пример, Македонски
машки род, der, den, dem, dem Mann, мажот
женски род, die, die, der, der Frau, жената
среден род, das, das, dem, dem Brot, лебот
множина, die, die, den, den Kindern, децата
4 Лични заменки
+ Описен текст
Номинатив, Акузатив, Датив, Македонски
ich, mich, mir, мене; ми
du, dich, dir, тебе; ти
er, ihn, ihm, нему; му
sie, es, ihr, нејзе; ѝ
es, sie, ihm, нему; му
wir, uns, uns, нам; ни
ihr, euch, euch, вам; ви
sie, sie, ihnen, ним; им
Sie, Sie, Ihnen, Вам; Ви
5 Контракции
Определени предлози по правило се спојуваат со членот во реченицата:
* an + dem = am (''am Freitag, am 24. Januar, am Abend'')
* an + das = ans
* bei + dem = beim (''beim Arzt, beim Spielen'')
* in + dem = im
* in + das = ins
* zu + dem = zum
* zu + der = zur
6 Редослед во реченицата
Секогаш кога во една реченица имаме и директен и индиректен предмет, индиректниот предмет секогаш има позиција пред директниот, односно дативот секогаш има позиција пред акузативот.


Словачки јазик/Заменки

1 Показни заменки
За посочување на предмети и лица се користат заменките: ten (м.р.), tá (ж.р.) и to (с.р.). На пр.:
* Ten dom je krásny. - ''Таа куќа е убава.''* Tá kniha je zaujímavá. - ''Таа книга е занимлива.''* To auto je veľké. - ''Таа кола е голема.''
За посочување на предмети и лица кои се наоѓаат во непосредна близина на говорникот се користат заменките: tento (м.р.), táto (ж.р.) и toto (с.р.). На пр.:
* Tento muž je môj brat. - ''Овој маж е мој брат.''* Táto žena je moja sestra. - ''Оваа жена е моја сестра.''* Toto dieťa je môj synovec. - ''Ова дете е мој внук.''


Германски јазик/Минато време Перфект

<< Trennbare Verben | Perfekt | Perfekt >>
----
Perfekt / Минато време Перфект
Една можност кога се зборува за минатото во германскиот јазик е времето Перфект. Ова време најчесто се употребува кога се зборува за неодамнешни настани, особено ако тие се уште живи во сеќавање.
1 Партицип II
Пред да го разгледаме минатото време Перфект, потребно е да разгледаме една форма на глаголите која во германскиот јазик е позната како ''Partizip II'' (или ''Partizip Perfekt''). Партицип II е глаголска форма која се користи за формирање на сложени глаголски форми, меѓу кои и минато време Перфект.
Основните правила за образување на Партицип II од глаголите се сумирани во следнава табела:
Правилни глаголи, Неправилни глаголи, Помошни глаголи, Глаголи со -''ieren''''ge- + основа на глаголот + -t'', ''ge- + основа на глаголот + -en'', /, ''ieren'' → ''iert''
1.1 Деливи глаголи
Кај деливите глаголи префиксот од глаголот секогаш останува прв.
Правилни деливи глаголи, Неправилни деливи глаголи
''префикс + ge- + основа на глаголот + -t'', ''префикс + ge- + основа на глаголот + -en''
1.2 Неделиви глаголи со префикс
Кај глаголите кои имаат префикс, а се неделиви, никогаш не се става префикс ''ge-'' во Партицип II.
Правилни глаголи, Неправилни глаголи
''основа на глаголот + -t'', ''основа на глаголот + -en''
2 Образување на Перфект
Минатото време во германскиот јазик со образува со помошните глаголи haben, а поретко со sein + Partizip II формата на глаголoт
ich, habe/bin
du, hast/bist
wir, haben/sind
er/sie/es, hat/ist
ihr, habt/seid
sie/Sie, haben/sind
3 Кој помошен глагол да се искористи?
* Во најголем дел од случаите за формирање на перфект се користи глаголот ''haben''.
* Глаголот ''sein'' се користи кај глаголи кои опишуваат промена на положбата од едно до друго место (fahren, schwimmen, fliegen, gehen, laufen).
Некои од најчесто користените глаголи во секојдневниот говор кои одат со ''sein'' се: konnen,,
инфинитив, перфект, македонски
aufstehen, ist aufgestanden, стана
aufwachen, ist aufgewacht, се разбуди
bleiben, ist gebleiben, остана
einschlafen, ist eingeschlafen, заспа
fahren, ist gefahren, возеше
fallen, ist gefallen, падна
fliegen, ist geflogen, леташе
gehen, ist gegangen, одеше
kommen, ist gekommen, дојде
laufen, ist gelaufen, трчаше
reisen, ist gereist, патуваше
schwimmen, ist geschwommen, пливаше
sein, ist gewesen, беше
wachsen, ist gewachsen, растеше
werden, ist geworden, стануваше


Германски јазик/Сегашно време

<< Das Genus der Nomen | Das Präsens | Der Nominativ >>
----
Das Präsens / Сегашно време
1 Употреба на сегашно време
Сегашно време во германскиот јазик може да употребите:
# Кога зборувате за нешто што се случува во моментов. На пр. ''Clara schläft. - Клара спие.''# Факти и дејства што се повторливи. На пр. ''Ich arbeite jeden Tag. - Јас работам секој ден.''# Дејства што започнале во минатото, и сè уште се одвиваат. На пр. ''Er lernt seit zwei Jahren Deutsch. - Тој учи германски веќе две години.''# Идно дејство. На пр. ''Morgen habe ich frei. - Утре сум слободен.''
2 Правилни глаголи
За да се конјугираат глаголите во сегашно време потребно е од инфинитивот на глаголот да се отстрани -''en''. На вака добиениот корен од глаголот се додаваат наставките за сегашно време:
ich, -e
du, -st
er/sie/es, -t
wir, -en
ihr, -t
sie/Sie, -en
Еве неколку примери:
, spielenигра, suchenбара, arbeitenработи, lernenучи, kaufenкупува, brauchenтреба1
ich, spiele, suche, arbeite, lerne, kaufe, brauche
du, spielst, suchst, arbeitest, lernst, kaufst, brauchst
er/sie/es, spielt, sucht, arbeitet, lernt, kauft, braucht
wir, spielen, suchen, arbeiten, lernen, kaufen, brauchen
ihr, spielt, sucht, arbeitet, lernt, kauft, braucht
sie/Sie, spielen, suchen, arbeiten, lernen, kaufen, brauchen
1. Има потреба од нешто.
3 Неправилни глаголи
Некои глаголи неправилно се изменуваат во 2 и 3 лице еднина:
class=references-small
* a ⇒ ä
, fahrenвози, laufenтрча, tragenноси
ich, fahre, laufe, trage
du, fährst, läufst, trägest
er/sie/es, fährt, läuft, träget
wir, fahren, laufen, tragen
ihr, fahrt, lauft, tragt
sie/Sie, fahren, laufen, tragen
* e ⇒ ie
, lesenчита, sehenгледа
ich, lese, sehe
du, liest, siehst
er/sie/es, liest, sieht
wir, lesen, sehen
ihr, lest, seht
sie/Sie, lesen, sehen
* e ⇒ i
, essenјаде, sprechenзборува, gebenдава, nehmenзема
ich, esse, spreche, gebe, nehme
du, isst, sprichst, gibst, nimmst
er/sie/es, isst, spricht, gibt, nimmt
wir, essen, sprechen, geben, nehmen
ihr, esst, sprecht, gebt, nimmt
sie/Sie, essen, sprechen, geben, nehmen
4 Помошни глаголи
Помошните глаголи ''сум'', ''има'' и ''станува'' се користат за образување на сложени глаголски форми, како што се минато време Перфект, идно време Футур I и др. Овие глаголи се исто така неправилни, и нивните форми треба да се запамтат:
sein - сум, haben - има, werden - станува
ich bin, ich habe, ich werde
du bist, du hast, du wirst
er/sie/es ist, er/sie/es hat, er/sie/es wird
wir sind, wir haben, wir werden
ihr seid, iht habt, ihr werdet
sie/Sie sind, sie/Sie haben, sie/Sie werden


Словачки јазик/Броеви

1 Цифри
* Секоја цифра има засебен збор. Цифрите еден и два се менуваат по род: jeden/jedna/jedno (машки/женски/среден род) и dva/dve/dve (машки/женски/среден род).
:0 – nula
:1 – jeden
:2 – dva
:3 – tri
:4 – štyri
:5 – päť
:6 – šesť
:7 – sedem
:8 – osem
:9 – deväť
:10 – desať
2 Броеви од 11-19
* На броевите од 11-19 им се додава суфиксот -''násť'' (слично како -''наесет'' на македонски).
:11 – jedenásť
:12 – dvanásť
:13 – trinásť
:14 – štrnásť
:15 – pätnásť
:16 – šestnásť
:17 – sedemnásť
:18 – osemnásť
:19 – devätnásť
3 Броеви од 21-99
* За броевите од 22 до 99, единицата се пишува веднаш после десетката без празно место.
:20 – dvadsať
:21 – dvadsaťjeden
:22 – dvadsaťdva
:23 – dvadsaťtri
:24 – dvadsaťštyri
:25 – dvadsaťpäť
:26 – dvadsaťšesť
:27 – dvadsaťsedem
:28 – dvadsaťosem
:29 – dvadsaťdeväť
4 Десетки
* Десетките се формираат со додавање на -''dsať/desiat''.
:30 – tridsať
:40 – štyridsať
:50 – päťdesiat
:60 – šesťdesiat
:70 – sedemdesiat
:80 – osemdesiat
:90 – deväťdesiat
:100 – sto


Чешки јазик/Азбука

Чешката азбука е составена од 42 букви.
Големи букви:
* A Á B C Č D Ď E É Ě F G H Ch I Í J K L M N Ň O Ó P Q R Ř S Š T Ť U Ú Ů V W X Y Ý Z Ž
Мали букви:
* a á b c č d ď e é ě f g h ch i í j k l m n ň o ó p q r ř s š t ť u ú ů v w x y ý z ž
1 Дијакритички знаци
Покрај стандардните латинични букви, можеме да забележиме букви со дијакритички знаци.
Знак за издолжување (''čárka'') се пишува како коса црта над буквата, која се изговара подолго. Сите самогласки (''a, e, i, o, u, y'') може да имаат знак за издолжување.
Прстен (''kroužek'') се пишува како крукче и тоа единствено кај буквата ů. Се изговара исто како ú. Се користи само во средината и на крајот од зборот.
Знак за омекнување (''háček'') се пишува како квака или како апостроф (кај малите букви ď и ť). Буквата Ř е карактеристична за чешкиот јазик и е голем предизвик за учениците на чешкиот јазик. Таа е комбинација на R и Ž кажани заедно многу брзо.
2 Изговор
Еве како се изговараат некои букви од чешката азбука, кои во македонската азбука немаат слични еквиваленти:
+, Ď, ''се изговара како дј''
Ň, ''се изговара како нј''
Ť, ''се изговара како тј''
Ě, ''се изговара како је''
Ř, ''се изговара како рж, рш''
Ý, ''се изговара како долго и''

Чешки јазик


Словачки јазик/Корисни фрази

Словачкиот јазик содржи низа секојдневни изрази и фрази што можат да ви помогнат при основна комуникација.
1 Корисни фрази
1.1 Поздрави
* Ahoj! = Здраво! (неформално; кога разговарате со едно лице)
* Ahojte! = Здраво! (неформално; кога разговарате со двајца или повеќе луѓе)
* Dobré ráno! = Добро утро!
* Dobrý deň! = Добар ден!
* Dobrý večer! = Добра вечер!
1.2 Претставување
* Ako sa voláš? = Како се викаш? (неформално)
* Ako sa voláte? = Како се Викате? (формално)
* Volám sa Zuzana. = Се викам Зузана.
1.3 Колку чини?
* Koľko to stojí? = Колку чини?
* Koľko stojí ...? = Колку чини ...?
* lacný = евтин
* drahý = скап
1.4 Прашални зборови
* Ako ...? = Како ...?
* Čo ...? = Што ...?
* Kde ...? = Каде ...?
* Kedy ...? = Кога ...?
* Prečo ...? = Зошто ...?
1.5 Кратки изрази
* Áno = Да
* Nie = Не
1.6 Лични заменки
, Еднина, Множина
1 л., ja - јас, my - ние
2 л., ty - ти, vy - вие Vy - Вие (формално)
3 л., on - тој ona - таа ono - тоа, oni - тие ony - тие (женски род)


Германски јазик/Акузатив

<< Fragen | Der Akkusativ | Trennbare Verben >>
----
Der Akkusativ / Акузатив
Акузативот го опишува директниот предмет во реченицата. Тоа е лицето или предметот врз кое се извршува дејството. За да го пронајдеме директниот предмет треба да одговориме на прашањето кого? (wen?) или што? (was?)
На пр. Ich sehe den Mann. - Го гледам мажот.
Кога ќе одговориме на прашањето ''Wen sehe ich?'' - Den Man. Den Man е директен предмет во реченицата, поради тоа оваа именка ќе биде во акузатив.
1 Глаголи
Постојат начини за полесно да одредиме дали именката (или заменката) треба да ја ставиме во акузатив. Одредени глаголи секогаш „бараат да имаат“ директен предмет. Такви се на пр: lieben (сака), fragen (прашува), essen (јаде), kaufen (купува), lernen (учи) и многу други.
2 Предлози
Кога во реченица користиме одредени предлози знаеме дека именката што следува после нив е во акузатив. Такви се:
* für (за)
** Das ist für dich. - Ова е за тебе.
** Er arbeitet für meinen Vater. - Тој работи за татко ми.
* durch (низ)
** Der Bus fährt durch den Tunnel. - Автобусот вози низ тунелот.
** Die Touristen gehen durch die Stadt. - Туристите одат низ градот.
* gegen (против)
** Ich nehme Aspirin gegen Kopfschmerzen. - Земам Аспирин против главоболки.
* ohne (без)
** Ich kann ohne dich nicht leben. - Не можам без тебе да живеам.
* um (околу, во)
** Wir laufen um das Haus. - Трчаме околу куќата.
**Die Schule beginnt um acht Uhr. - Училиштето започнува во осум часот.
3 Членот
Членот во акузатив се разликува од оној во номинатив само за именките во машки род.
Неопределениот член во акузатив гласи:
+ Неопределен член
, Номинатив, Акузатив, Пример, Македонски
машки род, ein, einen, einen Mann, (еден/некој) маж
женски род, eine, eine, eine Frau, (една/некоја) жена
среден род, ein, ein, ein Brot, (еден/некој) леб
множина, ---, ---, Kinder, (едни/некои) деца
Определениот член во акузатив гласи:
+ Определен член
, Номинатив, Акузатив, Пример, Македонски
машки род, der, den, den Mann, мажот
женски род, die, die, die Frau, жената
среден род, das, das, das Brot, лебот
множина, die, die, die Kinder, децата
4 Лични заменки
+ Описен текст
Номинатив, Акузатив, Македонски
ich, mich, мене; ме
du, dich, тебе; те
er, ihn, него; го
sie, es, неа; ја
es, sie, него; го
wir, uns, нас; нè
ihr, euch, вас; ве
sie, sie, нив; ги
Sie, Sie, Вас; Ве
5 Присвојни заменки во акузатив
, Mask., Neut., Fem./Pl., македонски
ich, meinen, mein, meine, мој/моја/мое/мои
du, deinen, dein, deine, твој/твоја/твое/твои
er, seinen, sein, seine, негов/негова/негово/негови
sie, ihren, ihr, ihre, нејзин/нејзина/нејзино/нејзини
es, seinen, sein, seine, негов/негова/негово/негови
wir, unseren, unser, unsere, наш/наша/наше/наши
ihr, eueren, euer, eure, ваш/ваша/ваше/ваши
sie, ihren, ihr, ihre, нивен/нивна/нивно/нивни
Si, Ihren, Ihr, Ihre, Ваш/Ваша/Ваше/Ваши (формално)


Словачки јазик/Именки

1 Род
Именките во словачкиот како и во македонскиот може да бидат од машки, женски и среден род. Родот најчесто може да се одреди според последната буква на која завршува именката:
* машки род - именките завршуваат на ''согласка'': vlk, dom, otec, vankúš, pohár
* женски род - именките завршуваат на ''-а'': kniha, hruška или ''-ost'': radosť
* среден род - именките завршуваат на ''-о'': auto, okno, kreslo, slnko или ''-(ni)e'': srdce, behanie
Сепак, постојат и исклучоци:
* именки од машки род кои завршуваат на самогласка: hrdina, futbalista, cyklista
* именки од женски кои завршуваат на согласка: dlaň, posteľ, kosť
2 Број
Во зависност од родот на именката, постојат различни наставки за формирање на множина:
2.1 Именки од машки род
Именките од машки род: имаат различни наставки во зависност дали се однесуваат на живи суштества или неживи предмети.
class=references-small
Живи суштества
-i, -(ov)ia
vlk - vlci, otec - otcovia
študent - študenti, brat - bratia
pán - pani, kolega - kolegovia
неживи предмети
-y, -е
dom - domy
vankúš - vankúše
pohár - poháre
2.2 Именки од женски род
-y
kniha - knihy
hruška - hrušky
2.3 Именки од среден род
-á
auto - autá
okno - okná
slnko - slnká


Кинески јазик/Пишување на кинески

Кинеските знаци се логографски карактери кои се користат во кинеското писмо. Тие се најстариот систем на пишување во светот кој е сè уште во употреба, и се користат во традиционалниот и поедноставениот кинески јазик.
1 Колку знаци постојат?
Одговорот е илјадници! Веројатно ќе треба да знаете нешто околу две илјади за да можете да читате кинески весници и книги, но не ви треба ништо слично на тој број за да читате мени, да одите на шопинг или да читате едноставни улични знаци и упатства. Како што можете да поминете во повеќето земји знаејќи околу сто зборови од локалниот јазик, така и во Кина можете да поминете многу добро знаејќи стотина вообичаени кинески знаци. Исто така тоа е одлична основа за учење да читате и пишувате кинески.
2 Дали еден знак одговара не еден збор?
Иако секој знак има свое значење, не е целосно точно дека секој знак е еквивалентен на еден „збор“. Секој знак всушност е само еден ''слог''. На кинески, како и на македонски, некои зборови се составени само од еден слог, но повеќето зборови се составени од два или повеќе слога. Повеќето зборови на кинески всушност се состојат од два засебни знакови.
3 Линии
3.1 Хоризонтална линија
Хоризонталната линија е една од осумте основни линии. Се пишува одлево надесно.
Еве неколку примери за знаци кои се пишуваат со хоризонтална линија:
еден
два
три
3.2 Вертикална линија
Секогаш прво се пишува хоризонталната линија, а потоа вертикалната.
десет
работа
крал


Словачки јазик/Придавки

1 Род
Родот на придавката мора да одговара со оној на именката што ја опишува. Како и именките, така и придавките можат да бидат од машки, женски и среден род. Со некои исклучоци, придавките од машки род завршуваат на -ý, од женски род на -á и од среден род на -é.
машки род женски род среден род
убав (а, о), pekný, pekná, pekné
добар (а, о), dobrý, dobrá, dobré
брз (а, о), rýchlý, rýchlá, rýchlé
мрзлив (а, о), lenivý, lenivá, lenivé
нов (а, о), nový, nová, nové
Доколку последната согласка е мека (ď, ť, ň, ľ, c, j, dz, č, dž, š, ž), тогаш се додаваат следниве наставки:
машки род женски род среден род
туѓ (а, о), cudzí, cudzia, cudzie
2 Степенување на придавките
Позитив, Компаратив, Суперлатив
-, - (ej) ši/šia/šie, naj - ... - (ej) ši/šia/šie
nový, novši, novšia, novšie, najnovši, najnovšia, najnovšie
šťastný, šťastnejši, šťastnejšia, šťastnejšie, najšťastnejši, najšťastnejšia, najšťastnejšie


Словачки јазик/Глаголи

1 Сегашно време
Глаголите во словачки јазик во нивната инфинитивна форма завршуваат на буквата ť.
Сегашното време (''prítomný čas'') во словачкиот јазик се образува со додавање на следниве наставки:
еднина множина
1., − m, − me
2., − š, − te
3., ∅, − jú / − ú / − ia
čítať robiť cestovať
ja, čítam, robím, cestujem
ty, čítaš, robíš, cestuješ
on / ona / ono, číta ∅, robí∅, cestuje ∅
my, čítame, robíme, cestujeme
vy / Vy, čítate, robíte, cestujete
oni / ony, čítajú, robia, cestujú
1.1 Негација
Глаголите во сегашно време може да се негираат со помош на префиксот ''ne−'', на пр. ''nerozumiem'', ''necestuje'', ''nemajú''.
''
2 Минато време
Минатото време во словачкиот јазик (''minulý čas'') е составено од два елементи:
* глаголската л-форма од глаголот - изменувана по род и број
* конјугираната форма од глаголот ''byť'' во сегашно време во 1 и 2 лице еднина и множина, но се изостава во 3 лице.
čítať
čítal som
čítal si
čítal
čítali sme
čítali ste
čítali
Конјугираната форма од глаголот ''byť'' како дел од минато време секогаш се наоѓа на второ место во реченицата, на пр. čítal si или ty si čítal.
3 Идно време
Идното време (''budúci čas'') се формира различно кај несвршените и свршените глаголи.
3.1 Несвршени глаголи
Идното време од несвршени глаголи се образува од:
* конјугираната форма од глаголот ''byť'' во идно време
* инфинитивот од глаголот.
čítať
ja, budem čítať
ty, budeš čítať
on / ona / ono, bude čítať
my, budeme čítať
vy / Vy, budete čítať
oni / ony, budú čítať
3.2 Свршени глаголи
Словачките глаголи како и македонските доаѓаат во парови ''несвршен-свршен'', при што значењето е исто, а се разликуваат во тоа дали дејството е завршени или не. На пример, од несвршениот глагол ''písať (пишува)'', со додавање на префикс na- се добива свршен глагол ''napísať (напиша)'':
* Chcem písať list. - Сакам да пишувам писмо. (''незавршено дејство'')
* Chcem napísať list. - Сакам да напишам писмо. (''целосно извршено дејство'')
Свршените глаголи немаат сегашно значење. Нивните форми за сегашно време искажуваат идно дејство.
Свшрените глаголи може да се формираат со префикс, кој е различен од глагол до глагол, и мора да биде научен. Најчестите префикси се po-, u-, z-/s-, za-, pri-, od-.
* u-: ''robiť>urobiť, variť>uvariť''
* z-/s-: ''čítať>sčítať, variť>svariť, jesť>zjesť''
* za-: ''hriať>zahriať, platiť>zaplatiť, volať>zavolať''
* pri-: ''niesť>priniesť''
* od-: ''ísť>odísť, strániť>odstrániť''


Германски јазик/Множина

<< Der Nominativ | Plural der Nomen | Die Modalverben >>
----
Plural der Nomen / Множина на именките
Постојат повеќе начини за формирање множина во германскиот јазик.
1 Множина со -e
* Ова е најчест начин на формирање множина во германскиот јазик. Кај најголемиот дел од именките од машки род за множина се додава -''е'':
Singular, Plural
der Hund, die Hunde
der Teppich, die Teppiche
der König, die Könige
der Stuhl, die Stühle
der Regenschirm, die Regenschirme
die Maus, die Mäuse
die Kuh, die Kühe
das Angebot, die Angebote
der Kopf, die Köpfe
die Wurst, die Würste
* Повеќето именки од машки род, при што повеќето добиваат и умлаут. * Повеќето именки од среден род.
2 Множина со -(e)n
* Најголемиот дел од именките кои завршуваат со -''е'', за множина се додава -''n''. Сите именки од женски род кои во еднина завршуваат на -''in'', во множина им се додава -''nen''.
Singular, Plural, Singular, Plural
die Tomate, die Tomaten, die Emotion, die Emotionen
die Vase, die Vasen, die Kindheit, die Kindheiten
die Katze, die Katzen, der Fleck, die Flecken
das Auge, die Augen, die Freundin, die Freundinnen
der Junge, die Jungen, die Kellnerin, die Kellnerinnen
der Affe, die Affen, die Übung, die Übungen
die Bluse, die Blusen, die Wohnung, die Wohnungen
die Tasche, die Taschen, die Fabrik, die Fabriken
die Zwiebel, die Zwiebeln, die Chefin, die Chefinnen
die Blume, die Blumen, die Rechnung, die Rechnungen
* 90% од именките од женски род. * Именки од машки и среден род кои завршуваат на -e.
3 Множина со -er
* Дел од именките од среден род формираат множина со додавање на -''er'':
Singular, Plural
das Bild, die Bilder
das Ei, die Eier
das Kind, die Kinder
das Haus, die Häuser
das Buch, die Bücher
der Mann, die Männer
der Reichtum, die Reichtümer
der Irrtum, die Irrtümer
das Wort, die Wörter
das Bad, die Bäder
* Повеќето едносложни именки од среден род.* Зборови кои завршуваат на -tum.
4 Множина со -s
* Именките позајмени од странски јазици формираат множина со -''s'':
Singular, Plural
der Kuli, die Kulis
das Auto, die Autos
das Handy, die Handys
der Chat, die Chats
der Opa, die Opas
die Oma, die Omas
das Shirt, die Shirts
das Baby, die Babys
das Sofa, die Sofas
das Zebra, die Zebras
* Зборови позајмени од странски јазици. * Зборови кои завршуваат на -a, -i, -o, -u или -y.
5 Исти форми за еднина и множина
* Некои именки имаат исти форми за еднина и множина:
Singular, Plural
der Löffel, die Löffel
das Mädchen, die Mädchen
das Messer, die Messer
das Möbel, die Möbel
der Koffer, die Koffer
der Lehrer, die Lehrer
der Apotheker , die Apotheker
der Computer, die Computer
der Künstler, die Künstler
das Fenster, die Fenster
* Повеќето именки од машки род кои завршуваат на -en, -el или -er. * Повеќето именки од среден род кои завршуваат на -en, -el, -er или -chen.


Чешки јазик/Сегашно време

Инфинитивната форма на глаголите во чешкиот јазик завршува на -''t''. За да можеме да ги изменуваме тие се поделени во 5 групи во зависност од нивниот завршеток во 3то лице еднина.
1 1 група: -e
''Наставки''
Глаголи: nést (''носи''), brát (''зема''), číst (''чита''), plavat (''плива'')
Инфинитив, nést, brát
Македонски, носи, зема
játyon/ona/ono, nesunesešnese, beruberešbere
2 2 група: -ne
''Наставки''
Глаголи: minout (''пропушта''), tisknout (''печати''), zapomenout (''заборава'')
Инфинитив, minout, tisknout
Македонски, пропушта, печати
játyon/ona/ono, minuminešmine, tisknutiskneštiskne
3 3 група: -je
''Наставки''
Глаголи: kupovat (''купува''), potřebovat (''треба''), děkovat (''благодари''), cestovat (''патува''), pracovat (''работи''), tancovat (''танцува'')
Инфинитив, kupovat, potřebovat
Македонски, купува, има потреба
játyon/ona/ono, kupujukupuješkupuje, potřebujupotřebuješpotřebuje
4 4 група: -í
''Наставки''
Глаголи: prosit (''моли''), čistit (''чисти''), trpět (''трпи''), sázet (''сади''), muset (''мора''), mluvit (''зборува''),
Инфинитив, prosit, čistit
Македонски, моли, чисти
játyon/ona/ono, prosímprosíšprosí, čistímčistíščistí
5 5 група: -á
''Наставки''
Наставките во оваа група се најслични со наставките во македонскиот јазик, освен за 3 лице множина.
Глаголи: hledat (''бара''), mít (''има''), dělat (''прави''), čekat (''чека''), dát (''дава''), znát (''знае''), dívat se (''гледа''), zeptat se (''прашува'')
Инфинитив, hledat, mít
Македонски, бара, има
játyon/ona/ono, hledámhledášhledá, mámmášmá

Чешки јазик


Словачки јазик/Азбука

1 Азбука
Словачката азбука (''abeceda'') има 46 букви, што ја прави најдолга азбука во словенските јазици. Азбуката е латинична. Карактеристично е што над некои букви се пишуваат дијакритични знаци, кои го менуваат изговорот на буквата. Една буква обично означува еден глас.
За полесно изучување ќе ги поделиме буквите во три групи:
*„едноставни букви“ кои имаат еквивалентна буква во македонската азбука
*букви кои се составени од две букви
*букви кои содржат дијакритички знаци.
1.1 „Едноставни букви“
Овие букви имаат еквивалент во македонската азбука. Такви се:
Буква, Македонски еквивалент, Пример, Превод
a, а, ''ahoj'', здраво
b, б, ''babka'', баба
c, ц, ''cena'', цена
d, д, ''dom'', куќа
e, е, ''euro'', евро
f, ф, ''fontána'', фонтана
g, г, ''gitara'', гитара
h, х, ''hrdina'', херој
i, и, ''ihla'', игла
j, ј, ''jablko'', јаболко
k, к, ''kniha'', книга
l, л, ''les'', шума
m, м, ''mesto'', град
n, н, ''noha'', нога
o, о, ''oko'', око
p, п, ''pomoc'', помош
r, р, ''rodina'', семејство
s, с, ''stolička'', столица
t, т, ''telo'', тело
u, у, ''ruka'', рака
v, в, ''voda'', вода
y, и, ''ryba'', риба
z, з, ''zelenina'', зеленчук
Буквите w, x и q се јавуваат само кај мал број на зборови од странско потекло:
Буква, Македонски еквивалент, Пример, Превод
w, в, ''watt'', ват
x, кс, ''taxi'', такси
q, кв, ''squash'', сквош
1.2 Букви составени од две букви
Овие букви иако се составени од две букви, во словачката азбука се сметаат како единечни букви. Такви се:
Буква, Македонски еквивалент, Пример, Превод
dz, ѕ, ''mosadz'', месинг
dž, џ, ''džem'', џем
ch, х, ''chlieb'', леб
1.3 Букви со дијакритични знаци
Постојат четири знаци кои може да се најдат над некои букви.
1.3.1 Знак за издолжување
Знакот за издолжување (''dĺžeň'') се пишува како коса црта над буквата, која се изговара подолго.
Буква, Македонски еквивалент, Пример, Превод
á, долго а, ''ráno'', утро
é, долго е, ''pekné'', убаво
í, долго и, ''číslo'', број
ó, долго о, ''móda'', мода
ú, долго у, ''útok'', напад
ý, долго и, ''bývať'', живее
ŕ, долго р, ''vŕba'', врба
ĺ, долго л, ''stĺp'', столб
1.3.2 Знак за омекнување
Знакот за омекнување (''mäkčeň'') се пишува како квака или апостроф кај некои букви.
Буква, Македонски еквивалент, Пример, Превод
č, ч, ''čokoláda'', чоколадо
ň, њ, ''skriňa'', плакар
š, ш, ''šport'', спорт
ž, ж, ''život'', живот
ď, ѓ, ''ďakujem'', благодарам
ť, ќ, ''ťava'', камила
ľ, љ, ''ľad'', мраз
1.3.3 Двојбодка
Две точки (''dvojbodka'') може да се најде само над буквата а, и се изговара како кратко е.
Буква, Македонски еквивалент, Пример, Превод
ä, кратко е, ''mäso'', месо
1.3.4 Вокањ
Се пишува само над буквата о, и се изговара како уо.
Буква, Македонски еквивалент, Пример, Превод
ô, уо, ''stôl'', маса
2 Изговор
Во принцип во словачкиот јазик важи правилото: ''Читај како што пишуваш, и обратно''. Еден главен исклучок од ова правило е тоа што групите de, te, ne и di, ti, ni се читаат како да имаат знак за омекнување: ďe, ťe, ňe, ďi, ťi, ňi (иако никогаш не би ги напишале вака). Така, на пр. се пишува nedeľa, а се изговара ''ňeďeľa''.
Исто така, буквата v се чита како 'у кога се наѓа на крајот на зборот (krv, domov) и кога се наоѓа помеѓу самогласка и согласка (pravda, polievka).
Акцентот се паѓа на првиот слог од зборот.


Арапски јазик/Азбука и изговор

Арапската азбука содржи 28 букви и нивните варијации. Правописот во голема мера е фонетски, што значи зборовите се изговараат како што се напишани.
Арапскиот јазик се пишува и чита од десно кон лево.
Пишувањето е исклучиво ''ракописно''. Затоа, од секоја една буква во зависност од нејзиното место во зборот постојат четири варијанти:
* изолирана — кога се пишува сама
* иницијална — на почетокот на зборот
* средна — кога се наоѓа во средина на зборот
* крајна — на крајот на зборот
Не се разликуваат големи и мали букви.
1 Азбука
Поради сличностите во пишувањето арапските букви може да се групираат во неколку групи, со цел полесно изучување:
1.1 1
class=references-small
ا
Алиф
а
Крајна, Средна, Иницијална, Изолирана
ـا, ا
• Алиф е првата буква во арапската азбука.
• Се изговара како долго а.
• Се пишува како вертикална црта, при што долниот крај ја допира линијата на која се пишува.
• Оваа буква е ''несврзувачка'', т.е не се поврзува со следните букви во зборот.
1.2 2
class=references-small
ب, ت, ث
Ба, Та, Тха
б, т, тх
Крајна, Средна, Иницијална, Изолирана
ـب, ـبـ, بـ, ب
ـت, ـتـ, تـ, ت
ـث, ـثـ, ثـ, ث
• Буквата ث се изговара како ''забно т''.
• Следните три букви имаат форма на "бротче“, а се разликуваат по бројот и местоположбата на точките.
• Овие букви се ''сврзувачки''.
1.3 3
class=references-small
ج, ح, خ
Џим, Ха, Кха
џ, х, кх
Крајна, Средна, Иницијална, Изолирана
ـج, ـجـ, جـ, ج
ـح, ـحـ, حـ, ح
ـخ, ـخـ, خـ, خ
• Наредните три букви се пишуваат како брановидна линија, на чиј крај се пишува буквата „С“, а потоа се додаваат точките каде што е потребно.
• Буквата ج се изговара како македонската џ, ح се изговара слично со звукот кој го испуштаме кога бришеме очила ''ххх'', а буквата خ се изговара ''грлено''.
• Овие букви се ''сврзувачки''.
1.4 4
class=references-small
د, ذ, ر, ز
Дал, Дхал, Ра, Зај
д, дх, р, з
Крајна, Средна, Иницијална, Изолирана
ـد, د
ـذ, ذ
ـر, ر
ـز, ز
• Буквата د се изговара како македонската буква д, буквата ذ се изговара како ''забно д'', а ر и ز се изговараат како р, односно з.
• Овие четири букви се ''несврзувачки'', т.е кога се пишуваат никогаш не се поврзуваат со буквата што следи после нив.
1.5 5
class=references-small
س, ش
Сиин, Шиин
с, ш
Крајна, Средна, Иницијална, Изолирана
ـس, ـسـ, سـ, س
ـش, ـشـ, شـ, ش
• Се изговараат како македонските букви с и ш.
• Кога се пишуваат овие две букви наликуваат ракописната буква ''ш''.
• Овие букви се ''сврзувачки''.
1.6 6
class=references-small
ص, ض, ط, ظ
Сод, Дод, То, Дхо
со, до, то, дхо
Крајна, Средна, Иницијална, Изолирана
ـص, ـصـ, صـ, ص
ـض, ـضـ, ضـ, ض
ـط, ـطـ, طـ, ط
ـظ, ـظـ, ظـ, ظ
• Овие букви се ''сврзувачки''.
1.7 7
class=references-small
ع, غ
Аин, гхАин
ʻа, гх
Крајна, Средна, Иницијална, Изолирана
ـع, ـعـ, عـ, ع
ـغ, ـغـ, غـ, غ
• Буквата ع се изговара слично на извикот кога каснуваме ''ааам'', но запомнете дека не е самогласка и не се изговара како а. Буквата غ има глас сличен на ''гаргарење''.
• Овие две букви наликуваат на големата ракописна буква ''Е''.
• Овие букви се ''сврзувачки''.
1.8 8
class=references-small
ف, ق
Фа, Коф
ф, ко
Крајна, Средна, Иницијална, Изолирана
ـف, ـفـ, فـ, ف
ـق, ـقـ, قـ, ق
• Овие букви се ''сврзувачки''.
1.9 9
class=references-small
ك, ل, م, ن
Каф, Лам, Мим, Нун
к, л, м, н
Крајна, Средна, Иницијална, Изолирана
ـك, ـكـ, كـ, ك
ـل, ـلـ, لـ, ل
ـم, ـمـ, مـ, م
ـن, ـنـ, نـ, ن
• Се изговараат како македонските букви к, л, м, н.
• Овие букви се ''сврзувачки''.
1.10 10
class=references-small
ه, و, ي
Ха, Уау, Ја
х, у, ј
Крајна, Средна, Иницијална, Изолирана
ـه, ـهـ, هـ, ه
ـو, و
ـي, ـيـ, يـ, ي
• Буквите ه и ي се ''сврзувачки'', а буквата و е ''несврзувачка''.
2 Без самогласки
Во арапскиот јазик самогласките не се пишуваат. Сигурно ќе помислите дека тоа не може да функционира, меѓутоа пробајте да го прочитате ова:
''Кнгт бш мнг нтрсн.''
Сигурно прочитавте: ''Книгата беше многу интерсна''. Говорниците чиј мајчин јазик е арапскиот немаат проблем со тоа, иако еден збор може да се прочита со различни самогласки. Контекстот го прави читањето јасно. Во некои учебници се обележуваат кратките самогласки, со цел полесно изучување на јазикот, но тоа не е секојдневна практика и на други места не се обележуваат.
2.1 Кратки самогласки
Во арапскиот јазик постојат три самогласки кои се изговараат кратко, и тоа: ''фетха'', ''кесра'' и ''дамма''. Кога буквата нема самогласка, се пишува ''сукун''.
Фетха, Кесра, Дамма, Сукун
3 Та марбута и Алиф максура
ة, ﺔ
Та марбута
а
* Буквата ''та марбута'' се јавува само како последна буква кај зборови кои скоро секогаш се од женски род.
* Се изговара како а.
* Се пишува слично како ه, но се две точки над неа (ة).
* Има две форми: ﺔ - кога е поврзана со претходната буква и ة - кога пред неа се наоѓа ''несврзувачка буква''.
ى, ـى
Алиф максура
а
* Буквата ''алиф максура'' се јавува само како последна буква во зборовите.
* Се изговара како а.
* Се пишува слично како ي, но без точки (ى).
* Има две форми: ـى - кога е поврзана со претходната буква и ى - кога пред неа се наоѓа ''несврзувачка буква''.
4 Читање
Кога почетник започнува да чита арапски, може да започне со идентификување на буквите во зборот.
# Буквата ''алиф'' најчесто е првата буква која може лесно да се забележи во зборот.
# Останатите ''несврзувачките букви'' исто така лесно може да се забележат, бидејќи нив не се поврзани со следната буква после нив.
# Потоа се идентификуваат следните букви, најпрво се помнат по некоја карактеристика додека не се научат.
Арапски, Изговор, Македонски
شكرا, Шукран, Благодарам
جمل, Џамал, Камила
كتاب, Китаб, Книга
حمام, Хамам, Бања
شهر, Шахр, Месец
حلوى, Халуа, Десерт
كلب, Калб, Куче
ليمون, Лејмун, Лимон
شمس, Шамс, Сонце
مدرسة, Мадраса, Училиште
5 Повторување на самогласките
Во многу арапски зборови една иста самогласка често се повторува едноподруго. Во овој случај самогласката се пишува еднаш, а не два пати, а над неа се обележува знак наречен ''шадда'' или ''ташдид''.
Арапски, Изговор, Македонски
رمَّان, Румман, Калинка


Кинески јазик/Лекција 1

=Лекција 1: 你好！=
Најсоодветно е да ја започнеме првата воведна лекција по кинески јазик со вообичаениот поздрав: 你好。 Еве дијалог помеѓу две личности што се запознаваат за прв пат.
1 Дијалози
1.1 Дијалог 1
* (OggVorbis, 91кб)
, Упростени знаци, , , Традиционални знаци
金妮:, 你好。, 金妮:, 你好。
欧文:, 你好。, 歐文:, 你好。
金妮:, 我叫金妮。你叫什么名字？, 金妮:, 我叫金妮。你叫什麽名字？
欧文:, 我叫欧文。, 歐文:, 我叫歐文。
, Пинјин, , , Македонски
Jīnní:, Nǐ hǎo., Џини:, Здраво.
Ōuwén:, Nǐ hǎo., Овен:, Здраво.
Jīnní:, Wǒ jiào Jīnní. Nǐ jiào shénme míngzi?, Џини:, Јас сум Џини. А ти како се викаш?
Ōuwén:, Wǒ jiào Ōuwén., Овен:, Јас сум Овен.
1.2 Дијалог 2
* (OggVorbis, 191кб)
, Упростени знаци, , , Традиционални знаци
金妮:, 他们是谁？, 金妮:, 他們是誰？
欧文:, 她是艾美，她是中国人。他是东尼，他是美国人。, 歐文:, 她是艾美，她是中國人。他是東尼，他是美國人。
金妮:, 你也是美国人吗？, 金妮:, 你也是美國人嗎？
欧文:, 不是，我是英国人。你呢？你是哪国人？, 歐文:, 不是，我是英國人。你呢？你是哪國人？
金妮:, 我是法国人。, 金妮:, 我是法國人。
, Пинјин, , , Македонски
Jīnní:, Tāmen shì shéi?, Џини:, Кои се тие?
Ōuwén:, Tā shì Àiměi, tā shì Zhōngguórén. Tā shì Dōngní, tā shì Měiguórén., Овен:, Таа е Ејми. Таа е Кинеска. Тој е Тони, Американец.
Jīnní:, Nĭ yě shì Měiguórén ma?, Џини:, И вие сте Американец?
Ōuwén:, Bú shì. Wǒ shì Yīngguórén. Nǐ ne? Nǐ shì nǎ guó rén?, Овен:, Не, јас сум Британец. А вие? Од која националност сте?
Jīnní:, Wǒ shì Fǎguórén., Џини:, Јас сум Французинка.
2 Лексикон
''Белешка'': Посетете ја потстраницата за потезниот редослед за првата лекција за да видите слики и анимации кои објаснуваат како се пишуваат следните знаци. Пинјинот има врски до аудиоснимки, каде што се достапни. Имате потешкотии со пуштање на снимката? Видете помош со снимките.
, Упростено, Традиционално (ако е разл.), Пинјин, Вид на збор, Македонски [м.]
1а., 你, (зам), ти (еднина, машки)
1б., 你, 妳, (зам), ти (еднина, женски)
2., 好, (прид), добро
3., 们, 們, (чест), (именски множител)
4а., 你们, 你們, (зам), вие (множина, машки)
4б., 你们, 妳們, (зам), вие (множина, женски)
5., 我, (зам), јас
6., 我们, 我們, (зам), ние
7., 他, (зам), тој
8., 她, (зам), таа
9., 他们, 他們, (зам), тие (маш.)
10., 她们, 她們, (зам), тие (жен.)
11., 叫, (гл), се вика
12., 什么, 什麽, (зам), што
13., 名字, (им), име
14., 是, (гл), е (сум/си/сме/сте/се)
15., 谁, 誰, (зам), кој
16., 国, 國, (им), земја
17., 人, (им), човек, лице [个 (個) gè]
18., 也, (прил), исто така
19., 吗, 嗎, (чест), (прашална чест.)
20., 呢, (чест), (прашална чест. за познат контекст)
21., 哪, (зам), кој
22., 不, (прил), (негира глаголи)
2.1 Лични именки
, Упростено, Традиционално (ако е разл.), Пинјин, , Македонски
1., 金妮, Џини
2., 欧文, 歐文, Овен
3., 艾美, Ејми
4., 东尼, 東尼, Тони
5., 中国, 中國, Кина
6., 美国, 美國, Америка
7., 英国, 英國, Британија
8., 法国, 法國, Франција
Најчесто националноста се изразува многу едноставно: на името на земјата му се додава 人. 中国 (Кина) станува 中国人 (Кинез), и така натаму.
3 Граматика
3.1 Основни реченици
Реченичната структура на кинескиот е мошне слична со македонската бидејќи обата јазика ја следат шемата Подмет-Глагол-Прирок (ПоГлПр). За разлика од многу јазици, глаголите, именките и придавките во кинеските реченици не се менуваат, и немаат наставки. Во ниеден случај на нив нема влијание времето или лицето на дејството.
По + Гл + Пр
1. 我叫艾美。
:Wǒ jiào Àiměi.
:''Се викам Ејми.''----
3.2 Реченици со shì [是]
Shì, едначенскиот глагол ''е'', може да се користи како македонското ''е'' или ''е рамно на''. Shì понекогаш се користи за едначење на комбинации од именки, именски фрази и заменки. Овој збор не се користи со придавки, како во македонското „Таа е убава“.
По + 是 + Пр
1. 我是中国人。
:Wǒ shì Zhōngguórén.
:''Јас сум Кинез(ска).''
2. 她是金妮。
:Tā shì Jīnní.
:''Таа е Џини.''
3. 她们是英国人。
:Tāmen shì Yīngguórén.
:''Тие се Англичани.''
Shì се негира ако пред него стои bù [不]. Bù е во IV тон, но се менува во II тон ако стои пред друг IV тон.
По + 不 + 是 + Пр
1. 他不是东尼。
:Tā bú shì Dōngní.
:''Тој не е Тони.''
2. 我不是美国人。
:Wǒ bú shì Měiguórén.
:''Јас не сум Американец(ка).''----
3.3 Членови
Кинескиот јазик нема членови.
----
3.4 Прашалната честичка ma [吗]
Исказната реченица станува прашална со додавање на начинската (модалната) честичка ma [吗] на крајот. Ова игра иста улога како македонската честичка „ли“, но за разлика од македонскиот, се употребува во секоја ситуација.
Исказната реченица под 1. се претвора во прашална под 2.
1. 她是金妮。
:Tā shì Jīnní.
:''Таа е Џини.''
2. 她是金妮吗？
:Tā shì Jīnní ma?
:''Дали таа е Џини?''----
3.5 Прашалната честичка ne [呢]
Начинска (модална) честичка ne [呢] прави прашање кога контекстот е веќе познат, аналогно на македонското „А...?“. Честопати се употребува кога сакаме прашањето да го повториме за друг подмет. Просто додајте ne на крајот од именката или заменката за да прашате „А ''ова''“.
1. 我叫东尼, 你呢？
:Wǒ jiào Dōngní, nǐ ne?
:''Јас се викам Тони. А ти?''
2. 艾美是中国人, 他呢？
:Àiměi shì Zhōngguórén, tā ne?
:''Ејми е Кинеска. А тој?''----
3.6 Прашални зборови
Како и честичките, прашалните зборови образуваат прашање од исказ, без да го сменат зборовниот ред. Прашалниот збор се става на местото кадешто би бил подметот во одговорот.
1. 他们是哪国人？
:Tāmen shì nǎ guó rén?
:''Од која земја се?''
2. 谁是美国人？
:Shéi shì Měiguórén?
:''Кој е Американец?''
3. 她是谁？
: Tā shì shéi?
:''Која е таа?''----
de:Chinesisch: 第一課
en:Chinese (Mandarin)/Lesson 1
es:Chino/Lección 1
fr:Chinois/Leçon 1
it:Cinese/Lezione 1
pl:Chiński/Podstawy/Lekcja 1

{{FULLBOOKNAME}}


ВК:КДУС

Викикниги е мрежно место, што значи дека секој може лесно да промени било која незаштитена статија и тие промени да ги прати веднаш до страницата.
Уредувањето на Вики страница е многу лесно. Едноставно кликнете на „Уреди“ јазичето најгоре (или кликнете на уреди линкот десно или долу) на Вики страница. Тоа ќе ве донесе до страница со поле за текст во кој се наоѓа постоечкиот текст на страницата кој може да го менувате. Ако само сакате да експериментирате, тоа правете го во песокот; а не овде. Треба да напишете кратко резиме во малото поле под полето за текст. Откако ќе завршите, кликнете на копчето „Прегледај“ да видите како изгледаат вашите промени. Можете да ги видите и разликите меѓу вашите промени и веќе постоечката страница со кликнување на копчето "Прикажи промени’. Ако сте задоволни со промените, кликнете на "Зачувај" и вашите промени веднаш ќе се појават во статијата. Не се потпишувајте во статиите, софтверот автоматски ги памти сите промени (како и тоа кој ги направил).
Можете да кликнете и на „Разговор“ јазичето за да ја видите соодветната страница за разговор, која содржи коментари околу статијата од други Викикниги корисници. Кликнете на „нова секција“ јазичето за да додадете нова секција, или да ја уредите страницата исто како и статиите. Кога уредувате страници за разговор, потпишете ги вашите промени (видете Викикниги:Потписи).
1 Совети за уредување на Викикниги статии
Секогаш пишувајте од неутрална гледна точка, бидејќи Викикниги не е место за промовирање на различни погледи. Исто така, видете и некои начела и насоки кои би требало да ве водат во уредувањето на статиите.
Наведете ги вашите извори за други да можат да ја проверат и прошират вашата статија. Повеќето Викикниги статии немаат добри наводи, и ова допринесува до најголемата критика - Викикниги не е сигурен извор. Помогнете со истражување на интернет и користење на разни печатени ресурси за статиите на кои работите, а потоа наведете ги во соодветна форма. Нив можете да ги вметнете на два начина, како академска форма, т.е. коментар во текстот напишан во заграда (Пример, 2004, стр. 22-23) или како фуснота1 на која се сместува на крајот на статијата.
По креирањето на нова статија, препорачливо е да:
*користете Што води овде? (со вашата прикажана статија) да ги проверите статиите кои веќе содржат врски кон вашата, и да се осигурате дека сите тие очекуваат исто значење; и да го
*користете го Пребарај копчето за пребарување на Викикниги за вашиот наслов и потенцијални варијанти - со цел да најдете статии во кои се споменува насловот и да направите врски кон вашата статија.
2 Ситни промени
''Видете Викикниги:Ситна промена''
Кога уредувате статија, најавен корисник може да означи промена како „ситна“. Ситни промени главно значат правописни исправки, форматирање и ситно преуредување на текстот. Можно е да се ''сокријат'' ситните промени кога се гледаат скорешните промени. Означување на голема промена како ситна се смета за лошо однесување, уште повеќе ако се избрише текст. Ако случајно се обележи некоја измена како ситна, корисникот треба да ја уреди статијата повторно, ја означи како крупна (т.е. да се осигура дека копчето „Ова е ситна промена“ не е штиклирано), и во делот за коментар да напише дека претходната промена е голема.
3 Вики јазик
Вики јазик е синтаксен систем кој се користи кога уредувате Викикниги страница.
Во левата колона во долната табела можете да ги видите можните ефекти. Во десната колона се наоѓаат како добиените ефекти се постигнати. Со други зборови, текстот во сорсот на десната страна се прикажува како оној на левата во статијата.
Како изгледа, Што внесувате
==); не користете наслов за прво ниво (=).
*Не прескокнувајте нивоа.
*Содржината автоматски се додава на статијата кога има четири или повеќе секции.
*Доколку можете, вметнете ги подсекциите по азбучен редослед. Доколку листате држави, наведете ги по азбучен редослед.
|
== Нова секција ==
=== Подсекција ===
==== Под-подсекција ====
3.1 Врски и адреси
Како изгледа, Што внесувате
3.2 Слики
Само слики што се подигнати на Викикниги може да се користат. За да подигнете слики, корситете ја страната за подигање. Листата на веќе подигнати слики се наоѓа овде.
Како изгледа, Што внесувате
Слика:, Слика:
Со алтернативен текст:, Со алтернативен текст:
Лебдечки на десната страна од страницата со наслов:, Лебдечки на десната страна од страницата со наслов:
Лебдечки на десната страна од страницата ''без'' рамка:, Лебдечки на десната страна од страницата ''без'' рамка:
Врска кон страницата за опис на сликата:, Врска кон страницата за опис на сликата:
Директна врска кон слика без да се прикаже сликата:, Директна врска кон слика без да се прикаже сликата:
Видете ја image use policy како упатство за користење на слики на Викикниги.
За понатамошна помош околу сликите, вклучувајќи и понапредни можности видете ја англиската страна за напредна синтакса за слики.
3.3 Форматирање текст
Како изгледа, Што внесувате
3.4 Содржина
Според сегашната состојба на вики јазикот, при постоење на барем четири наслови содржината автоматски се прикажува на почетокот на првиот наслов (или по воведната секција). Додавање на било каде во текстот приморува содржината да се покаже токму таму (наместо пред првиот наслов). Додавање на билокаде приморува содржината да не се прикажува. Видете компактна содржина за азбучни или годишни наслови.
3.5 Табели
Постојат два начина за креирање на табели
*специјалниот Вики јазик (видете Помош:Користење_табели)
*со обичните HTML елементи: <table>, <tr>, <td> или <th>.
За повеќе информации погледнете Како да користам табели.
3.6 Променливи
''(Видете и Помош:Променливи)''
Код, Приказ
NUMBEROFARTICLES е бројот на страници во главниот namespace кои содржат врски и не се пренасочувања, т.е. број на статии, никулци и страни за појаснување.
3.7 Шаблони
МедијаВики софтверот има подршка за шаблони. Според тоа, стандардизирани текстови може да се внесуваат во статиите. На пример, со внесување на ќе се испише текстот "''Оваа статија е никулец. Кликни на [ "уреди"] да ја прошириш статијата.''" кога ќе ја зачувате статијата. Видете Помош:Шаблони за комплетна листа. Други често користени шаблони се: за страници за појаснување, за предупредување spoiler и за никулец за секција. Постојат многу специфични никулци за одредени теми, како: , , и . За комплетна листа видете WP:WSS/ST.
3.8 Криење на врската „уреди“
Вметнете во документот за да спречите појавување на уреди врската до секој наслов на секција.
4 Повеќе информации за уредување на вики страници
* Како да почнам нова статија
* Совети за придонесување кон Викикниги
* Викикниги ЧПП
* Помош:Формули
* Помош:Табели
* Помош:Содржина

Викикниги:Помош Викикниги